Vaak nachtdienst? Eet wat meer vezels

Van mensen die in nachtdiensten werken, is het al langer bekend dat ze een hoger risico lopen op hartziekten. Maar er lijkt een oplossing te zijn: een hogere vezelinname kan het extra risico van nachtwerkers deels verminderen.

De studie van de Universiteit van Uppsala, gebaseerd op data van meer dan 200.000 volwassenen in het Verenigd Koninkrijk, volgde deelnemers ruim twaalf jaar. Daarbij keken onderzoekers naar werkroosters en voedingspatronen, in het bijzonder naar vezelinname en vleesconsumptie.

Nachtwerk en hartziekterisico

Deelnemers werden ingedeeld in dagwerkers, ploegwerkers zonder of met weinig nachtdiensten en mensen die regelmatig ’s nachts werken. In totaal deden zich tijdens de follow-up meer dan 12.000 gevallen van coronaire hartziektes voor.

Het is al langer bekend dat nachtwerk niet goed is voor de gezondheid. Werken in de tijd die volgens onze biologische klok bedoeld is voor herstel wordt in verband gebracht met een hogere kans op hart- en vaatziekten.

Regelmatig nachtwerk bleek ook in deze studie samen te hangen met een iets hogere kans op coronaire hartziekte dan dagwerk. Ploegwerk zonder of met slechts af en toe nachtdiensten liet dit verhoogde risico niet duidelijk zien.

Vezels maken mogelijk verschil

De onderzoekers bekeken vervolgens of voeding het verschil tussen nacht- en dagwerk kan beïnvloeden. Daarbij viel vooral vezelinname op.

Bij deelnemers met een lage vezelinname was het verschil in hartziekterisico tussen nachtwerkers en dagwerkers groter. Bij mensen die meer vezels aten, werd dit verschil kleiner. Dat wijst erop dat vezelrijke voeding mogelijk specifiek relevant is voor mensen die ’s nachts werken.

De studie omvatte ruim 222.000 volwassenen uit de UK Biobank. Hun voedingsgewoonten werden vastgesteld via voedingsvragenlijsten, waarna onderzoekers het optreden van hartziekten gedurende de follow-up analyseerden. Mensen die al een coronaire hartziekte hadden werden uitgesloten van het onderzoek, net zoals mensen die geen baan hebben.

Minder vlees maakt ook verschil

Ook vleesconsumptie werd meegenomen in het onderzoek. Mensen die geen vlees aten hadden gemiddeld een iets lager risico op coronaire hartziekte dan vleeseters.

Dit patroon was echter vergelijkbaar bij dagwerkers en nachtwerkers, wat suggereert dat vleesconsumptie het specifieke extra risico dat samenhangt met nachtwerk niet verklaart. Ook wordt benadrukt dat een gebalanceerd dieet, met een gematigde vleesconsumptie zorgt voor eiwitten, ijzer en vitamine B12.

Geen magisch middel

Volgens de onderzoekers moet je dieet worden gezien als een aanvulling op de Life’s Essential 8, die bestaat uit: beter eten, actiever zijn, niet roken, genoeg slapen en op je gewicht, cholesterol, bloedsuiker en bloeddruk letten. Een combinatie hiervan is essentieel voor het verminderen van hart- en vaatziekten, alleen meer vezels eten is geen wondermiddel, maar een aanvulling op een gezond leven.

Belangrijke nuance

Het gaat hier om observationeel onderzoek. Dat betekent dat er een verband is, maar dat niet kan worden vastgesteld dat vezels het lagere risico daadwerkelijk veroorzaken. Ook zijn voedingsgegevens gebaseerd op vragenlijsten, wat tot meetfouten kan leiden.

Toch wijzen de resultaten op een praktisch aanknopingspunt: voor mensen die ’s nachts werken lijkt niet alleen wanneer ze werken, maar ook wat ze eten belangrijk voor hun hartgezondheid.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Gezond blijven tijdens nachtdiensten? Let vooral op deze ene gewoonte en De werkelijke invloed van nachtdiensten op de gezondheid.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: