Veeleisend, met lef en zijn spelers altijd op één: onder trainer Correia wordt Telstar plots serieus genomen

1 dag geleden 3

Als speler van ADO Den Haag maakte Danny Bakker (28) zich tijdens busritten onderweg naar PSV doorgaans weinig illusies. Één punt is het maximaal haalbare, dacht de huidige Telstar-aanvoerder meestal. Alle keren verloor ADO. Nederlagen die volgens Bakker toch zeker deels kwamen door de lage verwachtingen.

Toen Bakker 30 augustus vorig jaar als Telstar-speler naar Eindhoven afreisde, had hij een ander gevoel. Telstar, net gepromoveerd, had nog geen Eredivisiewedstrijd gewonnen, maar trainer Anthony Correia overtuigde hem en zijn teamgenoten ervan dat ze PSV „echt” konden „pakken”. Niet zozeer om wát hij zei, maar vooral om de manier waarop. Correia’s woorden kwamen „recht uit zijn hart”. Het vertrouwen dat Bakker voelde, had hij niet eerder meegemaakt.

Correia’s overtuigingskracht betaalde zicht uit: Telstar zorgde voor een sensatie door met 0-2 te winnen van de landskampioen. Niet dankzij gelukkige momenten of een off day van PSV; Telstar was beter. PSV kreeg geen grip op Telstars onbevreesde en dynamische aanvalsspel. En ging een actie mis, dan zat de ploeg er meteen bovenop. „Ze hebben ons op alle vlakken afgetroefd”, zei PSV-trainer Peter Bosz na afloop. Correia wilde het succes niet te groot maken: „We spelen gewoon een normaal potje voetbal. (…) Daarbij moeten ze heel veel arbeid verrichten.”

Lees ook

Telstar levert ongekend meesterwerk door PSV in Eindhoven te overklassen. ‘Ze hebben ons op alle vlakken afgetroefd’ 

Tyrone Owusu (links) en Devon Koswal (midden) van Telstar in actie tegen Ismael Saibari (rechts) tijdens de Eredivisie-wedstrijd tussen PSV en SC Telstar.

De hechte ploeg die Correia (44) heeft gesmeed en het lef waarmee hij zijn team laat voetballen, vormen de basis van het sterke seizoen van Telstar, dat met nog één speelronde te gaan dicht bij directe handhaving in de Eredivisie is. Handhaving zou een bijzondere prestatie zijn: voor het eerst sinds 1978 speelt Telstar op het hoogste niveau en de club heeft de kleinste begroting van alle Eredivisieclubs (8 miljoen euro). De meeste spelers hadden tot dit seizoen geen enkele Eredivisie-ervaring. In de beker werd Telstar pas in de halve finale uitgeschakeld, door AZ.

Correia heeft al langer succes: met VV Katwijk werd hij twee keer kampioen van de Tweede Divisie (het hoogste amateurniveau) en vorig jaar promoveerde hij met Telstar naar de Eredivisie. Zondagmiddag speelt Telstar (34 punten) de laatste competitiewedstrijd, op bezoek bij directe concurrent FC Volendam (32 punten). Verliest de club niet, dan is Eredivisievoetbal ook volgend seizoen een feit. Zonder Correia, hij tekende vorige maand een driejarig contract bij FC Utrecht.

Hoe verliep het pad van de man die al dertig jaar rondloopt in Velsen-Zuid, maar nu wordt omschreven als een van de meest talentvolle trainers op de Nederlandse velden?

Warme familie

Correia wordt in 1982 geboren in Paramaribo. Hij is een kind van politieke vluchtelingen. Na de Decembermoorden – vijftien tegenstanders van het militair regime in Suriname worden vermoord – verhuist hij als baby met zijn moeder en broer naar Amsterdam. Zijn vader komt later over. Uiteindelijk belandt Correia in Velserbroek, op steenworp afstand van Telstar. In dat dorp woont hij nog steeds.

Op 14-jarige leeftijd wordt Correia jeugdspeler bij Telstar. Oud-teamgenoot Richard van Heulen herinnert zich hem nog goed. Goedlachs, enthousiast, leergierig. „We vormden een groepje van acht nieuwe spelers. Één jongen zei: ‘Wij zijn eerstejaars, wij worden toch wissel’. Keek Anthony gek van op. Toen hij na vier wedstrijden zijn kans kreeg, scoorde hij meteen drie keer.”

Correia zit nog maar kort bij Telstar als zijn vader overlijdt. Een gebeurtenis die volgens Van Heulen „veel impact” op hem heeft en waardoor zijn moeder en broer nog belangrijker worden in zijn leven. Van Heulen omschrijft Correia’s familie als „heel puur” en „warm”. „Ze nodigden mij regelmatig uit om te komen eten, ik ging zelfs een keer mee naar een show van [cabaretier] Jörgen Raymann.” Dat Correia als trainer hechte groepen weet te maken van zijn teams, is volgens Van Heulen te danken aan een liefdevolle opvoeding.

Met een profcarrière houdt Correia weinig rekening; hij is al begonnen aan een hbo-studie commerciële economie als Telstar hem een profcontract aanbiedt. Die kans grijpt hij. In vijftien seizoenen voor Telstar speelt Correia liefst 356 competitiewedstrijden – negen jaar met Van Heulen.

Met tactische aanwijzingen hield hij zich niet zo bezig

Als spelers doen ze op 25-jarige leeftijd de trainerscursus TC1. Toch ziet Van Heulen dan niet per se een trainer in Correia. Aanvoerder is hij niet, tijdens wedstrijden roept hij vooral „kom op nou” en „doorgaan” naar teamgenoten. Op het veld is Correia, zegt Van Heulen, vooral een voorbeeld door zijn „keiharde werken”. „Met tactische aanwijzingen hield hij zich niet zo bezig.”

‘Veel energie’

Zijn pad naar proftrainer verloopt stapje voor stapje. Al voor de cursus traint Correia, puur voor het plezier, jeugdteams van Telstar. In zijn laatste twee seizoenen als speler (2014-2016) is hij hoofdtrainer van VVH Velserbroek. Daarna volgen VV IJmuiden en HSV Odin ’59, voordat hij in 2020 bij VV Katwijk terechtkomt.

De kampioenschappen met Katwijk zijn volgens Robbert Susan, destijds aanvoerder, voor een belangrijk deel te danken aan fitheid. Vooral in het eerste kampioensjaar beslist Katwijk wedstrijden vaak in de laatste tien minuten. „Als het niet de blessuretijd was. We hadden zo veel energie.”

Die topconditie komt volgens Susan door Correia’s hoge eisen tijdens trainingen. „Hij zei letterlijk: ‘Zolang je niet staat te spugen of je benen helemaal volschieten met kramp, kun je nog doorgaan’.” Als een speler afspraken niet nakomt, wordt Correia volgens Susan „goed boos”.

Al dertig jaar loopt Correia rond bij Telstar: eerst als speler, daarna als (assistent-)trainer.

Foto Sonny Lensen/ANP

Tegelijkertijd prijst Susan Correia’s betrokkenheid. Regelmatig belt hij met zijn spelers, ook op vrije dagen. „Dat ging ook over persoonlijke zaken”, vertelt Susan. „Dan vond hij het belangrijk hoe het met mijn vrouw en kinderen was.”

Al bij Katwijk zoekt hij naar creatieve manieren om zijn spelers te prikkelen. Susan refereert aan een verhaal dat Correia vertelde voor een wedstrijd, over een Zuidelijk Afrikaanse filosofie. „De clue van het verhaal was dat je nooit over ‘ik’ sprak, maar altijd over ‘wij’. Dat je alles samen deed.”

Correia triggert zijn spelers ook met motiverende quotes. Hij houdt een database bij met daarin duizenden uitspraken, van onder anderen Usain Bolt, Michael Jordan en Nelson Mandela. Vlak voor iedere wedstrijd kiest hij een toepasselijke quote uit, zei hij vorig jaar tegen ESPN. „Het is leuk om te kijken: wat voor boodschap geeft je ze mee?”

Recht voor z’n raap

Terwijl hij amateurclubs traint, werkt Correia ook als assistent-trainer bij Telstar, waarvan drie jaar onder Andries Jonker. Correia houdt zich bezig met de tactiek – mede op zijn voorspraak gaan ze 3-5-2 spelen – maar Jonker herinnert zich hem vooral als een eerlijke, recht-voor-z’n-raap motivator. „Deed een speler iets goed, dan riep hij ‘mooi man!’. En dan straalde hij. Speelde het team slecht, dan zei hij: ‘dit is slecht’. Dan keek hij teleurgesteld.”

Jonker, werkzaam geweest bij Bayern München en voormalig bondscoach van de vrouwen, benoemt Correia’s professionaliteit. Hoewel hij hoofd- en assistent-trainer is, een master in coaching volgt aan het Johan Cruyff Institute en inmiddels vader is van twee zoons, is Correia met zijn gedachten altijd „100 procent bij Telstar”, zegt Jonker. „En er zit vechtlust in hem. Er zijn jaren geweest dat hij Telstar-FC Eindhoven speelde met vierhonderd man op de tribune en op zijn hoofd de ene stortbui na de andere. Hou je dat zo lang vol, dan moet je taai zijn.”

In 2024 wordt Correia hoofdtrainer bij Telstar. Eindigde de club het seizoen ervoor nog op plek negentien van de Eerste divisie, onder Correia promoveert Telstar direct. En door de knappe prestaties in de Eredivisie dit seizoen wordt de kleine club plots serieus genomen.

Ook Telstar-spelers benadrukken dat Correia hard werken eist, maar dat ze ook fouten mogen maken. Hij communiceert duidelijk en heeft tegelijk oog voor het individu. Aanvoerder Bakker vertelt dat Correia dagelijks informeert hoe de spelers zich fysiek voelen en dat zij tijdens tactische besprekingen hun eigen ideeën mogen inbrengen. Volgens Bakker laat zijn manier van coachen zien dat „hij niet boven je staat”.

‘Club van het volk’

Zijn werk- en speelwijze leveren hem de transfer op naar FC Utrecht. Normaal leeft Correia van dag tot dag, zegt hij bij zijn presentatie, maar vijf jaar geleden werd hij tijdens de opleiding Coach Betaald Voetbal gedwongen zijn ambities uit te schrijven. Na Telstar wilde hij nóg een „club van het volk” trainen. „In Nederland heb je een paar clubs die aan deze beschrijving voldoen, waaronder FC Utrecht.”

De stap naar van Telstar naar FC Utrecht is groot, vindt Jonker. Bij Telstar mag alles, zegt hij, bij FC Utrecht „wordt Europees voetbal verwacht”. Voor het eerst kan Correia serieuze druk ervaren van supporters en media. „De vraag is: hoe gaat hij daarmee om, zeker bij tegenslag?”

Tegelijk is Jonker ervan overtuigd dat Correia zich tot in detail gaat verdiepen in FC Utrecht. „Hij is een eerzuchtig mannetje.” Jonker weet hij zeker dat ‘Antho’ dezelfde persoon blijft. Jonker: „Als de spits van FC Utrecht er drie in schiet, gaat hij niet opeens iets anders roepen dan ‘mooi man!’.”

Lees het hele artikel