Venetiaans operahuis La Fenice ontslaat rechtse dirigente na maandenlang protest

3 uren geleden 3

Zeven maanden protesteerden musici en medewerkers van het wereldberoemde operahuis La Fenice in Venetië tegen de benoeming van Beatrice Venezi als muzikaal directeur. Zondag kregen ze hun zin: de stichting Teatro La Fenice liet weten „iedere toekomstige samenwerking” met Venezi te annuleren.

Toen het nieuws zondag bekend werd, barstten publiek en orkest in het operahuis uit in een luid applaus. Het vaste operapubliek had de musici maandenlang gesteund in hun verzet tegen Venezi’s aanstelling, die was doorgedrukt zonder overleg met het orkest.

Uitspraken in de Argentijnse pers over nepotisme in het orkest bezegelden Venezi’s lot. In een recent interview met de Argentijnse krant La Nación deed de dirigente alsof het verzet tegen haar komst te maken had met weerstand tegen verandering. Bovendien liet ze zich neerbuigend uit over het orkest. „Ik kom niet uit een familie van musici”, had Venezi gezegd. „En in dit orkest gaan de posities vrijwel over van vader op zoon.”

De selectie van de muzikanten gebeurt op basis van een muziekconcours. „In feite noemde Venezi de evaluerende commissie dus corrupt”, zegt Marco Trentin, cellist in het opera-orkest, aan de telefoon vanuit Venetië.

Juiste politieke kleur

Venezi was in september vorig jaar aangesteld als muzikaal directeur, een politieke benoeming. De Italiaanse dirigente heeft gezien de huidige radicaal-rechtse regering in Italië de juiste politieke kleur. Venezi’s vader was een leider van de neofascistische partij Forza Nuova, en zelf staat Beatrice Venezi dicht bij Fratelli d’Italia, de radicaal-rechtse partij van premier Giorgia Meloni.

De Italiaanse regering is ervan overtuigd dat er een ‘linkse culturele hegemonie’ bestaat in Italië, en is vastberaden die te doorbreken via politieke benoemingen bij tv en elders in de media, maar ook in de filmindustrie of de klassieke muziek. Vroegere regeringen deden niet anders. Alleen, premier Meloni en haar partij zeggen wel vaak dat Italië moet veranderen in een ‘meritocratie’, waarbij een kandidaat een functie krijgt op basis van eigen verdiensten, en niet omdat ze de juiste contacten heeft.

De weerstand van de beroepsmusici tegen Venezi’s benoeming werd door rechtse media in Italië bestempeld als seksisme tegen een jonge vrouw met een rechtse politieke voorkeur. Maar volgens cellist Marco Trentin had het orkest louter artistieke bezwaren: „Op haar zesendertigste is Venezi niet meer piepjong. Wil je La Fenice dirigeren, dan moet je al grote orkesten als La Scala in Milaan of het Berliner Philharmoniker hebben gedirigeerd. Venezi had gewoon niet de juiste ervaring.”

Venezi werd in september 2025 benoemd door Nicola Colabianchi, artistiek directeur bij La Fenice. Ze zou in oktober officieel beginnen aan haar taak. Het orkest werkt met gastdirigenten, en de functie van muzikaal directeur was al meer dan tien jaar niet ingevuld. Het gaat om een nog ruimere rol dan die van chef-dirigent: het is ook een managersfunctie, naast de artistieke leiding van het operahuis. De driehonderd medewerkers van La Fenice vonden dat Venezi niet klaar was voor zo’n ruime opdracht, en kregen de steun van andere grote Italiaanse operahuizen.

Wie Venezi zal opvolgen, is nog niet duidelijk. Het personeel van het operahuis is niet te spreken over de manier waarop artistiek directeur Colabianchi de zaak heeft afgehandeld, en eist ook zijn ontslag.