Venezolanen op Curaçao volgen het nieuws over de aardbeving continu: ‘Ik voel me betrokken maar ook zo machteloos’

2 uren geleden 2

Bij zijn kraampje op de fruitmarkt in de wijk Punda in Willemstad stalt de 37-jarige ondernemer Juan Rodríguez de verse mango’s en bananen zorgvuldig uit. Hij is in de vroege ochtend met de boot aangekomen vanuit La Vela de Coro, een havenstadje aan de kust van Venezuela. Op een heldere dag kun je vanaf het strand van Curaçao het Zuid-Amerikaanse buurland dat ongeveer zestig kilometer verder ligt, zien liggen. De twee zware aardbevingen met een kracht van 7,2 en 7,5 die Venezuela woensdagavond lokale tijd keihard troffen, was in Curaçao bij sommige bewoners ook voelbaar, schade op het eiland was er echter niet. Desondanks houdt deze zwaarste aardbeving sinds de vorige eeuw ook op Curaçao veel mensen bezig; op het eiland (ruim 156.000 inwoners) woont een grote Venezolaanse gemeenschap van naar schatting 16.000 mensen.

„Ik heb tot nu toe nog geen nieuws gekregen over naaste familieleden van mij onder de getroffenen”, zegt fruitverkoper Rodríguez, wiens naasten in een regio wonen waar voor zover hij weet weinig schade is. „Maar het doet me pijn dat mijn landgenoten zo hard getroffen zijn. Gebouwen en de huizen kunnen weer opgebouwd worden, want materiaal herstelt zich. Maar het leven herstelt zich niet”, zegt hij.

Op zijn telefoon scrolt Rodríguez langs de filmpjes die hij continu krijgt via WhatsApp, verstuurd door bekenden en familieleden uit Venezuela. Het zijn vreselijke beelden van gillende mensen onder het puin, terwijl hulpverleners in het donker brokstukken proberen te verwijderen. Een baby die vastzit wordt gered, ziet hij op het scherm. Gelukkig. Opnieuw klinkt het gezoem van zijn telefoon; Rodríguez opent een nieuw filmpje. Dit keer van huisdieren die vastzitten tussen ingestorte muren. „Misschien moet ik niet steeds kijken. Ik voel me betrokken, maar ook zo machteloos”, zucht hij.

De Venezolaanse verkopers van deze zogeheten fruitbarkjes vormen een bekend fenomeen op Curaçao; op het eiland zelf wordt weinig fruit verbouwd en geproduceerd. Bewoners van Curaçao rijden in de ochtend langs de kade en maken een stop om hier fruit te kopen. Of ze wandelen langs de verschillende kraampjes en zoeken naar de mooiste en beste vruchten.

„Ik leef mee, want Venezuela is ons buurland, er is een sterke band”, zegt lerares Erlien Cijntje terwijl ze watermeloen en papaja’s afrekent. „De mensen hebben al zoveel ellende meegemaakt. Al jaren is er een economische crisis. De afgelopen jaren kwamen veel Venezolaanse vluchtelingen naar Curaçao. En eerder dit jaar was de invasie van Trump, en de ontvoering van president Maduro. Ze vallen van het ene drama in het andere drama lijkt het wel”, zegt ze.

Op zoek naar informatie

Voor de Venezolaanse Jennifer Sifontes, die al langer dan twintig jaar op Curaçao woont, zijn het dagen van uitersten. Haar neef is vermist en de kans dat hij onder het puin ligt is groot. „Hij woont in een gebouw waarvan het inmiddels zeker is dat het is ingestort”, zegt ze met een gebroken stem. „Ieder uur dat het langer duurt voordat ze hem vinden, maakt me zieker van binnen.”

Sifontes is voorzitter van Venex, een belangenorganisatie die zich inzet voor Venezolaanse migranten en vluchtelingen op het eiland. Nieuwkomers worden door Venex geholpen met hun integratieproces en er wordt juridische hulp en bijstand geboden. Sinds de aardbeving staat haar telefoon roodgloeiend en komen Venezolanen in paniek langs, omdat ze informatie zoeken over hun familieleden en geliefden in de getroffen gebieden. Ze hopen dat Sifontes ze kan helpen, maar ook zij heeft geen informatie.

Er komen ook mensen die juist hulp willen aanbieden en spullen en geld willen inzamelen voor de mensen in Venezuela. „We hebben een lijst met spullen die echt met spoed nodig zijn. Mogelijk komt er een noodlijn zodat deze spullen snel met de boot of misschien wel met het vliegtuig getransporteerd kunnen worden. Nu gaan er geen vluchten en zijn veel luchthavens gesloten. De luchthaven van Caracas bijvoorbeeld is voor een deel ingestort, ook andere luchthavens hebben schade opgelopen”, zegt ze.

Vrijwilligers melden zich bij Venex. Iemand zit in de verpleging, een ander wil spullen inzamelen voor Venezuela en een noodcentrum oprichten zodat alles gestructureerd op één plek kan plaatsvinden. Via een appgroep verstuurt Sifontes de lijst met zaken die hard nodig zijn. Drinkwater bijvoorbeeld, maar ook babyvoeding en blikvoeding. Uiteenlopende spullen moeten worden ingezameld: van powerbanks en batterijen tot medicijnen en veiligheidshelmen en laarzen voor hulpverleners. „Venezuela kan dit niet alleen aan. Het land zit al jaren in een humanitaire crisis, er is totaal geen capaciteit in het land. Ziekenhuizen functioneren slecht en er is een tekort aan ongeveer alles. Er moet echt zo snel mogelijk hulp komen vanuit het buitenland”, zegt Sifontes.

WK-blijdschap overschaduwd

Sifontes wordt deze dagen verscheurd van binnen zegt ze. Al vierentwintig jaar woont ze op Curaçao en ze voelt zich zowel betrokken bij haar land Venezuela, als bij dit eiland. De dag dat ze wakker werd met het slechte nieuws over de zware aardbeving, was ook de dag dat het nationale voetbalteam van Curaçao, dat voor het eerst deelnam aan een WK, de laatste wedstrijd speelde – de ploeg werd uitgeschakeld. „Het voelt heel dubbel, want beide dingen staan haaks op elkaar. Maar beide zijn historisch, alleen op een totaal verschillende manier. Deze aardbeving is een tragedie, en het is voor het eerst dat ik meemaak dat er zo’n heftige natuurramp plaatsvindt in Venezuela. Tegelijkertijd woon ik nu op een eiland dat in een feeststemming is, en ben ik ook trots op Curaçao”, zegt ze.

Iets als politiek is het laatste dat nu moet tellen. Er liggen mensen onder het puin

Dat de Verenigde Staten nu te hulp schieten en dat Donald Trump door interim-president Delcy Rodriguez met grote woorden wordt bedankt, laat zien hoe er ook zelfs tijdens een ramp als deze politieke belangen spelen. „Maar iets als politiek is het laatste dat nu moet tellen. Er liggen mensen onder het puin, er moet gehandeld worden”, zegt ze.

Op de fruitmarkt staan wat medeverkopers om fruitverkoper Juan Rodríguez heen, gezamenlijk kijken ze naar het kleine scherm van zijn telefoon waarop de interim-president de bevolking toespreekt en een update geeft over het aantal slachtoffers. „Er waren waarschijnlijk heel veel mensen ontspannen thuis voetbal aan het kijken”, mompelt Juan Rodríguez. Bovendien was het een nationale feestdag, een belangrijke overwinning van de grote bevrijder van Zuid-Amerika Simon Bolivar werd gevierd. Mensen maken dan uitstapjes, zegt hij, en de regio La Guaira, die zwaar werd getroffen, is een populair gebied, ook voor toeristen. De fruitverkopers zijn stil en ze zijn het erover eens. Het enige dat nog kan helpen is bidden.