Verlamde mensen typen binnenkort bijna net zo snel als jij, enkel met hun gedachten

Neuralink is niet de enige speler in de wereld van hersenimplantaten. Deze week bereikte een universiteit een mijlpaal die er echt toe doet voor patiënten. En China geeft tegelijkertijd groen licht voor het allereerste commerciële hersenimplantaat ter wereld.

Mensen met ernstige verlammingen kunnen in veel gevallen uitsluitend communiceren met een systeem waarmee ze letter voor letter woorden spellen door met hun ogen naar een scherm te staren. Het hele proces is traag en vaak frustrerend. Maar er is hoop in de vorm van experimentele hersenimplantaten, ook wel brain-computerinterfaces (BCI’s) genoemd en deze maand kwam er op dat vlak twee keer goed nieuws.

Deze week verscheen er een studie in het vakblad Nature Neuroscience waarin een hersenimplantaat wordt beschreven waarmee twee verlamde personen konden typen op een virtueel toetsenbord. Dat deden ze door te denken aan het bewegen van hun vingers.

Het systeem werkt als volgt: piepkleine elektroden worden geplaatst in het deel van de hersenen dat normaal gesproken handbewegingen aanstuurt (de motorische cortex). Die elektroden vangen de elektrische signalen op die ontstaan wanneer iemand probeert om een vinger te bewegen. Dat gebeurt ook als het lichaam de beweging niet meer kan uitvoeren. Software vertaalt de signalen vervolgens naar letters op het scherm en een taalmodel helpt bij het corrigeren en aanvullen van woorden.

Na slechts dertig oefenzinnen was het systeem al gekalibreerd. Eén van de twee deelnemers haalde een topsnelheid van 110 tekens per minuut. Omgerekend is dat zo’n 22 woorden per minuut. De tests vonden niet plaats in een ziekenhuislab, maar gewoon bij de deelnemers thuis.

Leestip: Wat we kunnen leren van het bijenbrein

China trekt de sprint aan

Ondertussen gebeurt er aan de andere kant van de wereld minstens evenveel. Op 13 maart gaf de Chinese toezichthouder voor geneesmiddelen (NMPA) toestemming aan het bedrijf Neuracle Medical Technology uit Shanghai om een commercieel hersenimplantaat op de markt te brengen. Dat schrijft auteur Mark van Rijmenam in de nieuwsbrief Synthetic Minds.

Het apparaat van Neuracle, het NEO-systeem, is een draadloos implantaat ter grootte van een muntstuk. Het wordt op het buitenste vlies van de hersenen geplaatst en dringt dus niet diep in het hersenweefsel. Het systeem is gekoppeld aan een robothandschoen die met luchtdruk werkt en patiënten helpt om dingen vast te pakken. In klinische tests met 36 deelnemers konden alle patiënten het systeem na ongeveer een maand zelfstandig thuis bedienen. Bij sommigen zagen onderzoekers zelfs tekenen dat het zenuwstelsel zich begon te herstellen.

Wel een belangrijke kanttekening: het implantaat van Neuracle is alleen bedoeld voor mensen met een dwarslaesie die hun armen in zekere mate nog kunnen gebruiken. Het is dus geen oplossing voor volledige verlammingen.

De goedkeuring van Neuracle staat niet op zichzelf. De Chinese overheid heeft hersenimplantaten aangemerkt als strategische toekomstindustrie in het nieuwe vijfjarenplan voor 2026-2030. BCI staat daarin op één lijn met kernfusie en mensachtige robots. Het zijn de technologieën waarvan Peking vindt dat ze de volgende economische groeigolf gaan aandrijven.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Een hersenimplantaat gaf een blinde man onverwacht zijn natuurlijke zicht terug en Dit hersenimplantaat is kleiner dan een korrel zout en meet draadloos hersenactiviteit. Of lees dit artikel: Het gesimuleerde brein van een fruitvlieg heeft nu een gesimuleerd lichaam.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: