Waarom de ene mug jou wel aantrekkelijk vindt en de andere niet

De ene mug valt op andere mensen dan de andere. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek naar lichaamsgeur en huidbacteriën.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Sommige mensen lijken op warme zomeravonden altijd de pineut: terwijl anderen nauwelijks worden gestoken, zitten zij binnen de kortste keren onder de muggenbulten. Toch bestaat er waarschijnlijk niet zoiets als een universele ‘muggenmagneet’. Onderzoekers van Florida International University ontdekten dat verschillende soorten muggen ook verschillende mensen aantrekkelijk vinden. Het onderzoek is te vinden in iScience.

Eigen voorkeur

Voor het onderzoek werden 119 vrijwilligers uit Miami getest met drie soorten muggen: de gelekoortsmug (Aedes aegypti), de Aziatische tijgermug (Aedes albopictus) en Culex quinquefasciatus. Deze soorten kunnen verschillende ziekten verspreiden, waaronder dengue, het zikavirus en het westnijlvirus.

De onderzoekers wilden weten of dezelfde mensen bij alle drie de muggensoorten populair waren. Dat bleek niet zo te zijn: iedere soort leek zijn eigen voorkeur te hebben. “Toen we met het onderzoek begonnen hadden we niet verwacht dat de soorten verschillende mensen zouden kiezen”, zegt promovendus Kaylee Marrero, die het onderzoek leidde. “Dat elke soort lijkt te zoeken naar een specifieke samenstelling vond ik erg verrassend.”

De verschillen lijken vooral te maken te hebben met onze lichaamsgeur. Die geur zit eigenlijk heel complex in elkaar: de menselijke huid geeft meer dan duizend verschillende stoffen af. Veel daarvan zijn nog niet goed onderzocht, maar kunnen wel degelijk een effect hebben op hoe jij ruikt. Daarnaast leven op onze huid ook grote aantallen bacteriën en andere micro-organismen. Samen vormen zij het huidmicrobioom. Ook die microben kunnen invloed hebben op hoe iemand ruikt.

Leestip: Braziliaanse bosmuggen snakken steeds vaker naar mensenbloed

De drie onderzochte muggensoorten bleken allemaal op andere signalen te reageren. De gelekoortsmug had een voorkeur voor mensen zonder een ‘extra’ geur op de huid, zoals parfum, en voor mensen die een groep stoffen minder produceerden. Deze muggensoort liet bovendien een lichte voorkeur voor mannen zien.

De Aziatische tijgermug reageerde weer anders: deze soort werd sterker aangetrokken door mensen bij wie hogere hoeveelheden ketonen op de huid werden gevonden. Dat zijn afvalstoffen die vrijkomen als je lichaam vet verbrandt om energie te maken. De laatste muggensoort, Culex quinquefasciatus, leek vooral te zoeken naar mensen met het juiste huidmicrobioom: sommige groepen huidbacteriën hingen samen met meer aantrekkingskracht, terwijl andere bacteriën juist afschrikwekkend werkten.

Andere aanpak

De wetenschappers gebruikten verschillende proeven om dat te kunnen ontdekken. Voor de twee Aedes-soorten staken vrijwilligers hun onderarm in een apparaat waarin muggen op menselijke geur konden reageren. De onderzoekers bekeken vervolgens hoeveel vrouwelijke muggen richting de arm vlogen.

Omdat Culex quinquefasciatus vooral ’s nachts actief is was echter een andere aanpak nodig. De vrijwilligers droegen voor het onderzoek naar deze soort nylon mouwen die hun lichaamsgeur opnamen. Later werden deze geurmonsters in het donker aan de muggen aangeboden.

Daarnaast namen de onderzoekers ook monsters van zowel de geurstoffen als de bacteriën op de huid. Met laboratoriumtechnieken konden zij vervolgens bepalen welke chemische stoffen en bacteriën aanwezig waren. Daarna vergeleken ze die gegevens met de aantrekkingskracht van iedere vrijwilliger op de verschillende muggensoorten.

Het huidmicrobioom

Volgens onderzoeksleider Matthew DeGennaro laten de resultaten zien hoe belangrijk het huidmicrobioom daarbij kan zijn. “Het is me nu duidelijk dat ons huidmicrobioom voor een groot deel onze natuurijke geur bepaalt”, zegt hij. “Elke muggensoort heeft een eigen manier gevonden om die geur te ontrafelen.”

Dat inzicht kan uiteindelijk belangrijk worden bij de bestrijding van ziekten die door muggen worden verspreid. Als wetenschappers precies weten welke geurstoffen een bepaalde muggensoort aantrekken of juist afschrikken kunnen zij daardoor mogelijk nieuwe middelen ontwikkelen die veel gerichter werken.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Muggen lijken minder gevoelig te worden voor veelgebruikte insecticide en Tijgermug wordt snel resistent tegen veelgebruikte muggenspray . Of lees dit artikel: Waarom bijna alle vliegen hetzelfde vliegen, behalve muggen .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: