Waarom hommels niet altijd geholpen zijn met meer bloemen

Bloemrijke bermen lijken goed nieuws voor hommels, maar dat zijn ze zeker niet altijd: langs drukke wegen kunnen ze dodelijk uitpakken.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Bermen vol bloemen laten het hommelhart sneller kloppen: de insecten kunnen daar voedsel vinden op een plek waar geschikte bloemen niet vaak voorkomen. Een nieuw onderzoek van de Lund University in Zweden laat zien dat zo’n bloemenrijke berm ook heel gevaarlijk kan zijn, vooral als er veel verkeer langs raast. Het onderzoek is te vinden in Biological Conservation.

Zoeken naar hommels

De onderzoekers keken voor het onderzoek naar 60 bermen in het zuiden van Zweden. Daarbij vergeleken ze de bermen van wegen met weinig verkeer met de bermen van wegen waar veel meer voertuigen per dag langskomen. Langs die wegen telden ze zowel levende als dode hommels. Ook zochten ze naar hommelnesten. Dat deden ze niet alleen: ze kregen hulp van speciaal getrainde honden, die hadden geleerd om hommelnesten op te sporen met hun neus.

De uitkomst is duidelijk: langs de rustigste wegen vonden de onderzoekers bijna geen dode hommels. Echter veranderde dat beeld sterk als de berm naast een drukkere weg lag. Onderzoeker Sofia Blomqvist van Lund University zegt: “Langs de wegen met het minste verkeer vonden we bijna helemaal geen dode hommels. Echter vonden we bij wegen die al iets drukker zijn al meer dode dan levende hommels.”

Leestip: Hommels blijken meer last te hebben van zware metalen dan gedacht

Daarmee laat het onderzoek zien dat het verschil tussen rustige en drukke wegen groot is. Zo werden hommelnesten bijna alleen gevonden in de bermen van privéwegen, of langs openbare wegen waar maar een paar honderd voertuigen per dag reden.

Dat zorgt ervoor dat de bermen van rustige wegen mogelijk interessant kunnen zijn voor natuurbeheerders: ook dat zijn plekken waar hommels veel aan kunnen hebben, zeker als er veel bloemen te vinden zijn. Toch waarschuwen de onderzoekers dat deze bermen natuurgebieden niet volledig kunnen vervangen. Blomqvist zegt: “de bermen van rustige wegen kunnen zeker interessant zijn voor natuurbeheerders, omdat ze uiteindelijk heel waardevol kunnen zijn. Tegelijkertijd mogen die plekken geen vervanging worden voor traditionele natuurgebieden, zoals weides en hooilanden.”

Netwerk van gras

De resultaten van het onderzoek zijn relevant, omdat wegbermen veel ruimte innemen. Vaak zitten ze aan elkaar vast, waardoor ze min of meer een groot netwerk van groene grasstroken vormen. Dit onderzoek laat zien dat dat enorme netwerk heel interessant kan zijn voor hommels, zolang de naastgelegen wegen niet te druk zijn. Daarmee laat het onderzoek zien dat het aanleggen van natuurvriendelijke infrastructuur in veel gevallen dus om maatwerk vraagt: een berm kan veel bloemen hebben, maar dat betekent dus niet automatisch dat bestuivers en insecten daar altijd evenveel aan hebben.

Volgens Johan Rydlöv, landelijk coördinator biodiversiteit bij de Swedish Transport Administration, is dat belangrijke kennis. Rydlöv zegt: “Om de bermen van Zweden zo te kunnen gebruiken dat ze goed zijn voor de biodiversiteit moeten we zowel de kansen als de beperkingen begrijpen.” Volgens Rydlöv moeten toekomstige maatregelen zich dus vooral richten op de bermen van wegen met weinig verkeer, omdat daar de kans op succes het grootst is.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Onderzoek onthult opmerkelijke overeenkomst tussen hommels en zoogdieren en Omstreden pesticide tast eierstokken van hommels aan . Of lees dit artikel: Aardhommels blijken hun nesten heel georganiseerd te verdedigen .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: