Waarom samenleven met wolven in Californië lastiger blijkt dan gedacht

In Californië blijkt het samenleven met wolven voor veehouders en runderen lastiger te zijn dan gedacht.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Twee nieuwe onderzoeken naar grijze wolven in Californië laten zien hoe ingewikkeld hun terugkeer is. Wolven zijn er beschermd, maar leven ook in een landschap waar veel vee graast. Uit een onderzoek van de University of California, Davis blijkt dat wolven in het noordoosten van de staat opvallend vaak rundvee eten. Dit onderzoek is te vinden in het vakblad PLOS One. Een tweede onderzoek, dat te vinden is in het vakblad Ecology and Evolution, laat zien dat de runderen die in gebieden met wolven leven duidelijk meer stress hebben.

Wolvenkeutels verzamelen

Voor het eerste onderzoek keek het team naar de wolven uit twee roedels. Zij verzamelden in de zomers van 2022 en 2023 de keutels van deze roedels en onderzochten wat daarin zat. In 2022 zat het DNA van runderen in 86 procent van de monsters. In 2023 was dat 55 procent. Daarmee was rundvee de meest voorkomende voedselbron tijdens beide onderzoeksjaren.

Leestip: Na de reuzenwolf wil Amerikaans bedrijf nu ook de uitgestorven moa terugbrengen – maar laat je niet gek maken

Dat betekent volgens het team niet automatisch dat de wolven zelf runderen hebben gedood. Het is namelijk ook mogelijk dat de dieren vooral afkwamen op kadavers. Ondanks dat is de uitkomst toch opvallend. Hoofdonderzoeker Tina Saitone zegt: “Wat de precieze reden ook is, het is duidelijk dat runderen heel geregeld op het menu staan van de wolven die in Californië leven.”

Te weinig prooidieren

Het onderzoek laat mogelijk ook zien waarom wolven in Californië vaker bij runderen uitkomen. Volgens de onderzoekers is het landschap in de staat sterk door mensen vormgegeven. Daardoor zijn er minder prooidieren beschikbaar dan in veel andere delen van Noord-Amerika. Zo wijst het onderzoek erop dat de muildierherten in dit gebied de belangrijkste prooi zijn, maar hun aantallen zijn sinds de jaren zeventig sterk gedaald. In de onderzochte keutels werd muildierhert gemiddeld in 45 procent van de monsters gevonden. Dat is duidelijk minder vaak dan rundvee.

Volgens Saitone maakt dat het probleem lastig op te lossen. In Californië lopen veel runderen op grote, open graasgebieden rond. “Voorzichtig geschat hebben we het in totaal over een gebied van meer dan een miljoen hectare waarop meer dan 10.000 koe-kalfparen te vinden zijn,” zegt Saitone. “Zo’n groot gebied kan je niet simpelweg afsluiten met een elektrisch hek.”

De terugkeer van de wolf

De terugkeer van de wolf naar Californië is nog vrij recent. De eerste wolf kwam in 2011 de staat binnen, na bijna honderd jaar afwezigheid. Inmiddels schat het California Department of Fish and Wildlife dat er negen roedels in Californië leven. Maar de gevolgen van de komst van de wolf gaat voor veehouders mogelijk veel verder dan alleen het verlies van dieren. Tijdens een tweede onderzoek onderzochten wetenschappers hoeveel stress runderen ervaren als ze leven in gebieden waar ook wolven voorkomen. Daarvoor namen zij haarmonsters uit de staart van vleesrunderen. In dat haar hoopt cortisol zich langzaam op. Cortisol wordt vaak ook wel het ‘stresshormoon’ genoemd. Omdat cortisol in haar over langere tijd wordt opgeslagen kan het veel zeggen over hoeveel langdurige stress een dier ervaart.

De uitkomst was duidelijk: runderen die in een gebied met wolven graasden hadden 58 procent meer cortisol in hun haren zitten dan runderen die graasden in gebieden zonder wolven. Dat wijst op hoeveel chronische stress runderen ervaren als er wolven in het gebied aanwezig zijn. Saitone zegt: “het leven tussen de wolven is voor runderen een chronisch stressvolle ervaring. Naast dierenwelzijn kan dat mogelijk ook gevolgen hebben voor hoeveel deze dieren produceren, zowel op de korte als op de langere termijn.”

Financiële gevolgen

Een belangrijke vraag is nu of die extra stress ook invloed heeft op het voortplantingssucces van runderen. De onderzoekers willen daarom nagaan of de runderen die in gebieden met wolven leven minder vaak drachtig worden. Dat zou uiteindelijke ook grote financiële gevolgen kunnen hebben voor veehouders: als koeien minder kalveren krijgen raakt dat direct hun inkomen.

De twee onderzoeken laten zo een dubbel beeld zien. Aan de ene kant is de terugkeer van de wolf een belangrijk succes voor natuurbeschermers. Aan de andere kant gebeurt die terugkeer in een landschap waar ze de ruimte moeten delen met mensen en vee. De vraag is daarom niet alleen hoe Californië de runderen van veehouders kan beschermen, maar ook hoe deze gelukkig kunnen samenleven met de wolf.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Goudjakhals breidt zich snel uit over Europa door verdwijnen van de wolf en Wolven verwijderen blijkt geen wondermiddel: het landschap blijkt soms belangrijker . Of lees dit artikel: Het succesverhaal van de wolven in Yellowstone? Dat bestaat misschien wel niet .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: