Waarom sommige mensen veel vaker seksuele fantasieën hebben dan anderen

Wetenschappers hebben meer dan 5.000 volwassenen onderzocht en hebben ontdekt dat er opvallende verbanden bestaan tussen bepaalde karaktereigenschappen en hoe vaak mensen over seks dagdromen.

Vrijwel iedereen kent ze: die momenten waarop je gedachten afdwalen naar erotische scenario’s. Toch blijft het een taboe-onderwerp aan de keukentafel of tijdens een avondje met vrienden. We vinden het nu eenmaal lastig om toe te geven wat er in ons hoofd omgaat als het over seks gaat. Toch is het interessant om te weten wie er nu eigenlijk het vaakst dagdroomt over pikante scenario’s.

Onderzoekers van Michigan State University en Chapman University ondervroegen daarom 5.225 volwassenen over hun persoonlijkheid en hun seksuele fantasieën. De deelnemers waren gemiddeld 58 jaar oud en allemaal in een relatie. Ze vulden vragenlijsten in over de ‘Big Five‘. Dat zijn de vijf belangrijkste persoonlijkheidskenmerken die psychologen wereldwijd gebruiken.

Vervolgens legden de onderzoekers hen een uitgebreide lijst voor met veertig verschillende fantasieën en vroegen hoe regelmatig die door hun hoofd spelen. Die thema’s varieerden van milde (seks in de buitenlucht bij maanlicht) tot meer avontuurlijke scenario’s (groepsseks) en fantasieën die te maken hebben met domineren of gedomineerd worden. De studie is verschenen in vakblad PLOS One.

Plichtsgetrouwe mensen fantaseren minder

Wie zichzelf omschrijft als behulpzaam, beleefd en ordelijk, blijkt beduidend minder vaak af te dwalen naar seksuele dagdromen. Met andere woorden: de braveriken onder ons houden het ook in hun hoofd wat netter. Dit geldt zowel voor romantische als meer experimentele scenario’s.

De wetenschappers verklaren dit door in te zoomen op specifieke deelaspecten van deze eigenschappen. Het zijn vooral een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en een hoge mate van respect voor sociale normen die de verbeelding lijken in te tomen. Deze personen zijn mogelijk sterker geneigd zich in al hun gedachten, ook de seksuele, aan traditionele waarden en regels te houden.

Somberheid en dagdromen gaan hand in hand

Aan de andere kant van het spectrum vinden we mensen met een hogere score op neuroticisme (negatieve emotionaliteit). Binnen deze groep bleek vooral depressie een sterke voorspeller voor een rijk fantasieleven. Vooral wie vaker last heeft van sombere gevoelens, blijkt opvallend vaak weg te dromen naar erotische scenario’s. Angst of humeurigheid hadden dat effect niet.

Waarom juist deze groep? De wetenschappers denken dat pikante dagdromen mogelijk werken als een soort mentale opkikker. Wanneer je je down voelt, kan een aangename fantasie even verlichting bieden, een soort kortdurende ontsnapping uit de grijze werkelijkheid.

Creativiteit en avontuurlijkheid? Maakt niet uit

Wat de onderzoekers verbaasde: mensen die zichzelf zien als creatief, nieuwsgierig en open voor nieuwe ervaringen, fantaseerden niet vaker dan anderen. Je zou verwachten dat iemand met veel verbeeldingskracht ook vaker afdwaalt naar erotische dagdromen, maar dat verband was er dus nauwelijks. Ook de mate van extraversie (hoe sociaal en energiek iemand is) speelde een verwaarloosbare rol.

Niet het complete plaatje

Wel plaatsen de onderzoekers zelf enkele kanttekeningen bij hun bevindingen. Allereerst is het onderzoek volledig gebaseerd op zelfrapportage. Deelnemers moesten eerlijk aangeven hoe vaak ze fantaseren over gevoelige onderwerpen en niet iedereen zal daar even openhartig over zijn, zelfs niet in een anonieme vragenlijst.

Daarnaast geeft de studie slechts een momentopname. We weten niet of iemands fantasieën veranderen naarmate de tijd verstrijkt of wanneer de levensomstandigheden wijzigen. Fantaseren mensen bijvoorbeeld anders wanneer ze net verliefd zijn dan na twintig jaar huwelijk?

Ook is de onderzochte groep niet representatief voor de gehele bevolking. De deelnemers waren vrijwel allemaal wit, Amerikaans en in een vaste relatie. De onderzoekers hopen dan ook dat toekomstig onderzoek een diversere groep onder de loep neemt en mensen over langere tijd volgt. Pas dan kunnen we echt begrijpen hoe onze persoonlijkheid en ons fantasieleven elkaar over de jaren heen beïnvloeden.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoe word je wakker uit een dagdroom? en Meer dan dagdromen: dissociatie is de noodrem van het brein. Of lees dit artikel: Waarom homoseksueel gedrag bij apen vaker voorkomt dan we dachten.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: