Van dagelijkse pillen naar maandelijks infuus: nieuwe behandeling verbetert leven na een niertransplantatie

Vermoeidheid, zwakte en een lage weerstand. Klachten waar veel patiënten met een donornier dagelijks mee te maken hebben. Toch lijkt er nu een mogelijke oplossing in zicht: geen handvol pillen per dag meer, maar slechts één infuus per maand. De eerste resultaten van een nieuwe experimentele behandeling lijken voorzichtig positief.

Een nieuw onderzoek van wetenschappers van de Universiteit van Californië biedt daarmee hoop voor niertransplantatiepatiënten. De behandeling vervangt de huidige dagelijkse medicatie door een maandelijks alternatief, met als gevolg minder vervelende bijwerkingen en een langere levensduur van het donororgaan. De resultaten verschenen in The American Journal of Transplantation.

Medicatie na transplantatie

Een niertransplantatie is een ingrijpende operatie. Niet alleen door de ingreep zelf, maar ook door alles wat daarna komt. Na een transplantatie bestaat de kans dat het lichaam de donornier afstoot, omdat deze niet wordt herkend als lichaamseigen materiaal. Om dit te voorkomen, slikken patiënten met een donornier zogeheten immunosuppressiva. Dit zijn medicijnen die overmatige afweerreacties van het immuunsysteem remmen en élke dag gebruikt moeten worden zolang de donornier functioneert.

Aanval op eigen lichaam

Het dagelijks gebruik van immunosuppressiva kan veel bijwerkingen veroorzaken. Doordat het volledige afweersysteem wordt onderdrukt, neemt het risico op infecties toe. Daarnaast zorgt de medicatie vaak voor gezondheidsproblemen zoals diabetes, hoge bloeddruk en hoog cholesterol, plus klachten zoals vermoeidheid, spierzwakte, maag-darmproblemen en veranderingen van de huid.

De onderzoekers testten een methode die specifiek de afweerreactie tegen de donornier remt, zónder het gehele immuunsysteem te onderdrukken zoals de immunosuppressiva doen. In het onderzoek kregen 23 patiënten een infuus met belatacept en dazodalibep, twee eiwitten die samen de afstotingsreactie op het donororgaan tegengaan. Gedurende de eerste 28 dagen kregen de patiënten nog standaard immunosuppressiva, waarna ze de rest van het 48 weken durende onderzoek uitsluitend maandelijkse infusies toegediend kregen.

Hobbels op de weg naar een gezonde nier

Al bij de start kregen twee van de eerste drie deelnemers afstotingsverschijnselen tegen hun donornieren. De klachten werden succesvol verholpen en de dosering en toedienfrequentie van het infuus werden aangepast voor de overige 20 deelnemers. Van deze groep voltooiden uiteindelijk 13 patiënten het onderzoek, en stopten zeven vroegtijdig vanwege acute afstoting, bijwerkingen of onbekende redenen. Ondanks dat de behandeling niet bij alle deelnemers aansloeg, bleek het over het algemeen wel veilig, goed te verdragen en in staat om afstoting te remmen zonder extra medicijnen.

De onderzoekers hopen dat de nieuwe aanpak het volgen van de behandeling eenvoudiger maakt, omdat patiënten niet dagelijks meerdere medicijnen hoeven te nemen. Ook zou een gerichtere remming van het immuunsysteem patiënten kunnen beschermen tegen de schadelijke bijwerkingen van immunosuppressiva. Tegelijkertijd benadrukken ze dat het om een eerste klinische studie gaat. In een volgende fase moet blijken of deze resultaten standhouden in grotere en meer diverse patiëntengroepen.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Vega(n) dieet blijkt gezonder dan gedacht: het verlaagt de kans op chronische nieraandoening en Straks thuis bloedprikken na orgaantransplantatie?. Of lees dit artikel: Waarom zijn de nieren van vrouwen zoveel sterker dan die van mannen.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: