We zijn er wel weer even over uitgepraat, al dat baren en die ‘chaotische liefde’

‘Wil je me adopteren?”, vraagt de vrouw van mijn leeftijd me over de muziek heen. We dansen en lachen een beetje naar elkaar. Het is warm en druk. Haar mascara is uitgelopen. Die van mij vast ook. Ik ken haar niet zo goed, maar weet dat ze geen kinderen heeft, en dus heel anders leeft dan ik. Ze kan uitslapen, iedere avond naar het theater, bij vrienden langs, zomaar op reis en werken op ieder onmogelijk uur van de dag. „Het lijkt me zo knus bij jullie”, voegt ze eraan toe en legt onvast een hand op mijn schouder.

Toen ik zwanger was van mijn eerste kind besloot ik in mijn schrijvende werk het moederschap te betrekken. Dat leek me, eerlijk gezegd, behoorlijk onvermijdelijk, maar ook een belangrijke poging. Ik ben natuurlijk niet de enige die op die gedachte kwam. De laatste jaren overspoelde ons een golf aan moederschapsliteratuur. Maar zoals dat gaat met golven, ze gaan ook weer liggen. We zijn er wel weer even over uitgepraat, al dat baren en die ‘chaotische liefde’ (zoals Jessie Buckley het moeder-zijn prachtig verwoordde in haar Oscar-speech), en richten de pijlen nu in kunst en pamflet op de zo gevreesde manosphere (en in het verlengde daarvan de tradwife.)

Het progressieve gesprek rond moederschap is ondertussen verengd tot systeemkritiek: het kerngezin wordt steeds regelmatiger beschouwd als symbool van onderdrukking. Vrouwen schrijven over de bevrijding van hun ongelukkige huwelijken, of vertellen in interviews dat ze niet langer bereid zijn een relatie met mannen aan te gaan. Ondertussen daalt het geboortecijfer, en zie ik ook om me heen hoe steeds meer vrouwen afzien van het moederschap om sociaal-economische redenen, of omdat ze hun vrijheid willen behouden.

Daar zit ik dan met m’n man en drie kinderen en m’n ambities, en m’n, in progressieve ogen inmiddels bespottelijke plan om me aan al die dingen vast te klampen als een drenkeling aan een stuk wrakhout.

„Zijn jullie eigenlijk nog bij elkaar?”, zegt de vrouw op de dansvloer nu, en slaat haar hand voor haar mond. „.Nee toch, niet jullie ook al. Dat kan ik niet aan!”  Ik stel haar gerust, nee, wij ploeteren moedig voort. Dolgelukkig als we zingend met de kinderen de eettafel afruimen, woedend jonglerend met elkaars prioriteiten en behoeften.

„Mensen denken, dat jij, omdat je het moederschap zo in je werk geïntegreerd hebt, ook hun moeder kan zijn”, zei een vriendin laatst tegen me. Het is waar, denk ik, terwijl de vrouw weer mijn bovenarm grijpt, om niet om te vallen. Ik pak het glas gin-tonic dat ze in haar andere hand heeft en zet het op een tafel.

Waar ik eerder dacht dat ik de goede zaak en mezelf een dienst bewees, door steeds weer te proberen het moederschap mee te nemen in mijn werk, merk ik nu dat ik dat minder doe. Het zet me klem. Want alle emancipatoire pogingen van schrijvende moeders ten spijt: de moeder wint het in de ogen van anderen van de schrijver. En die moeder moet zorgen en geruststellen. Pas wanneer ze ongelukkig is, of wanneer ze alleen is of ontsnapt, kan ze boven dat moederpredikaat uitstijgen. Dat is uiterst conservatief, en maakt moedeloos.

De vrouw ziet een vriend, en loopt van me weg. Ik kijk haar na, even heel jaloers, grijp dan haar gin-tonic en sla ’m in één teug achterover.

Eens zien wie mij hier vangt als ik wankel.