Webwinkel Fonq wist nooit onmisbaar én rendabel te worden

Op de website wordt er nog mee geadverteerd: een „pasen in stijl”, „opgeruimd het voorjaar in” of „een bijzonder fijne lente” die thuis zou beginnen. Maar de paasserviezen of hippe kasten bestellen kan niet meer. Vrijdag ging online woonwinkel Fonq failliet, anderhalve week nadat het bedrijf al uitstel van betaling had aangevraagd. Wie al een product besteld en betaald had maar niet had ontvangen, heeft pech.  

Met het faillissement is een voorlopig einde gekomen aan een lange reeks pogingen om de winkel winstgevend te maken en te houden. Want hoewel de webwinkel al bijna een kwart eeuw bestaat, lukte het maar niet om duurzaam financieel succesvol te zijn.

Een voorloper van Fonq werd in 2003 opgericht door Patrick Kerssemakers, die in de jaren daarna meer webshops overneemt en opent. Vanaf 2009 valt alles onder de paraplu van Fonq. Twee jaar later wordt de winkel overgenomen door het moederbedrijf van Wehkamp, dat in handen is van onder meer de ervaren bestuurder en investeerder Ad Scheepbouwer (voormalig topman van onder meer KPN en PTT Post). Die Nederlandse investeerders verkopen hun aandeel in Wehkamp in 2015.

Een jaar nadat Scheepbouwer daarmee zo’n 180 miljoen euro verdient, neemt hij Fonq over. Hij ziet, zegt hij dan in een persbericht, veel ruimte om het bedrijf te laten groeien: de „e-commerce markt [is] nog niet volwassen”. In het boekjaar vóór de overname was de omzet van Fonq al met zo’n dertig procent gegroeid, tot 66 miljoen euro. Die omzet, zegt Scheepbouwer in Het Financieele Dagblad, moet gaan groeien tot 200 miljoen euro.

Dat lukt niet. Weliswaar groeit de omzet nog tot 98 miljoen in 2019. Maar het bedrijf verslijt in die jaren ook vijf directeuren, sluit webwinkels in Frankrijk en Duitsland en versmalt haar assortiment tot louter woonartikelen. Desondanks verliest Fonq in 2019 5,7 miljoen euro.

Tijdelijke opleving

Alleen de coronacrisis die een jaar later uitbreekt zorgt voor een tijdelijke opleving. Terwijl consumenten thuis zitten en fysieke woonwinkels gesloten zijn, groeit de omzet naar 103 miljoen euro. De winst daarop is beperkt: negen ton. En in het tweede jaar van de pandemie daalt de omzet alweer tot 80 miljoen euro. In de jaren daarna neemt de omzet verder af, in 2023 is die nog maar vijftig miljoen euro. De verliezen zijn ondertussen opgelopen tot bijna vijftien miljoen euro.

Het kwijtschelden van oude leningen en verstrekken van nieuwe door Scheepbouwer en de overname van andere webshops keren het tij niet. Ook een nieuwe reeks (interim-)directeuren lukt het niet om de boel winstgevend te krijgen. Fonq verkoopt vanuit een nieuw geopend distributiecentrum in Utrecht zo’n driehonderdduizend producten, van volledige bankensets en bedden tot spatels en pureestampers. Maar een voor consumenten onmisbare en daarmee economisch rendabele webwinkel worden, is nooit gelukt.

Of het de curatoren lukt een partij te vinden die met een doorstart denkt dat wél te lukken, is nog onduidelijk.