Wouter Koolmees had ‘buikpijn’ van het besluit om de avondklok in te stellen, maar staat er nog steeds achter: ‘We hebben dat als collectief besloten’

Nee, hij is niet emotioneel, maar heeft gewoon „vrij hard gegild” dit weekend, zegt Wouter Koolmees als hij tijdens de parlementaire enquête wijst op zijn schorre stem. Koolmees werd door de enquêtecommissie woensdag gehoord over zijn rol als minister van Sociale Zaken en vicepremier in de coronaperiode.

Volgens Koolmees is er nooit een zwartwit tegenstelling geweest tussen medische en economische belangen. „De rode lijn is altijd geweest: het zwarte scenario voorkomen.” Volgens Koolmees heeft het kabinet altijd geprobeerd alle verschillende belangen voldoende te wegen. Zowel bij het opstellen van de steunpakketten als het instellen en daarna weer afschalen van de maatregelen. Maar, erkent hij meteen aan het begon van het verhoor: Nederland was niet voorbereid op deze pandemie.

Koolmees is een van de drie architecten van de economische steunpakketten die het kabinet verstrekte. Met Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken)vormde hij wat premier Mark Rutte „de trojka” noemde. Koolmees zegt in het verhoor niet te weten waar die naam precies vandaan kwam, maar zegt dat er ook wel eens aan de drie gerefereerd werd als „een soort boyband”.

‘Buikpijn’

Bij het optuigen van de steunpakketten ging het volgens Koolmees primair om ‘rechtvaardigheid’: „Wanneer je als overheid ervoor zorgt dat mensen hun boterham niet meer kunnen verdienen, dan moet je daar iets mee doen.” Daar was veel overeenstemming over, zowel in de samenleving als in het kabinet.

Over maatregelen die werden ingesteld om de coronabesmettingen tegen te gaan, was wel veel discussie binnen het kabinet. Koolmees zegt „echt wel buikpijn” te hebben gehad over de beslissing om de avondklok in te voeren. Er waren volgens hem ook „forse discussies” binnen het kabinet over deze verstrekkende maatregel. Hij noemt het een „duivels dillema”.

Koolmees had naar eigen zeggen veel vragen over de legitimiteit en het draagvlak van de avondklok en maakte zich zorgen over de polarisatie die die avondklok zou veroorzaken. Uiteindelijk heeft het kabinet „de weging gemaakt en besloten het te doen.” En dan moet je volgens Koolmees dat ook verdedigen: het kabinet spreekt met één mond. „Als je het er niet mee eens bent, dan moet je aftreden.” Dat wil niet zeggen dat er geen onenigheid binnen het kabinet is geweest. „Af en toe heb ik vast en zeker ook wel eens lelijke woorden gebruikt binnenskamers.”

De enquêtecommissie wil weten hoe de afwegingen voor deze en andere maatregelen precies zijn gegaan. Welke geluiden werden meegenomen bij de beslissingen? En was er wel genoeg oog voor de ‘minder vocale’ groepen in de samenleving, vraagt commissielid Annelotte Lammers zich af. Veel verder dan algemeenheden komt Koolmees niet. Hij zegt dat „we in ieder geval onze uiterste best hebben gedaan” alle belangen te laten meewegen. Hij vraagt zich af wie die ‘minder vocale’ groep precies is. „Volgens mij hebben we juist heel veel stemmen gehoord.”

Liveblog Parlementaire enquête corona

Tweede week corona-enquête: Tamara van Ark en Wouter Koolmees worden verhoord