Zuid-Afrikaanse minister wilde werk niet op de Biënnale van Venetië hebben. Nu toont de kunstenaar het elders in de stad

Het Zuid-Afrikaanse kunstproject voor de Biënnale van Venetië dat de minister van Cultuur te ver ging, is straks toch in die stad te zien. Dat zal niet in het Zuid-Afrikaanse paviljoen zijn, maar elders, meldt The Guardian.

Begin januari trok Gayton McKenzie, de Zuid-Afrikaanse minister van Cultuur, de nationale inzending in voor het grootste tweejaarlijkse kunstevenement ter wereld, omdat het te polariserend zou zijn.

Het performance- en videokunstwerk ‘Elegy’ van kunstenaar Gabrielle Goliath is een klaagzang voor vrouwen die zijn omgekomen door seksueel of racistisch geweld. In 2015 ontstond dit ter nagedachtenis aan de vermoorde Zuid-Afrikaanse student Ipeleng Moholane. Voor de Biënnale breidde Goliath haar kunstwerk uit met twee verhaallijnen: over de genocide van de Duitsers begin 20e eeuw in hedendaags Namibië en over Gaza. Ze nam twee vermoorde Nama-vrouwen die begin twintigste eeuw door Duitse koloniale troepen werden verdreven in het kunstwerk op. Ook voegde ze de Palestijnse dichter Hiba Abu Nada toe, die in oktober 2023 op 32-jarige leeftijd omkwam bij een Israëlische luchtaanval in Gaza.

Dat laatste kon volgens de minister „tot veel verdeeldheid” leiden. Hij wilde dat Goliath het werk zou aanpassen, maar dat weigerde ze. McKenzie staat bekend om zijn pro-Israëlstandpunten. Hij stelt in interviews dat er geen sprake is van genocide in Gaza.

Lees ook

Zuid-Afrika trekt Biënnale-inzending over Gaza in. ‘Censuur’, zegt de kunstenaar

Rusland weer welkom

Goliath noemt in The Guardian het tonen van het werk in Venetië van essentieel belang, omdat de annulering ervan „een gevaarlijk precedent” had geschapen.

Goliath en Ingrid Masondo, curator van de Zuid-Afrikaanse inzending, hadden het hooggerechtshof gevraagd de beslissing van de minister ongedaan te maken, maar dat verwierp de aanvraag vlak voor de deadline van inzendingen voor de Biënnale.

Deze Biënnale wordt gekenmerkt door politieke controverses. Zo besloot de organisatie dat Rusland, nadat het twee edities afwezig was vanwege de oorlog in Oekraïne, weer welkom is. Kunstenaars en curatoren hebben opgeroepen tot een boycot van Israël. Daar is tot nu toe geen gehoor aan gegeven.

Het kunstwerk van Goliath is vanaf de opening van de Biënnale op 4 mei drie maanden lang te zien als video-installatie in de Chiesa di Sant’Antonin-kerk in de wijk Castello. Het Zuid-Afrikaanse paviljoen zal leeg blijven.