‘In twintig strafzaken zijn kandidaat-raadsleden veroordeeld of verdachte’

In twintig zaken zijn kandidaat-raadsleden de afgelopen anderhalf jaar veroordeeld voor een strafbaar feit of nog verdachte. Dat meldt RTL Nieuws zaterdag. Er worden geen namen genoemd in het artikel.

De ernst van de (mogelijk) strafbare feiten verschilt. Het gaat onder meer om aanranding, fraude, illegaal wapenbezit, hennepteelt, ontucht, smaad, belediging van een ambtenaar, vernieling en mishandeling. Niemand van de kandidaat-raadsleden hoefde (nog) de cel in. Sommigen veroordeelden moesten wel een taakstraf uitvoeren.

Het is niet verboden om als raadslid een strafblad te hebben. Ook kunnen de betrokkenen niet meer van definitieve kieslijsten gehaald worden. Voor wethouders zijn er strengere screeningsprocedures; zij moeten bijvoorbeeld – net als gedeputeerden – in het bezit zijn van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).

NRC onthulde afgelopen vrijdag, in samenwerking met de antifascistische onderzoeksgroep Kafka, dat de Forum voor Democratie-lijsttrekker in Den Bosch de afgelopen jaren drie keer door de politierechter is veroordeeld wegens mishandeling. Deze 28-jarige Ramon van Asch moest twee keer een taakstraf uitvoeren en een geldboete betalen.

Lees ook

FVD-lijsttrekker Den Bosch drie keer veroordeeld voor mishandeling, sloeg ook beveiliger vanwege mondkapje

Ontucht

Uit het RTL-onderzoek blijkt dat één kandidaat-raadslid van een niet nader genoemde lokale partij ontucht zou hebben gepleegd met een kind. Volgens RTL spreekt een rechter naar verwachting nog voor de verkiezingsdag een oordeel uit in die zaak. In Dordrecht is een kandidaat van de lokale partij Op Ons Eiland veroordeeld voor de aanranding van een vrouw. De politicus is in hoger beroep gegaan.

Nadat RTL de lijsttrekker van het CDA in het Groningse Westerkwartier bevroeg over een strafzaak tegen hem vanwege mogelijke fraude met corona-subsidies, zegde hij toe geen plaats te zullen nemen in de raad, mocht hij genoeg stemmen krijgen.

RTL ontdekte ook dat kandidaten lang niet altijd een VOG hoeven aan te leveren bij hun partij. Uit cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid die de nieuwssite opvroeg, bleek dat minder dan één op de 25 kandidaten een VOG aanvroeg bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022.

Het CDA adviseert lokale fracties om kandidaat-raadsleden naar een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te vragen. Maar bij lokale CDA-fracties werd in twee gevallen niet of te laat een VOG aangevraagd, waardoor de partij niet op de hoogte was van een vervolging en veroordeling in fraude-strafzaken.

Bij de partij Denk is het verplicht om een VOG te hebben. Desondanks ontdekte RTL Nieuws dat een Amsterdamse Denk-kandidaat veroordeeld is voor het bezitten van een vervalst identiteitsbewijs. Hij zou wel een VOG hebben aangevraagd, maar werd al op de lijst gezet voordat de partij de benodigde documenten had ontvangen.

RTL Nieuws onderzocht alleen strafzaken die in de voorgaande anderhalf jaar speelden. Daardoor ontbreken namen van kandidaten die al eerder veroordeeld zijn. Oud-wethouder Richard de Mos, bij deze verkiezingen lijsttrekker voor Hart voor Den Haag, werd bijvoorbeeld in 2024 veroordeeld tot een voorwaardelijke geldboete wegens schendingen van zijn ambtsgeheim. Hij tipte een bevriend horecaondernemer over de aanstaande verstrekking van nachtvergunningen, terwijl dat nog geheim was.