Op de campagnefinale GroenLinks-PvdA in Arnhem spreekt Jesse Klaver lang over Iran

Het is een klein groen-rood verlicht zaaltje in het Arnhemse Luxor Live waar GroenLinks-PvdA haar campagne afsluit. Partijleider Jesse Klaver loopt in de stijl van de Amerikaanse president tijdens de State of the Union van achterin de zaal naar het podium in het midden, zwaaiend naar het publiek. Vlak voor hij het podium bereikt, schiet een vrouw op hem af voor een foto. Ze schudt zijn hand en steekt, als de foto gelukt is, joelend haar vuist in de lucht.

Eenmaal op het podium blijkt dat Klavers microfoon niet werkt. Meer dan een minuut staat hij daar zonder geluid, terwijl technici naar het probleem zoeken. „Beter dat het misgaat,” zegt iemand in de zaal. „Veel te Amerikaans, zo opkomen.”

Wanneer het geluid uiteindelijk werkt, richt Klaver zich in zijn toespraak vooral op nationale en internationale thema’s. Lokale onderwerpen komen, drie dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen, nauwelijks aan bod. Het onderwerp waar hij het langst bij stilstaat is Iran.

„Begrijp me niet verkeerd: ik wil niets liever dan dat daar een ander regime komt,” zegt hij. „Maar wie denkt dat Trump of Netanyahu iets geven om de vrijheid van het Iraanse volk, die vergist zich.”

Hij trekt een vergelijking met het begin van de Irakoorlog. „Ik was zestien toen die oorlog begon,” zegt Klaver. „De wereld dreigt weer net zo simpel te worden als toen.” Volgens hem lijkt de houding van het kabinet weer op 2003. Het kabinet spreekt over ‘begrip’ voor de aanval op Iran, zegt hij. „Maar waar heb je dan precies begrip voor? Het is een flagrante schending van het internationaal recht.” In de zaal oogst zijn uitspraak applaus.

In totaal zijn er bijna vijfhonderd mensen. Op de eerste rij rust een exemplaar van De Groene Amsterdammer op iemands schoot, verderop draagt iemand een groen petje met de tekst Make Earth Cool Again. Veel aanwezigen hebben de afgelopen weken campagne gevoerd. Met bier of koffie in de hand praten ze na over het langs de deuren gaan.

De sfeer is opgetogen, mede doordat artiest Sher de zaal bedient met covers als Simply the Best en Walking on Sunshine. Er wordt niet gedanst, maar wel voorzichtig met de vingers meegeknipt. Halverwege breekt een snaar van de gitaar. „Nu wordt het pas echt rock-’n-roll,” zegt Sher, waarna ze met vijf snaren verder speelt.

De stemming in de zaal lijkt op vier jaar geleden, toen de gemeenteraadsverkiezingen net na de inval in Oekraïne waren en dat ook sterk het debat bepaalde. Dat het tijdens de over Iran gaat, vindt niemand in de zaal vreemd. „Oorlog leeft hier sterk,” zegt Sam Groenendijk, nummer tien op de kandidatenlijst van GroenLinks-PvdA in Arnhem. Volgens hem komt dat door het collectieve geheugen van de stad. „Bij de Slag om Arnhem kwamen in deze stad heel veel mensen om.”

In 1944 probeerden geallieerde troepen de brug over de Rijn te veroveren op de Duitse bezetter, om het noorden van Nederland te kunnen bevrijden. De gevechten rond Arnhemkostten bijna tweeduizend geallieerden, ruim 1.700 Duitse militairen en bijna vijfhonderd burgers het leven. „Daardoor zijn waarden als vrijheid en solidariteit hier sterk aanwezig,” zegt Groenendijk. Niet ver van het theater, in Oosterbeek, ligt de Airborne-begraafplaats waar honderden Britse en Poolse militairen begraven liggen. „Daarom leeft het hier nog altijd enorm.”