De brandbomaanslagen op Joodse doelwitten en een Amerikaanse bank in Nederland en België van eerder deze maand, zijn hoogstwaarschijnlijk gepleegd in opdracht van het Iraanse regime. Dat concludeert de in Den Haag gevestigde denktank International Centre for Counter-Terrorism (ICCT).
In een zeven pagina’s tellend rapport schrijft de denktank dat het er alle schijn van heeft dat de daadwerkelijke aanslagplegers lokaal gerekruteerd zijn onder jongeren in de marge van criminele bendes. Met hun wijdvertakte drugs-infrastructuur zouden Nederland en België bijzonder kwetsbaar zijn voor deze vorm van ‘ronseling’, zoals minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) het noemde na de tweede aanslag in Amsterdam, in de nacht van 16 maart.
Maandag maakte het Openbaar Ministerie bekend dat twee jongens van 14 en 17 jaar die vrijdag in Heemstede werden aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een aanslag met zwaar vuurwerk, worden verdacht van terroristische motieven. Hun doelwit zou mogelijk een synagoge in de buurt zijn geweest, schrijft het OM.
Digitale voetafdruk
De werkwijze en vooral de online verspreiding van de berichten waarin de tot dusver onbekende groep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia de verantwoordelijkheid opeiste, zijn volgens het ICCT-rapport de belangrijkste aanwijzingen voor een band tussen de aanslagplegers en de Iraanse Revolutionaire Garde. Het onderzoek is vooral gebaseerd op het analyseren van de digitale voetafdruk van deze groep, waarvan de naam zoveel betekent als ‘islamitische beweging van de rechtvaardigen’. In de eerste plaats heeft de onderzoeker vastgesteld dat de beelden die uit naam van de groep werden rondgestuurd, inderdaad opnamen van de aanslagen waren.
De eerste aanslag vond op 9 maart plaats in het Belgische Luik, waar een synagoge werd getroffen door een brandbom. Tot dat moment is de naam Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia niet op het internet te vinden. Maar op die datum wordt een bericht verspreid via een Telegram-account dat „zo te zien hoort bij een pro-Iraanse militie in Irak, Liwa Zulfiqar”, aldus het rapport. In het bericht wordt niets gezegd over de aanslag in Luik, maar Harakat kondigt hierin wel „het begin van militaire operaties tegen Amerikaanse en Israëlisch doelwitten over de hele wereld” aan.
Het is de echo van een bericht dat twee dagen daarvoor versleuteld was verstuurd op een Telegram-account dat gelieerd is aan een andere pro-Iraanse militie in Irak, waarin „alle slapende cellen” te horen krijgen dat zij actie mogen ondernemen. Die tweede sjiitische militie heeft volgens de Amerikaanse denktank The Washington Institute mogelijk directe banden met de afdeling ‘buitenlandse zaken’ van de Islamitische Revolutionaire Garde, de Quds-brigade, verantwoordelijk voor aanslagen en ontvoeringen in het buitenland.
Het feit dat de aanslagen telkens in de nacht en vroege ochtend werden gepleegd, wijst volgens het ICCT-rapport ook op Iraanse betrokkenheid. De onderzoekers noemen het een kenmerk van Irans „hybride oorlogvoering”, waarbij het niet gaat om het maken van zoveel mogelijk slachtoffers, zoals bij terroristische aanslagen. Hier lijkt het doel „verwarring en intimidatie” te zijn geweest. De intimidatie heeft ertoe geleid dat de gemeente Amsterdam de beveiliging van Joodse objecten na de aanslag op een Joodse school op 14 maart, „maximaal” heeft opgevoerd.
Lees ook
Wat valt te zeggen over de ‘wel heel ongewone jihadisten’ die aanslagen pleegden op Joodse en Amerikaanse doelwitten?


/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/23204926/230326VER_2032512078_1-2.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/23201013/230326VER_2032517645_1.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/23124558/230326BUI_2032492003_1.jpg)

/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/21033925/2026-03-17T190119Z_458319288_RC2S9X9E3JAK_RTRMADP_3_USA-SEC-MUSK.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/20154721/210326CUL_2032005113_WEB_FI_Genomineerden.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/21155111/210326VER_2032472327_Orban.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/21194211/FILES-US-POLITICS-MUELLER_73673925.jpg)

English (US) ·