Afgevallen, en nu? Strategieën tegen het jojo-effect onderzocht

Afvallen is doorgaans geen makkelijke opgave. Maar een lager gewicht behouden, dat lijkt nog veel lastiger. Na een succesvol afslanktraject krijgen veel mensen te maken met het beruchte jojo-effect: voor je het weet ben je weer op je oude gewicht.

Twee nieuwe studies beschrijven mogelijke strategieën om dat effect tegen te gaan. Beide onderzoeken, gefinancierd door farmaceutische bedrijven, richtten zich op volwassenen met overgewicht of obesitas en bekeken hoe eerder gewichtsverlies beter behouden kan blijven met orale afslankmiddelen.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Diëten en Ozempic

Mensen met obesitas kunnen op verschillende manieren afvallen, bijvoorbeeld via een streng dieet of met injecteerbare afslankmedicatie zoals GLP-1-receptoragonisten. Het bekendste voorbeeld daarvan is semaglutide, dat onder meer wordt verkocht onder de merknaam Ozempic.

GLP-1 (glucagon-like peptide-1) is een lichaamseigen hormoon dat in de darmen wordt aangemaakt na het eten. Het stimuleert de insulineproductie en zorgt voor een verzadigd gevoel. GLP-1-receptoragonisten bootsen dit hormoon na en activeren dezelfde receptoren in het lichaam.

Van injecties naar een pilletje

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat het verloren gewicht vaak weer terugkomt zodra mensen stoppen met een dieet of injecteerbare GLP-1 medicatie. Daarom richtten de studies zich op nieuwe strategieën om dit jojo-effect tegen te gaan.

De eerste studie, uitgevoerd door Weill Cornell Medicine, onderzocht een orale GLP-1-receptoragonist genaamd orforglipron. Een pil kan praktische voordelen hebben ten opzichte van injecties, bijvoorbeeld doordat gekoeld transport en opslag niet nodig zijn.

Leestip: Niet alleen minder eten: Ozempic verandert ook wat we kopen

In de dubbelblinde, gerandomiseerde studie volgden onderzoekers 376 deelnemers in de Verenigde Staten met een gemiddelde leeftijd van 48,6 jaar. Alle deelnemers hadden eerder een behandeling van 72 weken met injecteerbare GLP-1-medicatie (tirzepatide of semaglutide) afgerond. Vervolgens kregen zij gedurende 52 weken dagelijks orforglipron of een placebo. Zowel de deelnemers als de onderzoekers wisten niet wie welk middel kreeg.

In de groep die eerder tirzepatide had gebruikt, behielden deelnemers die orforglipron kregen 74,7% van hun eerdere gewichtsverlies na 52 weken, tegenover 49,2% in de placebogroep. In de groep die eerder semaglutide had gebruikt waren deze cijfers 79,3% versus 37,6%. De meest voorkomende bijwerkingen waren maag-darmklachten, meestal mild tot matig van ernst.

Probioticum vs placebo

De tweede studie, uitgevoerd door Maastricht UMC+, onderzocht een andere aanpak. Negentig Nederlandse volwassenen met overgewicht of obesitas volgden eerst acht weken lang een caloriearm dieet. Van hen verloren 84 deelnemers minstens 8% van hun lichaamsgewicht en gingen vervolgens door naar de tweede fase van het onderzoek. Tijdens die fase volgden ze 24 weken lang een gezond voedingspatroon en kregen daarnaast dagelijks een supplement met de gepasteuriseerde bacterie Akkermansia muciniphila Muc^T of een placebo.

De deelnemers die het bacteriesupplement kregen, kwamen gemiddeld slechts 13,6% van hun verloren gewicht weer aan. In de placebogroep was dat 32,9%. Bovendien verloor de supplementgroep gemiddeld 3,1 kilogram meer gewicht ten opzichte van het begin van de studie. Ook bleef de insulinegevoeligheid beter behouden bij deelnemers die het supplement gebruikten. Ernstige behandeling gerelateerde bijwerkingen werden niet gemeld.

Wat betekenen de onderzoeken?

De studies suggereren dat eerder gewichtsverlies mogelijk beter behouden kan blijven door over te stappen van injecteerbare GLP-1-medicatie naar een orale variant zoals orforglipron of door het gebruik van een supplement dat het darmmicrobioom beïnvloedt.

De onderzoekers plaatsen wel kanttekeningen bij de resultaten. Beide studies waren relatief kortdurend en de onderzochte groepen waren beperkt van omvang en diversiteit. Meer onderzoek is daarom nodig om te bepalen of deze strategieën ook op lange termijn effectief zijn binnen de behandeling van obesitas.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: