Bij olympisch kampioen Kjeld Nuis zijn drama én euforie nooit ver weg

Tot nu toe, zegt Kjeld Nuis woensdag in het ijsstadion van Milaan, zijn de Spelen voor hem ,,chill” geweest. Lekker op z’n pantoffeltjes door het olympisch dorp slenteren. Beetje van de zon genieten. Ook de 1.000 meter, die hij een week eerder reed, was eigenlijk zonder al te veel stress verlopen. Hij had vrede met zijn zesde plaats.

Maar nu? Hij is „echt wel gespannen”. Donderdag is de 1.500 meter, de afstand waarop hij al acht jaar olympisch kampioen is. Het zal zijn allerlaatste olympische race worden. En dat, zegt Nuis, doet wel wat met hem. ,,Al die herinneringen schieten door je kop.” Hij wilde een postje maken voor op sociale media, maar is er halverwege mee gekapt. ,,Omdat ik merkte dat ik emotioneel werd. En ik ga niet om iets wat ik zelf schrijf, zitten janken, weet je wel.”

Drie keer won Kjeld Nuis (36) olympisch goud. Met schaatsen stopt hij na dit seizoen niet, maar het zijn wel zijn laatste Spelen. Nu hij er is, zegt Nuis, probeert hij er zoveel mogelijk van te genieten. Zijn olympische titel gaat hij niet prolongeren – daar is hij vrij zeker van. De Amerikaan Jordan Stolz, eerder al winnaar van de 1.000 en 500 meter, is voor hem ,,buiten schootsafstand”. Zilver gaat ook lastig worden, de internationale concurrentie op de 1.500 meter is enorm.

Maar dat hij op de Spelen überhaupt nog meedoet om een medaille vindt hij ,,gewoon heel cool”. Hij schaatste nog tegen de Amerikaanse olympisch kampioen Shani Davis, is de laatste die nog op het ijs staat van een generatie die al lang en breed met schaatspensioen is. ,,En bijna iedereen van de generatie daarna ook al.” Als hij begint over tegenstanders van vroeger, zegt Nuis, heeft zijn veertien jaar jongere ploeggenoot – en rivaal – Jenning de Boo „geen idee”.

Op zoek naar prikkels

Het is altijd druk in het hoofd van Nuis. Drama én euforie zijn bij hem nooit ver weg – zijn sport beleeft hij, ook na vijftien jaar aan de top, uitsluitend in pieken en dalen. Anderhalve maand geleden nog, toen zijn vriendin Joy Beune door een misslag op het olympisch kwalificatietoernooi (OKT) een startbewijs misliep voor de 1.500 meter – haar beste afstand. Te foeteren stond Nuis die avond in de tunnel van Thialf, over de „belachelijke kutregels” van schaatsbond KNSB.

Hij is altijd op zoek naar prikkels. Op de basisschool al, toen hij als druk jochie van zijn ouders een paar inline skates kreeg als hij zou beloven zich voortaan koest te houden in klas – het skaten (later schaatsen) werd een uitlaatklep voor alle overtollige energie. En als volwassen man, wanneer hij op zijn Ducati Streetfighter rondscheurt of ’s ochtends vroeg een ijsbad neemt in zijn tuin. De adrenalinestoot heeft hij ook nodig tijdens wedstrijden. Want, zoals hij in de onlangs verschenen documentaire Missie Milaan zegt: ,,Ik krijg er gewoon een kick van als mensen voor me juichen.”

Met zijn impulsieve gedrag kan Nuis zichzelf ook een slechte dienst bewijzen. Vorig seizoen trapte hij woedend een stoeltje doormidden op het middenterrein van Thialf nadat hij was gediskwalificeerd op de 1.500 meter. Hij hield er zo’n diepe snee in zijn hiel aan over dat hij geen medaille won op de WK afstanden.

Het stoeltjesvoorval was een echo van een incident in 2019. Toen ging Nuis na diskwalificatie op de 1.000 meter in het Italiaanse Collalbo verhaal halen bij de scheidsrechter. Wat hij op een dermate intimiderende manier deed dat hij een officiële waarschuwing kreeg van de KNSB: ,,Onbehoorlijk en onaanvaardbaar.” Twee maanden later schaatste Nuis een nieuw wereldrecord op de 1.500 meter – dat nog altijd overeind staat.

Hevig geëmotioneerd

Zijn eerste twee Olympische Spelen liep Nuis mis. In 2010 werd zijn startplek door de KNSB aan een andere schaatser gegeven; vier jaar later wist hij zich niet te kwalificeren. In 2018 volgde in Pyeongchang de verlossing: goud op de 1.500 meter, goud op de 1.000 meter. Vier later, in Beijing, won hij opnieuw goud op de 1.500 meter.

Even leek het erop dat Nuis ook zijn laatste Spelen zou mislopen. Hevig geëmotioneerd door wat Beune was overkomen, schaatste hij op het OKT een matige 1.000 meter. Pas in de laatste meters stak hij zijn tegenstander Tim Prins voorbij: 0,005 seconde verschil. Op de 1.500 meter werd Nuis vierde, maar doordat Prins door de schaatsbond werd gepasseerd voor de Spelen, mag hij alsnog starten.

In Milaan ontpopt Nuis zich tot de sfeermaker in de Nederlandse ploeg. Zijn missie: met veel lol de olympische spanning een beetje uit de lucht halen. In de eerste week vormde hij een olijk duo met Jenning de Boo. De ‘Geer en Goor van de ijsbaan’, zo werden ze naar eigen zeggen genoemd. Met smaak vertelde Nuis na de 1.000 meter aan de pers hoe De Boo die ochtend zijn schaatsen was vergeten in de bus. ,,Tsja”, grinnikt olympisch kampioen Femke Kok woensdag. ,,Ik zit wel de hele dag met die twee opgescheept.”

Als hij donderdag van start gaat, zegt Nuis, zal het wel klaar zijn met het gegein. „Ik heb steeds tegen mezelf gezegd: het is de laatste keer, het maakt niet uit wat de uitkomst is. Maar nu denk ik: fuck no, we moeten een medaille winnen.”

Tijdens de NK afstanden, begin november, mijmerde hij al hardop over zijn laatste olympische 1.500 meter. De ideale tegenstander? Zhongyan Ning uit China. „En dan in buitenbocht starten.”

Donderdag rijdt Nuis in rit 13. Tegen Ning, in de buitenbocht.