Chianti was eeuwenlang witte wijn, tot de Romeinen kwamen

Diep in een put bij het Toscaanse stadje Cetamura del Chianti lagen al tweeduizend jaar druivenpitten te wachten in zuurstofarme modder die ze vrijwel intact bewaarde. Onderzoekers van de universiteit van York hebben er nu DNA uit gehaald en wat ze vonden draait het beeld van het beroemde wijngebied om: de Chianti-streek, wereldwijd bekend van zijn rode Sangiovese, bracht eeuwenlang vooral witte wijn voort.

De analyse van 80 druivenpitten, daterend tussen 300 voor en 300 na Christus, levert het meest uitgebreide genetische overzicht op van oude wijnstokken op één locatie, gevonden tijdens opgravingen van Florida State University. Het onderzoek laat zien hoe Etrusken en Romeinen eeuwenlang dezelfde druivensoort bleven telen en hoe die teelt onderdeel was van een verrassend uitgebreid Romeins handelsnetwerk.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Eeuwenlang dezelfde druif

Het overgrote deel van de onderzochte pitten bleek van één en dezelfde druivensoort te zijn, een kloon die volgens onderzoeker Oya Inanli rechtstreeks van de Etrusken op de Romeinen overging en eeuwenlang in stand werd gehouden. Genetische sporen in het DNA verklapten ook de kleur van de druif: wit. Dat is opvallend, want Chianti staat tegenwoordig juist bekend om zijn robuuste rode wijnen, hoewel er ook nu nog witte druiven in de streek worden verbouwd. Aan de vorm van een aantal pitten was bovendien te zien dat bewoners destijds ook wilde druiven verzamelden, naast de gecultiveerde witte druif.

Romeins handelsnetwerk achter de wijn

Na de Romeinse verovering van Cetamura duiken er in de pitten plotseling nieuwe druivenvarianten op, mogelijk geïmporteerde soorten uit andere delen van het rijk. De dominante witte kloon uit Cetamura bleek genetisch nauw verwant aan twee oude druivenpitten die eerder in Zuid-Frankrijk zijn gevonden, wat volgens de onderzoekers wijst op een wijdverspreid Romeins netwerk om wijnproductie te standaardiseren.

Link met de oudste wijnstok ter wereld

Een van de gevonden pitten behoort tot een druivenfamilie die nu nog in Midden- en Oost-Europa wordt verbouwd. De dichtstbijzijnde nog bestaande verwant is een zeldzame Hongaarse druif, Baratcsuha szurke, maar de vondst legt ook een directe link met een 400 jaar oude wijnstok in het Sloveense Maribor, officieel de oudste nog vruchtdragende wijnstok ter wereld. Volgens archeoloog Nathan Wales van de universiteit van York toont dit hoe oud en veerkrachtig deze druivenfamilie is: wie vandaag wijn drinkt van deze overgebleven oerrassen, proeft volgens hem letterlijk de geschiedenis die ooit bij de Romeinen op tafel stond.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: