COA haalt ultimatum Hardenberg niet en moet dwangsom betalen; gemeente Epe wil ook geld van Fletcher Hotels

2 uren geleden 1

Het is het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet gelukt om de asielopvanglocaties in Hardenberg voor de afgesproken datum leeg te krijgen. Na dinsdag zal de uitvoeringsorganisatie daarom een dwangsom moeten betalen aan de gemeente. Ook de gemeente Epe eist dwangsommen van zowel het COA als de hotelketen waarmee het opvangorgaan samenwerkt.

Het COA sloot tien jaar geleden een overeenkomst met de gemeente Hardenberg voor de opvang van maximaal 700 asielzoekers. Later kwam daar nog een afspraak bij over een tijdelijke noodopvanglocatie in het buurtschap Loozen. Beide locaties zouden op 8 maart 2026 sluiten, maar het COA vond nog geen alternatief onderdak voor de bewoners. Veel gemeenten vangen nog altijd geen of onvoldoende asielzoekers op, terwijl ze daar volgens de spreidingswet wél wettelijk toe verplicht zijn.

Vorige maandag besloot de gemeente Hardenberg het COA een last onder dwangsom op te leggen, met een ultimatum van een week. Voor het azc gaat het per dag om een bedrag van 55.000 euro, voor de noodopvanglocatie bedraagt de dagelijkse dwangsom 7.500 euro. De dwangsommen hebben een gezamenlijk maximum van 5,5 miljoen euro. Deze maandagavond verbleven in het azc nog 427 mensen, en in de noodopvang nog 5.

Fletcher Hotels

Maandag maakte ook de gemeente Epe bekend een dwangsom op te willen leggen aan het COA én aan hotelketen Fletcher Hotels. De gemeente schrijft in een verklaring „handhavend” te willen optreden tegen het gebruik van een hotel voor de noodopvang van asielzoekers. De overeenkomst daarvoor liep op 20 maart af. De gemeente stelt de dwangsom voor het COA op 63.480 euro per dag, en voor de hotelketen op 17.250 euro per dag. In totaal kunnen de dwangsommen samen oplopen tot meer dan 14 miljoen euro.

Fletcher-directeur Rob Hermans zegt tegen persbureau ANP dat hij niet van plan is de dwangsom te betalen. „Wij mogen deze mensen niet elders onderbrengen en als we ze zomaar op straat zouden zetten, heeft Epe een groter probleem”, aldus Hermans. De hotelbaas zegt het gevoel te hebben dat de gemeente hem „aan het pesten is”; hij had coulance verwacht, te meer omdat er nooit overlast is geweest bij de opvanglocatie.

Een COA-woordvoerder laat maandagavond telefonisch weten dat deze dwangsommen „nooit een oplossing kunnen zijn voor het onderliggende probleem”. „Wij hebben als COA gewoon een tekort aan plekken. Elke dag is het een puzzel om ruimte te vinden.” Ook het COA kan mensen evenwel niet zomaar op straat zetten.

Geen passende locaties

Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) zegt tegen RTL Nieuws „de frustratie” van de gemeenten te snappen. „En ook dat zij zoeken naar een oplossing en daar op deze manier [met een dwangsom] een invulling aan hebben gegeven.” Maar ook Van den Brink ziet dat het COA „gewoon geen passende locaties” heeft. De minister zegt „in het land” contact te zoeken om alternatieven te vinden.

Het probleem dreigt alleen maar groter te worden: volgens de minister moeten vanaf 1 april ook op andere plekken in Nederland opvanglocaties van het COA sluiten. De COA-woordvoerder laat maandagavond weten nog niets gehoord te hebben over gemeenten die naar aanleiding van de berichtgeving over de dwangsommen van plan zijn de asielzoekers uit Hardenberg en Epe een plek te geven.

Eerder deze maand bereikte de dwangsom die het COA aan de gemeente Westerwolde moet betalen zijn maximum van vijf miljoen euro. Het aanmeldcentrum in Ter Apel ligt in die gemeente; al in oktober 2024 oordeelde de rechter dat het COA 50.000 euro moest betalen voor elke nacht dat er meer dan 2.000 mensen in de overvolle opvang verbleven. Het is nog niet bekend of Westerwolde een nieuwe dwangsomregeling wil afdwingen bij de rechter.