De minister van Asiel keek ‘met afschuw’ naar de rellen in Loosdrecht, en hij blijft de spreidingswet ‘uitvoeren’

1 dag geleden 3

Ze denken allemaal zo’n beetje hetzelfde over asiel en migratie: PVV, FVD, Groep Markuszower, BBB, JA21 en ex-BBB’er Mona Keijzer die in haar eentje Kamerlid is. En dan is het bij debatten in de Tweede Kamer over asiel dus vaak dringen om aandacht. Op woensdagmiddag gaat het in een van de zaaltjes over de anti-azc-protesten en rellen in Loosdrecht en andere gemeenten waar asielopvang komt.

Deze keer lijkt Gidi Markuszower, die een paar keer bij de protesten was geweest, zich te hebben voorgenomen dat het om hém moet draaien. Al twintig minuten voordat het debat met minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) begint, zit hij naast de griffier – waardoor híj als eerste het woord krijgt.

Al na een paar zinnen heeft Markuszower het ene na het andere Kamerlid op de kast: volgens hem ging het in Loosdrecht om „een paar incidenten”, hij vraagt zich af of „het geweld” van de politie tegen demonstranten „wel proportioneel was”, hij heeft het over een asielzoeker die tegen omwonenden een gebaar zou hebben gemaakt alsof hij hun keel wilde doorsnijden, hij had gehoord dat de brand die was ontstaan bij de asielopvang misschien wel vanzelf was ontstaan, en dus niet was „aangestoken”. Hij zegt ook dat „de rechten van mensen worden vertrapt en kapot gebeukt”. En volgens hem wil de waarnemend burgemeester in Loosdrecht met zijn noodopvang indruk maken op zijn „elite-vriendjes”.

D66’er Robert van Asten noemt die woorden „gif van onze democratie”, Stephan van Baarle van Denk zegt dat de verhalen over het zelf ontbrande vuur en het keel-gebaar komen van de „extreemrechtse leugenkaravaan” en dat Markuszower moet „stoppen met ophitsen”. Lisa Westerveld van Progressief Nederland wil weten hoe hij over „de rol van politici” denkt bij zulke protesten, CDA’er Jeltje Straatman vraagt hem of hij daarmee „extremistisch gedachtegoed legitimeert”. Markuszower wil „geweldloos en democratisch verzet”, maar de mensen zijn zo boos, zegt hij ook: „Het is niet veel langer in de hand te houden.”

Hij krijgt een steeds roder hoofd. PVV’er Marina Vondeling vindt dat hij, als hij echt zo stoer is over asiel, moet stoppen om het kabinet-Jetten „in het zadel te houden”. „Want dan komt er nooit een asielstop.” Volgens Markuszower was de PVV juist „lamlendig”, zijn oude partij had, vindt hij, niet uit het vorige kabinet moeten stappen. „Dan was er nu nog een PVV-kabinet geweest. Zeg tegen Nederland: sorry, we hebben het verprutst, maar vanaf nu gaan we het beter doen.”

Jimmy Dijk van de SP, buiten de microfoon, zucht en zegt: „Wat zijn júllie met jezelf bezig, sjongejonge, mijn god.”

‘Die gasten’

Minister Bart van den Brink lijkt het allemaal nauwelijks te volgen, er zijn ook nauwelijks vragen aan hém. Na de pauze, ’s avonds, is hij aan de beurt. Maar dan zijn er ineens veel minder Kamerleden. Gidi Markuszower laat zich niet meer zien. Van den Brink moet er een beetje om lachen. „Ik vraag mij af wat hiervan de betekenis is? Laat ik het maar op mijzelf betrekken.”

Hij vouwt zijn handen over elkaar en zegt dat hij „met afschuw” had zitten kijken naar de rellen in Loosdrecht. „Het is een verdienmodel geworden voor een aantal groepen of individuen, en daar valt alleen maar hard tegen op te treden.” Dat is volgens hem wat het kabinet doet. „Met de inzet van de politie en het Openbaar Ministerie.” De keerzijde daarvan is, zegt Van den Brink ook, dat lang niet iedereen zich meer durft uit te spreken. „We krijgen serieuze signalen dat mensen niet meer naar bewonersavonden durven gaan.” En dus „dienen wij te normeren en te zeggen dat dit onacceptabel is”.

Veel meer lijkt het kabinet niet te kunnen doen. Vicepremier Dilan Yesilgöz, die op de wekelijkse persconferentie ’s middags premier Rob Jetten vervangt die op reis is, doet zichtbaar haar best om hard en stevig te klinken. Ze noemt de mensen die in Loosdrecht brand hadden gesticht en de brandweer daarna hadden tegengehouden steeds maar weer „die gasten” die „van straat moeten worden gehaald” . Ze moeten „voor de rechter” komen. Politie en Justitie zijn er druk mee, zegt ze ook, om verdachten te „identificeren” en burgemeesters gaan volgens haar „met noodbevelen en gebiedsverboden werken”. „Het is niet zo, voor zover we nu weten, dat er zwaar georganiseerde netwerken achter zitten.”

Op het zaaltje met journalisten in Nieuwspoort maakt het weinig indruk. Is dit alles? Heeft het kabinet-Jetten nog wel „grip” op wat er rond de azc’s gebeurt? Maar Yesilgöz vindt het „niet te bagatelliseren” dat zij zich zo uitspreekt, samen met de hele Haagse politiek „van links tot rechts en ook als samenleving, dat we dit niet willen”.

Daarmee is het niet opgelost, zegt ze. „Daar heeft u gelijk in.”

In de debatzaal zegt minister van Asiel Bart van den Brink dat hij „geen valse beloften” wil doen. „Daar hebben we er al te veel van gehad. Dus beloften over asielstoppen of nog een keer discussies over staatsnoodrecht, dat hoeft u bij mij niet te proberen. Dat ga ik niet doen, het slaat ook nergens op.”

Wat hij wel gaat doen: „De spreidingswet uitvoeren.” Asielzoekers zullen over het land verdeeld blíjven worden. Het kan niet anders volgens Van den Brink. „Want dan krijg je weer wat we eerst hadden: dat de ene gemeente tegen de andere zegt: als jij het doet, doe ík het niet.”