De ploeg van Vingegaard is slimmer dan die van Pogacar, zo blijkt in het openingsweekend van de Tour

Het is een lekker showtje, bovenop de berg Montjuic in Barcelona. Terwijl Isaac del Toro als eerste over de finish gaat, pakt zijn ploeggenoot Tadej Pogacar hem vast en maakt een triomfantelijk gebaar: kijk deze winnaar eens even! Als de twee even verderop stilstaan, tilt Pogacar zijn teamgenoot juichend de lucht in. De boodschap is duidelijk: onze ploeg heeft de tweede etappe van de Tour volledig naar zijn hand gezet.

Toch rolt de échte winnaar een paar meter achter Pogacar en Del Toro over de finish: Jonas Vingegaard. De kopman van Visma-Lease a Bike wordt weliswaar vierde, maar rijdt na het openingsweekend van de Tour wel mooi in de gele trui – iets wat weinigen vooraf voorspelden. Waarschijnlijk ook niet de Visma-stafleden die een paar honderd meter verderop op een tv’tje in de zijkant van hun teambus naar de ontknoping van de etappe staan te kijken, lurkend aan een blikje spa. Ze slaan elkaar tevreden op de schouders.

Voor de zesde keer op rij is de Tour een strijd tussen twee ploegen: Visma van Vingegaard en Team UAE Emirates van Pogacar. De laatste ploeg is rijker, hun kopman is de beste wielrenner ter wereld. Qua materiaal, training en voedingsleer ontlopen beide ploegen elkaar nauwelijks, maar Visma heeft in de loop der jaren vaker uitgeblonken in tactisch vernuft en de kracht van het collectief. Als je niet de sterkste bent, moet je slim zijn: met die filosofie kon Vingegaard in 2022 en 2023 de Tour winnen van Pogacar, de beste wielrenner ter wereld.

De afgelopen twee edities waren die slimheid en teamdiscipline niet genoeg om Vingegaard de Tourzege te bezorgen: Pogacar en zijn ploeg waren simpelweg te sterk, Vingegaard was fysiek niet op zijn best. Maar in de eerste twee dagen van deze Tour is Visma de rivalen van UAE op tactisch gebied ontegenzeggelijk de baas geweest – en dat belooft veel voor de komende drie weken.

Over hoeveel denkkracht de ploegleiding van Visma beschikt, werd zaterdag duidelijk tijdens de openingsetappe, een ploegentijdrit. Visma reed met een gewaagde tactiek, „waar we heel veel aan gerekend hebben met computermodellen”, zo vertelde Vingegaards trainer Mathieu Heijboer na afloop. Anders dan bij de concurrentie hoefden Vingegaard en twee andere klimspecialisten geen kopbeurten te doen in het eerste, vlakke deel van de tijdrit. Ze werden letterlijk uit de wind gehouden. De energie die Vingegaard daarmee spaarde, leverde hem in de laatste kilometers bergop de ritwinst op en de gele trui – zijn eerste in drie jaar.

Vinnige heuvelrit

De etappe van zondag is van een heel andere orde: een korte, vinnige heuvelrit van Tarragona naar Barcelona, eindigend in een lokaal circuit van 12 kilometer over Montjuic, dat drie keer verreden moet worden. Het is al vroeg in de etappe bijzonder heet: boven de 35 graden.

In de vlucht van de dag zit Alex Molenaar, een Nederlandse renner in dienst van een kleine Spaanse ploeg. Hoewel zijn ontsnapping op veertig kilometer voor de finish strandt, verzamelt Molenaar – woonachtig in het verderop gelegen Girona – wel genoeg bergpunten om de bolletjestrui te mogen aantrekken.

Als het peloton begint aan de drie rondjes over het stadscircuit zetten Pogacar en zijn ploeg zich meteen aan kop van het peloton. Het gaat zo hard dat er al gauw nog maar een renner of dertig kan volgen. En waar is Vingegaard? Die zit gedisciplineerd in het wiel van Pogacar – en blijft daar. Hij doet geen trap te veel. De klim naar Montjuic is kort en steil – „niet bepaald het type klim dat mij goed ligt”, zoals hij na afloopt zegt – maar Vingegaard houdt stand. Tot drie keer toe. Op de finish heeft hij nog zes seconden over op Pogacar: genoeg om de gele trui te behouden.

Ja, beaamt Visma-ploegleider Marc Reef even later grijnzend bij de teambus, zijn ploeg is nog steeds ijzersterk op tactisch gebied. Droogjes: „We hebben de strategie gisteren bij de ploegentijdrit goed ingevuld.” En die slimheid, vervolgt hij, „zullen we in de komende weken zeker nog gaan gebruiken.”

Na dit openingsweekend zijn er nog negentien etappes te verrijden. Wie de Tour een beetje kent, weet: de gele trui verdedigen kost veel energie. Zeker bij de hitte die ook de komende dagen is voorzien. Dus of de ploeg Vingegaard koste wat het kost in het geel wil houden? Nee, zegt Reef. „Die trui is een mooie bijkomstigheid, en we zijn er zeker trots op, maar het is geen heilig doel om hem te behouden.”