Deze Palestijns-Amerikaanse arts mag wél hulp bieden in Gaza: ‘Israël heeft duidelijke regels. Daar moet je je aan houden’

7 uren geleden 1

Het waren „vreselijke, vreselijke, vreselijke” omstandigheden waaronder David Hasan in Gaza moest werken. De Palestijns-Amerikaanse neurochirurg had eind 2023 gereageerd op een oproep van twee humanitaire organisaties: door de Israëlische vernietigingscampagne was er dringend behoefte aan buitenlandse artsen.

Na deze week als noodchirurg wilde Hasan iets blijvends doen voor Palestijnse weeskinderen, vertelt hij op bezoek in Amsterdam. Hij richtte The Gaza Children Village op, waar uiteindelijk tienduizend kinderen en vijfduizend universitaire studenten terecht kunnen voor onderwijs, maar ook voor (psychische) zorg.

Tijdens het eten van een broodje Amsterdams pekelvlees vertelt Hasan over zijn ngo, die er een „holistische aanpak” op nahoudt. „We geven de kinderen jassen. En warme maaltijden. We hebben een vrouwencentrum, waar we vrouwen leren in hun eigen onderhoud te voorzien. En we bouwen een ziekenhuis om tot kinderziekenhuis, zodat geen enkel kind meer hoeft te worden geëvacueerd en complexe operaties zoals openhartoperaties en hersenchirurgie in Gaza kan ondergaan.”

Opmerkelijk is dat Hasan met zijn ngo expliciet de samenwerking met Israëliërs zoekt. Na een interview in de Israëlische krant Haaretz stroomden de donaties binnen. Ook sprak hij in Tel Aviv over de noodzaak van hulp aan Palestijnse weeskinderen. En er is goed contact met de Israëlische autoriteiten over het binnenbrengen van spullen die de ngo in Gaza nodig heeft.

Daarmee neemt The Gaza Children Village een opvallende rol in binnen het hulpaanbod in het verwoeste Palestijnse gebied. Terwijl deze ngo floreert, trekt Israël met ingang van zondag de registratie van 37 andere hulpverleningsorganisaties in. Deze organisaties, waaronder Artsen zonder Grenzen en Save the Children, mogen dan niet meer in Gaza actief zijn.

De Palestijns-Amerikaanse arts David Hasan (met rode hoofdbedekking) van The Gaza Children Village tijdens zijn vrijwilligerswerk in Gaza.

Waarom u wel?

„Die ngo’s willen politiek actief zijn. Ik wil apolitiek blijven.”

Wat bedoelt u met ‘apolitiek’?

„Ik wil me niet bezighouden met politiek of activisme. Ik wil me gewoon concentreren op het werk. De weeskinderen zijn mijn kompas. Als ik me terugtrek, is er niets voor hen.”

Concentreren de geweerde ngo’s zich niet op het werk?

„Ze kwamen in de problemen omdat ze de namen van hun Palestijnse werknemers niet aan Israël willen doorgeven. Misschien mochten ze dat ook niet van de Europese privacywetgeving. Maar sommige ngo’s waren ook wel erg kritisch over Israël. Ze gebruikten woorden als ‘genocide’ en ‘oorlogsmisdaden’. Ze verloren hun focus op wat ze moesten doen en werden politiek. Israël houdt daar niet van. Veel andere organisaties zijn nog wel actief in Gaza, zoals het International Medical Corps, World Central Kitchen en Samaritan’s Purse. Die volgen de regels.”

Wat vindt u ervan dat Israël om alle gegevens van uw Palestijnse werknemers vraagt?

„Dat is nodig, om na te gaan of die mensen niet met Hamas samenwerken. Ik voel me daarbij op mijn gemak. Al mijn 340 werknemers zeiden: wij hebben niets te verbergen. Of je het nu leuk vindt of niet, de Israëliërs kijken naar je naam en naar je sociale media. Daar hebben ze AI voor. En als ze erachter komen dat je erg kritisch bent, laten ze je niet toe. Het is een oorlogsgebied.”

Wat vindt u van het argument van de verbannen organisaties dat Israël steeds met nieuwe regels komt?

„Daar is geen bewijs voor.”

En hun angst dat Israël de betrokken hulpverleners iets zou willen aandoen?

„Dat is onzin. Absolute onzin.”

Sinds oktober 2023 heeft Israël meer dan vijfhonderd hulpverleners gedood.

„Dat waren geen gerichte aanvallen.”

En hun vrees dat Israël alle Gazanen weg wil hebben?

„Dat is niet waar.”

Dus er is niks op tegen om de Israëlische regels te volgen?

„Stel, ik kom naar Nederland. Ik wil een bedrijf beginnen. Moet ik dan de regels van de Verenigde Staten volgen? Of moet ik de regels van Nederland volgen? Israël heeft nu de controle over Gaza.”

Hoe verloopt de coördinatie met Israël?

„Als je naar Israël luistert, ben je welkom. We hebben contact met Cogat, de divisie van het ministerie van Defensie die verantwoordelijk is voor het grensverkeer met Gaza. Ze hebben regels. Die zijn heel duidelijk. Zo hebben ze een lijst opgesteld met toegestane hulpgoederen. Als een product op de lijst staat, mag het binnenkomen. Als het niet op de lijst staat, dan is er een probleem.

„Stel, ik wil tenten invoeren. Cogat zegt dat het een exacte, gedetailleerde beschrijving van de tent nodig heeft. Afmetingen, gebruik, materiaal, alles. Zij bekijken het. Als alles in orde is, geven zij hun goedkeuring.

„Je moet je aan de regels houden. Of je ze nu bezetters noemt of idioten. Noem ze wat je wilt. Zij zijn de baas. Israël heeft die regels opgesteld omwille van de veiligheid. De aanval van Hamas was voor hen als een nieuwe Holocaust, maar dan een Arabische. Ze doen het niet omdat ze Artsen zonder Grenzen haten.”

U heeft er geen moeite mee dat degene die de regels opstelt ook degene is die Gaza vernietigd heeft?

„De situatie in Gaza is zoals ze is. Er is niet één reden waarom de dingen zijn gegaan zoals ze zijn gegaan. Er zijn meerdere complexe zaken. Het is een beetje zoals twee mensen die gaan scheiden. Ieder heeft zijn eigen verhaal over waar het fout ging in de relatie, en toch praten ze over dezelfde gebeurtenis.

„Als u zegt dat Israël de schuldige is aan wat er in Gaza gebeurd is, prima, dat is uw verhaal. Maar de Israëliërs zeggen: vóór 7 oktober sluisden we geld door vanuit Qatar voor Hamas. Een Palestijn zal zeggen: 7 oktober gebeurde omdat de mensen in Gaza onderdrukt werden. Het is de kip en het ei. Laten we het een vorm van verzet noemen. Een vorm van verzet is dat je soldaten doodt, een vorm van verzet is niet dat je naar binnen gaat en burgers doodt, baby’s, vrouwen die in hun huizen slapen, ouderen, mensen die Gazanen helpen. Waarom burgers doden? Als je een probleem hebt met Bibi [Netanyahu], ga dan naar Bibi. Als je een probleem hebt met het leger, ga naar het leger. Maar laat de burgers met rust.”

Zolang je iets kunt doen, doe dan iets

Studenten in de rij bij een klaslokaal van de Academy of Hope in Deir a–Balah in Gaza, een initiatief van David Hasan.

Sommige critici verwijten u dat u te veel uw oren naar Israël laat hangen. Wat vindt u daarvan?

„Ik ben de eerste privépersoon die na 7 oktober zowel in Gaza was als in een door Hamas aangevallen kibboets, waar het nog steeds een ravage is. Zo leerde ik beide kanten waarderen. Het gaat niet om aantallen. Het gaat om de pijn. De aantallen doden aan Palestijnse kant zijn enorm. Maar er is ook pijn aan de andere kant.

„Onlangs sprak ik mensen van Save the Children, die mij immoreel en zelfgenoegzaam noemden omdat ik samenwerk met de Israëlische regering. Kijk, bij Save the Children en die andere ngo’s werken geweldige mensen. Ik zou willen dat ze van gedachten veranderen en terugkomen om in Gaza te werken. Als ze dat niet doen, zullen er duizenden mensen verhongeren. En dan zou ík immoreel en zelfgenoegzaam zijn?”

Dus volgens u is het mogelijk om als ngo in Gaza te werken?

„Dat is mogelijk, ja. Zijn het perfecte omstandigheden? Nee.”

Dat kun je zeggen: Israël bombardeert nog steeds Palestijnen.

„Kijk, ik verdedig dat niet, dat zijn feiten. Het is niet ideaal, maar zolang je iets kunt doen, doe dan iets.”

Wat is het doel van The Gaza Children Village?

„Ik heb drie doelen: noodhulp bieden, Gaza herbouwen en de kloof tussen Palestijnen en Israëliërs overbruggen. Er zijn veel vriendelijke mensen in Israël. Vóór 7 oktober waren er zelfs mensen in de omgeving van Gaza die zieke kinderen mee naar het ziekenhuis in Israël namen om ze te laten behandelen en daarna terugbrachten. Wij proberen die goede relaties tussen Israëliërs en Palestijnen terug te brengen. Haten kost energie. Je bent niet gelukkig als je kwaad bent. Het is beter om samen te werken.”

Je moet op beide kanten even kritisch zijn. Ik hoor niemand praten over 7 oktober. Niemand

U zegt eigenlijk dat de demonstranten tegen de Israëlische vernietiging van Gaza met hun hand over het hart moeten strijken. Maar je kunt daar toch niet zomaar overheen stappen?

„Er waren veel mensen die schreeuwden, aan beide kanten, de Joden en de Palestijnen en hun sympathisanten. De Palestijnen schreeuwden over genocide, oorlogsmisdaden, dat soort dingen. Als je hun vraagt wat ze voor Gaza doen, dan zeggen ze: ‘Ik ben activist. Ik schreeuw.’ In Amerika noemen we dat ‘blaffen zonder bijten’. Ik denk dat we hen nodig hebben om invloed uit te oefenen, maar je moet ook iets dóén. Als je niets wilt doen, houd dan je kop dicht.

„Je moet bovendien op beide kanten even kritisch zijn. Ik hoor niemand praten over 7 oktober. Niemand. Het is vergeten, alsof er niets is gebeurd. Als je met Palestijnen praat, zullen ze er nooit over beginnen of ernaar verwijzen. Is dat eerlijk? Als je echt eerlijk wilt zijn, zeg dan dat er op 7 oktober slechte dingen zijn gebeurd, net als in Gaza.”

Krijgt u veel kritiek van mede-Palestijnen?

„Oh, voortdurend. Ze noemen me verrader, collaborateur. Het kan me niet schelen. Als Palestijn ben ik erg trots op mijn afkomst en mijn land. Mijn mandaat komt van de mensen in Gaza. Ik kan ook thuis een gemakkelijk leven leiden. Dan slaap ik acht uur in plaats van vier. Breng ik meer tijd door met mijn moeder, mijn vrouw en mijn kind. En verdien ik meer geld. Maar ik kies voor het moeilijke leven, uit overtuiging.”

Hebt u ook linkse Joodse of Israëlische groeperingen gesproken?

„Ja. Zij zijn kritisch op wat ik doe. Ze kijken slechts door één lens, dat is het probleem. Ze zien mij als iemand die met de Israëlische regering samenwerkt, tegen de Palestijnen. Als arts kan ik niet met één bril naar de wereld kijken. Je moet openstaan voor andere ideeën.

„Ik heb me, als moslim, verdiept in het jodendom en het christendom. Ik geloof dat het me heeft geholpen om een beter mens te worden, beter te kunnen communiceren, vooral met mensen die ruimdenkend zijn. Mensen die bekrompen zijn: zelfs als je ze de zon geeft, zullen ze zeggen dat het de maan is. Als je ze de maan geeft, zullen ze zeggen dat het de zon is.”

Lees het hele artikel