IJsland vervroegt referendum over EU-toetredingsgesprekken om spanningen noordpoolgebied

Niet in 2027, zoals de planning was, maar al ergens „in de komende maanden” houdt IJsland een referendum over het hervatten van toetredingsgesprekken met de Europese Unie. Dat heeft premier Kristrún Frostadóttir woensdag gezegd tijdens een persconferentie. Volgens internationale media zijn de door de VS aangewakkerde spanningen in het noordpoolgebied reden om het referendum te vervroegen.

Al in 2009 vroeg IJsland EU-lidmaatschap aan, maar in 2013 pauzeerde de toenmalige regering de gesprekken. Dat had alles te maken met de eurocrisis. De huidige regering had in 2027 een referendum beloofd over het hervatten van de gesprekken, maar versnelt het proces nu. Naar verwachting zal ergens in de komende weken een datum worden vastgesteld.

Op basis van ingewijden schreef Politico eerder op woensdag al over het naar voren halen van het referendum. Dat zou te maken hebben met door de Verenigde Staten opgelegde importheffingen en de Amerikaanse dreigementen Groenland – soms door president Donald Trump verward met IJsland – in te lijven. De door Trump als ambassadeur in IJsland voorgedragen Billy Long ‘grapte’ al eens dat IJsland de „tweeënvijftigste staat” van de VS zou worden en hij de gouverneur.

Trumps argument voor inlijving van Groenland, de strategische ligging in het noordpoolgebied, zou bovendien ook voor IJsland kunnen opgaan. IJsland is net als Denemarken, waar Groenland onder valt, al wel lid van de NAVO. Het land is ook al lid van de Schengenzone en de Europese Economische Ruimte en heeft daarom al veel EU-wetten overgenomen. Als de IJslanders voor de hervatting van toetredingsgesprekken stemmen, zou het proces daardoor relatief snel kunnen verlopen.