Er blijkt een verrassende link tussen ADHD en alcoholmisbruik

We kennen het allemaal wel: je kent niemand op een feestje en drinkt maar snel een wijntje of twee om sociaal ongemak te vermijden. Jongeren met ADHD blijken alcohol extra vaak als ‘liquid courage’ te gebruiken.

Ze hebben in het algemeen een verhoogd risico op alcoholproblemen. Sommige studies tonen zelfs aan dat ze tot twee keer zo vaak problematisch drinken als leeftijdsgenoten zonder ADHD. Maar waarom is dat zo? Nieuw onderzoek wijst op een belangrijke en misschien onderschatte factor: hoe deze jongeren hun eigen sociale vaardigheden ervaren.

Onderzoekers analyseerden gegevens van 333 jongvolwassenen, van wie ongeveer de helft ADHD had. De deelnemers rapporteerden tussen hun 18de en 21ste onder meer hoe sociaal ze zichzelf vonden, waarom ze alcohol dronken en hoeveel ze dronken. Op 23-jarige leeftijd werd opnieuw gekeken naar hun alcoholgebruik en eventuele alcoholgerelateerde problemen.

Wat blijkt: jongeren met ADHD voelen zich sociaal onzekerder. Ze zien zichzelf gemiddeld als minder sociaal of voelen zich minder op hun gemak in sociale situaties. En juist die sociale onzekerheid lijkt invloed te hebben op hun alcoholgebruik.

Alcohol als copingmechanisme

De onderzoekers ontdekten dat meer sociale onzekerheid samenhangt met een grotere neiging om alcohol te gebruiken als copingstrategie, dus om met negatieve gevoelens of stress om te gaan. Jongvolwassenen met ADHD die om die reden dronken, bleken ook vaker alcoholgerelateerde problemen te ervaren.

Interessant genoeg vonden de onderzoekers ook een tegengesteld patroon. ADHD in de kindertijd bleek ook samen te hangen met een lagere motivatie om te drinken om socialer te worden. En juist dat hing weer samen met minder frequent zwaar drinken op 23-jarige leeftijd en met minder alcoholproblemen.

Dat wijst erop dat niet alle drinkmotieven hetzelfde effect hebben. Drinken om met stress of onzekerheid om te gaan lijkt problematischer dan drinken vanuit sociale motieven.

Sociale problemen beginnen vaak vroeg

Dat sociale factoren een rol spelen bij ADHD is niet nieuw. Kinderen en tieners met ADHD worden vaker buitengesloten of afgewezen door leeftijdsgenoten. Ze hebben gemiddeld minder vrienden en hun sociale vaardigheden worden vaker als zwakker beoordeeld.

Die problemen verdwijnen niet automatisch met de leeftijd. Veel volwassenen met ADHD ervaren nog steeds uitdagingen in sociale relaties en op de werkvloer. Daarnaast komt middelengebruik, waaronder alcohol, relatief vaker voor.

De nieuwe studie laat zien dat vooral de eigen perceptie van sociale vaardigheden belangrijk kan zijn. Wie zichzelf minder sociaal vindt of zich ongemakkelijk voelt in gezelschap, kan eerder naar alcohol grijpen om met dat gevoel om te gaan.

Kans voor preventie

Volgens de onderzoekers bieden de bevindingen ook kansen voor preventie. Als jongeren met ADHD leren om beter met sociale stress of onzekerheid om te gaan, kan dat mogelijk voorkomen dat alcohol een copingmiddel wordt.

Training in sociale vaardigheden, het versterken van zelfvertrouwen en het aanleren van gezonde copingstrategieën spelen daarom een belangrijke rol in het verminderen van alcoholproblemen bij deze groep.

Met andere woorden: niet alleen het alcoholgebruik zelf verdient aandacht, maar ook de sociale context en hoe jongeren met ADHD die ervaren.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Dit bekende ADHD-medicijn verhoogt al na eenmalig gebruik je hartslag en bloeddruk en Mensen met ADHD zijn écht creatiever. En dit is de oorzaak. Of lees dit artikel: Explosie van aantal mensen dat ADHD-medicijnen slikt: dit zijn de oorzaken.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: