Gevonden nabij Seattle: gevaarlijke lintworm die honden en mensen ernstig ziek kan maken

Onderzoekers vonden een gevaarlijke lintworm in de ontlasting van coyotes die leefden nabij Seattle.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Een lintworm die een ernstige ziekte kan veroorzaken is voor het eerst gevonden nabij de westkust van de Verenigde Staten. Het gaat om de vossenlintworm (Echinococcus multilocularis), een parasiet die al langer oprukt in Noord-Amerika, maar in deze regio nog niet eerder in een wild dier was aangetroffen.

Onderzoekers van de University of Washington onderzochten in totaal 100 coyotes uit de Puget Sound-regio nabij Seattle, Washington. Bij 37 van hen troffen ze de lintworm aan. Daarmee laat het onderzoek zien dat de parasiet niet alleen is aangekomen in het noordwesten van de VS, maar daar waarschijnlijk ook al wijdverspreid aanwezig is in het wild. De resultaten zijn gepubliceerd in PLOS Neglected Tropical Diseases.

Parasiet in opkomst

Hoofdonderzoeker Yasmine Hentati zegt: “Deze parasiet is zorgwekkend, omdat hij zich de afgelopen 15 jaar langzaam over Noord-Amerika heeft verspreid. Er zijn al veel gevallen bekend van honden die ziek werden, en ook een klein aantal mensen heeft de lintworm opgelopen.” Echter lijkt de parasiet zich nu sneller te verspreiden. Hentati: ”Eerder dit jaar was de parasiet nog helemaal niet aanwezig in het noordwesten. Daarom was het zo verrassend om te ontdekken dat nu een derde van alle coyotes in dit gebied de parasiet met zich mee lijkt te dragen.”

Om dat te ontdekken combineerden de onderzoekers verschillende methoden. Zo onderzochten ze karkassen van coyotes, bekeken ze volwassen wormen onder de microscoop en gebruikten ze DNA-analyses om zeker te weten om welke soort het ging. Ook veldmonsters van uitwerpselen werden onderzocht. Juist die combinatie maakte de conclusie sterk: het ging echt om Echinococcus multilocularis.

Leestip: Lekker luguber: parasiet blijkt mieren in de ochtend- en avondschemering in zombies te veranderen

De genetische analyse liet nog iets zien. De variant die in Washington werd gevonden komt overeen met een type dat eerder is aangetroffen in British Columbia, Canada. Die variant heeft waarschijnlijk een Europese oorsprong. Dat is belangrijk, omdat specifiek deze variant als besmettelijker wordt gezien dan ‘lokale’ varianten die eerder in afgelegen delen van Alaska opdoken.

Ingewikkelde levenscyclus

De lintworm heeft een ingewikkelde levenscyclus. Coyotes en andere hondachtigen dragen de volwassen worm in hun darmen en worden daar meestal niet ziek van. De worm legt eitjes die via de ontlasting in de omgeving terechtkomen. Knaagdieren kunnen die eitjes binnenkrijgen tijdens het eten. In hun lichaam ontstaan daarna cysten, vooral in de lever. Wanneer een coyote vervolgens zo’n besmet knaagdier opeet, begint de cyclus opnieuw.

Mensen en huishonden zijn geen normale gastheer voor de parasiet, maar kunnen wel besmet raken. Dat gebeurt bijvoorbeeld via voedsel of water dat in contact is geweest met de ontlasting van een besmet dier. Bij mensen kan dan een ziekte ontstaan die alveolaire echinokokkose heet. Daarbij groeien cysten in de lever en soms ook in andere organen. Die groei verloopt langzaam en kan jarenlang onopgemerkt blijven. Daardoor wordt de ziekte vaak laat ontdekt. Zonder behandeling kan de infectie levensgevaarlijk zijn.

Geen reden voor paniek

Toch is er volgens de onderzoekers geen reden voor paniek. Dat de parasiet veel voorkomt in coyotes betekent niet automatisch dat veel honden of mensen ook ziek zullen worden. “De reden dat het percentage zo hoog is bij coyotes is dat zij regelmatig knaagdieren eten,” zegt Hentati. “De meeste huishonden eten niet zomaar de levers van wilde knaagdieren op.”

Dat neemt niet weg dat voorzichtigheid verstandig is. Ook honden kunnen de parasiet bij zich dragen zonder zelf ziek te worden. Op die manier kunnen ze uiteindelijk eitjes verspreiden en daarbij hun baasje per ongeluk ziek maken. Daarom zegt teamlid Guilherme Verocai: “Om het risico daarop te verkleinen moeten hondeneigenaren voorkomen dat hun hond op knaagdieren gaat jagen tijdens een wandeling. Ook kan het helpen om regelmatig je hond te laten ontwormen of naar de dierenarts te gaan als je twijfels hebt.”

Dat advies is ook voor ons relevant. De vossenlintworm is in het verleden al een aantal keer gesignaleerd in Europa en ook in Nederland. Het onderzoek laat daarnaast ook zien dat de parasiet zich snel kan vestigen als de omstandigheden daarvoor geschikt zijn. De onderzoekers benadrukken daarom dat betere monitoring van de soort nodig is.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Mysterie na 40 jaar opgelost: zo is de slaapziekteparasiet ons immuunsysteem te slim af en Romeinse soldaten in Brittannië kampten waarschijnlijk massaal met darmparasieten . Of lees dit artikel: Strijd tegen malaria: genees de mug, stop de parasiet .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: