In de Chinese miljoenenstad Shenzhen bezorgt een drone je sapje of lunch

In het keurig aangelegde en onderhouden Talent Park in de Chinese miljoenenstad Shenzhen valt de witte kiosk met een groot bord en twee prullenbakken ernaast nauwelijks op. Totdat er ineens een drone licht zoemend naar de kiosk vliegt en er bovenop landt. De zesarmige drone laat een witte doos los, die door een valluik de kiosk in zakt. Na het intoetsen van een code gaat het luik in de kiosk open en kan de witte doos gepakt worden. Daarna vliegt de drone weg. Springend van plezier haalt een jongetje zijn bestelling uit de kiosk. Zijn moeder heeft alles gefilmd.

Talent Park ligt aan de westkant van Shenzhen en is rond een meertje aangelegd. Achter het meertje lonkt de Shenzhenbaai. Wolkenkrabbers en andere architectonische hoogstandjes – waaronder de 392 meter hoge CR-toren, bijgenaamd Spring Bamboo omdat die eruitziet als een ontspruitende bamboescheut – domineren de andere randen van het park. Een pad voor joggers loopt door het park, wandelpaden kronkelen langs kunstobjecten.

Bij de kiosk staat Sylvia – haar achternaam wil ze niet geven, praten met de pers is ongewoon in China – op het punt te bestellen. „Ik had op YouTube gezien dat drones bestellingen bezorgen. Dat wilde ik ook zien.” En dus nam de 40-jarige haar vriend Joe mee voor een ‘dagje Shenzhen’- het stel woont en werkt in Hongkong, dat zo’n 40 kilometer verderop ligt en met supersnel openbaar vervoer in slechts 20 minuten te bereizen is.

Sylvia, die in de beauty-industrie werkt, kan niet wachten totdat ook in haar stad per drone bezorgd wordt. Ze bestelt via een app twee sapjes bij Chagee, een Chinese winkelketen voor thee’s en sapjes, voor 48 yuan, omgerekend zo’n 5,90 euro. Er kan in Talent Park bij acht ketens besteld worden, onder meer bij Subway en KFC. De bezorging wordt mogelijk gemaakt door Meituan, China’s grootste maaltijdbezorger.

De stedelijke bezorgmarkt door de lucht staat aan het begin

Dat Meituan in 2021 hier begon met het bezorgen van maaltijden met drones, is niet gek: Shenzhen geldt als het Sillicon Valley van China. Inmiddels zijn er zeventig routes in steden als Beijing, Shanghai, Guangzhou, Nanjing en zelfs buiten China in Dubai (bekend onder de naam Keeta Drone). Shenzhen heeft nog steeds veruit de meeste vaste routes: vijftig. Op een gemiddelde dag verwerkt Meituan hier zo’n 1.000 dronebezorgingen. Hoewel het bedrijf geen precieze cijfers meer bekendmaakt, wordt op dit moment naar schatting 1 procent van alle bezorgingen door drones gedaan. 

Meituan gelooft sterk in het uitbreiden van dronebezorging. „Onze bezorgdiensten op de grond zijn goed ontwikkeld, maar de stedelijke bezorgmarkt door de lucht staat aan het begin”, antwoordt het bedrijf schriftelijk op vragen van NRC. 

Het Chinese bedrijf is niet de eerste bezorg- of techonderneming die brood ziet in dronebezorging. Meer dan tien jaar geleden kwamen Wing (zusterbedrijf van Google) en Amazon al met grootse plannen. Begin dit jaar kondigde Wing met de Amerikaanse winkelketen Walmart aan de dronebezorging uit te breiden. Restricties voor de luchtvaart en technische problemen remmen tot nu toe de groei van de commerciële dronebezorging.

Sterke groei verwacht

Het helpt dat de ambitie van Meituan flink gesteund wordt door ‘Beijing’. In maart 2024 bestempelden de Chinese autoriteiten de ontwikkeling van de zogeheten low altitude economy – de industrie gericht op drones, helicopters en vliegtuigen die minder dan 1.000 meter hoog vliegen – als een belangrijk strategisch-economisch doel. Sindsdien hebben meerdere provinciale overheden deze industrie in hun ontwikkelingsagenda opgenomen.

Volgens een recente schatting van de Civil Aviation Administration of China (CAAC) zal de waarde van de sector in 2025 zo’n 1.500 miljard yuan (zo’n 181 miljard euro) bereiken, en meer dan 3.500 miljard yuan in 2035.

Meituan denkt dat door verdere automatisering en schaalvergroting kosten zullen dalen, met „groter potentieel voor de industrie” als gevolg. En daarom blijft het bedrijf nieuwe routes ontwikkelen in binnen- en buitenland. Het bedrijf gelooft dat dronebezorging „een nieuwe vorm van stedelijke infrastructuur zal worden”. Dronebezorging kan tijdens piekuren de reguliere bezorging ontlasten en is heel geschikt voor bezorging op plekken waar dat voor brommers of fietsen lastig is, zoals afgesloten toeristische locaties en attractieparken, aldus Meituan.

Dronebezorging levert veel minder gedoe op, en dus een betere klantbeleving meent Meituan. „Klanten, zeker in openbare gebieden als parken geven bij maaltijdbestellingen vaak beschrijvingen als „bij het vierde stoplicht” of „bij de zesde grote boom” om aan te geven waar ze zitten. Bezorgers zijn vervolgens veel tijd kwijt met zoeken, en dat geeft een negatieve impact aan de klantbeleving”, antwoordt Meituan schriftelijk. Het vaste ophaalpunt met drone-bezorging lost dit euvel op: geen continue (mis)communicatie tussen klant en bezorger, geen gedoe. De klant moet wel naar het bezorgpunt lopen, en daarmee lijkt dronebezorging vooral een efficiëntieslag voor de bezorgdienst.

Bepalend voor het opzetten van een route is niet alleen de locatie van de potentiële klant maar ook de vertreklocatie. Kantoorgebouwen, onderwijsinstellingen en openbare parken zijn plekken waar klanten zitten, dan rijst de vraag of er binnen een straal van 3 kilometer een locatie is waar maaltijden vandaan kunnen komen, bijvoorbeeld een winkelcentrum.

Vijf landingsplatforms op het dak

In een hoekje op de vijfde verdieping van het winkelcentrum Coco Park in het Futian district leidt een vies en donker trappenhuis naar een dronevliegveldje. Tussen de airconditioningunits in, op het platte dak van het gebouw, liggen vijf landingsplatforms, die doen denken aan vergrote QR-codes. Op een van de vierkanten plakkaten staat een net teruggekeerde drone waarvan de propellers langzaam tot stilstand komen.

Het is het einde van de middag, de vier andere drones die vanaf dit dak zes vaste routes vliegen, staan al aan de zijkant geparkeerd. Net als elders in de stad ligt de drukte rond de lunch. Sinds eind september bezorgt Meituan in Shenzhen op meerdere locaties, waaronder in Talent Park, ook in de avond, tot 20.00 uur. Op andere locaties en steden is alleen tussen 10.00 en 18.40 uur dronebezorging mogelijk. 

Een medewerker van een dronevliegveldje van bezorgdienst Meituan, in miljoenenstad Shenzhen, controleert een net teruggekeerde drone van een bezorging.

Foto Anne van der Schoot

Aan de rand van de ‘tarmac’ staat een halfopen tent waarin drie mensen achter een tafel met een computer zitten. Ze wachten totdat er weer een drone de lucht in moet. Even later loopt een medewerker van een van de horecatenten in het winkelcentrum de tent binnen met een bestelling in zijn handen. Hij scant de bestelling, doet het in een grote witte doos en weegt het geheel – pakketjes mogen maximaal 3 kilo wegen. Een andere medewerker scant de doos nog een keer, loopt ermee naar de drone, bevestigt hem eraan en loopt naar achteren.

Daarna is alles geautomatiseerd. De propellers van de zesarmige drone beginnen te draaien, en al snel schiet ‘ie de lucht in. Tussen de wolkenkrabbers door. De mensen achter de schermen op het ‘vliegveld’ controleren enkel of de machines doen wat ze moeten doen.

Verstopt tussen de airco’s bovenop het dak van een winkelcentrum ligt dit ‘vliegveld’ voor bezorgdrones van het Chinese bezorgbedrijf Meituan.

Vanuit een controlecentrum in een ander deel van de stad worden alle drones door mensen in de gaten gehouden. In noodgevallen kan de besturing overgenomen worden. Zelfontworpen AI-technologie zorgt ervoor dat de drones niet botsen, en dat er ingegrepen wordt als weersomstandigheden veranderen. Deze drones zijn, volgens Meituan, ontwikkeld om te vliegen bij temperaturen tussen de 50 en -20 graden Celsius. Ze kunnen tegen lichte regen of sneeuwval en windsnelheden tot windkracht 6: „overeenkomstig de natuurlijke omstandigheden van meer dan 97 procent van de steden in China”. In het geval van een (ernstige) storing bepaalt het AI-systeem of een drone een andere route moet nemen, even in de lucht moet blijven hangen of een noodlanding moet maken. Gaat het echt goed mis, dan remt een ingebouwde parachute de drone af, om de kans op schade op de grond te minimaliseren.

Gaat het echt goed mis, dan remt een ingebouwde parachute de drone af, om de kans op schade op de grond te minimaliseren

Drone hoovert boven de kiosk

In het Talent Park volgt Sylvia haar bestelling via de app: ze ziet dat de drone met haar sapjes vanaf het lanceerplatform op het Coastal City Shopping Centre, ongeveer een kilometer weg, de lucht in gaat en naar Talent Park vliegt. Niet veel later is een diep gebrom te horen dat steeds dichterbij komt. Pas als de drone nagenoeg boven het park vliegt, daalt hij. Even hoovert de drone boven de kiosk voordat die langzaam landt.

Sylvia haalt de witte doos uit de kiosk en pakt het koeltasje van Chagee met daarin haar drankjes eruit. De witte doos vouwt ze plat en gooit ze in een van de twee ‘vuilnisbakken’ naast de kiosk. Aan de buitenkant van het tasje hangt de bestelbon. De drankjes zijn om 15.22 uur besteld, en werden om 15.57 uur afgeleverd – langer dan de vijftien minuten bezorgtijd die wordt beloofd.

In Talent Park, in de Chinese stad Shenzhen, heeft een bezorgdrone net een bestelling afgeleverd op de ‘bestel- en bezorgkiosk’ van Meituan. De drone vliegt weer terug naar zijn basis, een vliegveldje op het dak van een groot winkelcentrum in de stad.

Foto anne van der schoot