Kabinet biedt excuses aan voor stilte over teruggevonden datakluis Belastingdienst: ‘Informeren Kamer heeft duidelijk te lang geduurd’

De staatssecretarissen van Financiën, Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos) en Eelco Eerenberg (Financiën, D66), bieden de Tweede Kamer namens het kabinet excuses aan voor de trage informatievoorziening rond een teruggevonden ‘datakluis’ met gevoelige informatie bij de Belastingdienst. „De Tweede Kamer had eerder geïnformeerd moeten worden en dat spijt ons,” schrijven ze dinsdagmiddag in antwoord op Kamervragen. 

In juli vorig jaar werd intern duidelijk dat mogelijk miljoenen bestanden met gevoelige informatie van burgers in 2022 niet waren gedeeld met de parlementaire enquêtecommissie die de totstandkoming van het Toeslagenschandaal onderzocht. De Belastingdienst – wettelijk verplicht de informatie aan te leveren – had deze bestanden in 2019 apart gezet in een ‘datakluis’. In oktober 2025 wees intern onderzoek uit dat de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening het inderdaad zonder deze informatie had moeten stellen.

Ambtenaren drongen er intern al in november 2025 op aan de Kamer te informeren, maar dat gebeurde pas in april van dit jaar. „Dit proces en daarmee het informeren van uw Kamer heeft duidelijk te lang geduurd. Dit had anders gemoeten en dat spijt ons,” schrijven Palmen en Eerenberg. „We realiseren ons ook goed dat we na de Toeslagenaffaire de schijn tegen hebben.”

Diverse Kamerfracties vroegen eerder deze zomer om opheldering, nadat uit onderzoek door adviesbureau BDO was gebleken dat de Belastingdienst ondanks meerdere interne oproepen had verzuimd de gevoelige informatie uit de datakluis met de enquêtecommissie te delen. Het BDO-rapport suggereerde dat het om relevante informatie kon gaan: zo troffen de onderzoekers een map aan met de naam ‘Anti-Fraude Box’ met 318 bestanden. Ook bleek informatie over CAF-zaken (onderzoeken naar vermeende toeslagenfraudeurs) in de afgeschermde kluis ondergebracht. 

Lees ook

Rol van CAF-team in Toeslagenaffaire overdreven, blijkt uit onderzoek

Waarschuwingen genegeerd

In hun antwoorden bevestigen Palmen en Eerenberg dinsdag dat binnen de Belastingdienst minimaal twee keer de vraag opkwam of de informatie uit de kluis wel werd gedeeld met de commissie. In een dinsdag geopenbaarde e-mail uit juli 2022 noemt een betrokken ambtenaar de kluis een „aandachtspunt” bij het verzamelen van informatie voor de commissie: „[…] waarschijnlijk krijgen jullie alles wat daar in zit niet naar boven met zoeken, is daar rekening mee gehouden?” 

Waarom de Belastingdienst daar niet op reageerde, wil het kabinet verder laten uitzoeken. Palmen en Eerenberg kondigen dinsdag meerdere onafhankelijke „vervolgonderzoeken” aan, „waaronder een naar signalen in het proces van informatievoorziening”. Welke partij dat gaat uitvoeren, is nog niet bekend. Eerder werd al bekend dat een externe commissie onder leiding van oud-GroenLinks-Kamerlid Senna Maatoug (destijds lid van de enquêtecommissie) de inhoud van de datakluis nader gaat onderzoeken. 

Volgens de twee staatssecretarissen bestaan op dit moment geen signalen dat de Belastingdienst bewust informatie heeft achtergehouden. Er zijn „geen aanwijzingen dat dit opzettelijk is gebeurd met als doel voordeel te behalen, bepaalde gegevens te verbergen of bepaalde belastingplichtigen te benadelen,” schrijven Palmen en Eerenberg. „Het is van belang nu eerst de datakluis verder te onderzoeken en te bezien welke informatie hierin aanwezig is.”

Dat de Belastingdienst verzuimde alle informatie te verstrekken, kwam volgens de bewindslieden vooral doordat de dienst „te maken had met verouderde systemen, veel achterstallig werk, processen die niet goed werkten en onvoldoende op orde waren en dat er onvoldoende sensitief werd gewerkt”, zo schrijven ze. „Wij realiseren ons ook ten volle dat het bekend worden van de datakluis opnieuw gevoelens oproept bij burgers, waaronder toeslagenouders en ondernemers die onrecht werd aangedaan door een eerdere handelswijze van de Belastingdienst.”

Lees ook

Toen ze eindelijk de brief met ‘U bent géén fraudeur’ kreeg, was alles al kapot