Ook na twee arrestaties voor de bekladdingen blijft het onrustig in Engelen. ‘Als een azc-tegenstander het al heeft gedaan, is het de schuld van de overheid’

1 uur geleden 1

Toen vorige week bekend werd dat de politie twee verdachten had opgepakt, klapte een inwoner van Engelen meteen zijn laptop open. Sinds de bekladdingen zocht hij zelf naar mogelijke daders en speurde hij Facebookgroepen af. „Ergens hoopte ik dat het jongeren van buitenaf waren geweest.”

Op Omroep Brabant vond hij een video van de inval. Een tiental agenten en een speurhond staan op het erf van een woning. „Ik dacht: verrek, daar woont de auto-onderdelenverkoper!”

Bij bijna alle getroffen woningen hing achter het raam een ‘Samen Leven’-poster van Vluchtelingenwerk

De twee verdachten van de bekladdingen in Engelen en Bokhoven – twee dorpen boven Den Bosch – zijn een 52-jarige vader en diens 18-jarige dochter. De man is een bekende ondernemer in Engelen. Hij runt een auto-onderdelenbedrijf op het industrieterrein. Ze worden ervan verdacht meer dan tien huizen in het dorp te hebben ondergespoten met graffiti.

Hun arrestatie heeft de rust in Engelen – onrust ontstond nadat de gemeente had aangekondigd minderjarige asielzoekers op te vangen – niet doen terugkeren. Sterker: een aantal slachtoffers is juist banger geworden. „Het blijkt gewoon een buurman”, zegt een van hen, „die je tegenkomt bij het uitlaten van de hond.”

Prominente actieleider

Bij bijna alle getroffen woningen hing achter het raam een ‘Samen Leven’-poster van Vluchtelingenwerk. Later werd de auto van een bewoner, die eveneens zo’n poster had opgehangen, gestolen en in het water gereden. Op diverse gevels waren scheldwoorden als ‘hoer’ en ‘teef’ gekalkt, evenals ‘POA’: de afkorting van een procesopvanglocatie voor minderjarige asielzoekers.

Na de bekladdingen kwam premier Rob Jetten (D66) naar Engelen om steun uit te spreken voor de getroffenen; asielminister Bart van den Brink (CDA) kwam praten met lokale vertegenwoordigers over de opvang.

Over wie had beklad, gingen theorieën rond. De actiegroep die zich in Engelen verzet tegen de opvang, distantieerde zich ervan. Nu blijkt de verdachte toch uit haar midden te komen: de 52-jarige man is een prominente actieleider tegen de komst van de opvang.

Actie van ‘links’

NRC sprak de verdachte een week vóórdat hij werd gearresteerd (onder de voorwaarde dat hij anoniem blijft).

Wanneer hij het industrieterrein op komt rijden, noemt hij door het autoraampje de bekladdingen een „false flag operation”: een actie van „links” om de azc-demonstranten in een kwaad daglicht te stellen.

Twee dagen later ontvangt hij NRC in het kantoortje in zijn loods. Zenuwachtig zit hij achter zijn bureau, bezaaid met gereedschap. Zijn vrouw komt binnen om hem te eraan te herinneren dat ze eigenlijk niet met media praten. „Ik ben een beetje bang geworden dat er bij mij iets gebeurt”, zegt hij.

De autohandelaar benadrukt dat hij de bekladdingen (waarvan hij een week later zelf zou worden verdacht) écht niet vindt kunnen. „Je moet niet aan iemands huis komen. Ik weet zelf hoe erg dat is.” Hij vertelt dat zijn huis twee keer eerder is belaagd. Door het ex-vriendje van zijn dochter én door „linkse” activisten. Die tekenden met graffiti een hakenkruis op een anti-azc-bord dat hij aan zijn hek had hangen – hij heeft de camerabeelden. Op de stoep voor zijn huis werd geschreven: ‘Een echte vent zit niet bij Defend.’

‘Afvoerputje’

Zijn dochter wordt volgens hem ook lastiggevallen vanuit de „pro-azc-groep”, vertelt de man. Een berichtje van haar zou zijn terechtgekomen in een WhatsApp-groep van voorstanders, waarna ze door een anoniem nummer werd opgebeld en uitgemaakt voor ‘nazihoer’.

Al vanaf het begin is de ondernemer betrokken bij de acties tegen de opvang van vijftig minderjarige asielzoekers zonder ouders. Evenals mededemonstranten zegt hij dat Engelen niet zomaar een opvang krijgt, maar een ‘POA’. Dat is volgens de man het „afvoerputje” van de asielopvang, waar vooral overlastgevende asieljongeren „ongescreend” naartoe worden gestuurd en slechts enkele weken blijven. De autohandelaar stelt dat geen enkele jonge vrouw in Engelen zich meer veilig kan wanen wanneer de POA opengaat.

Online krijgt de man steun van Defend Den Bosch, de groepering die steeds opduikt bij azc-demonstraties

Opvangorgaan COA laat aan NRC weten dat die aannames niet kloppen: het is een locatie waar álle alleenstaande minderjarigen verblijven tijdens hun asielprocedure. „De meeste jongeren zullen er minstens een halfjaar, mogelijk een jaar of langer zijn.” Er worden ook geen overlastgevers naartoe overgeplaatst, zegt de woordvoerder.

De ondernemer en diens dochter verkeren inmiddels weer op vrije voeten, maar blijven verdachten. Hij reageert niet op nieuwe vragen van NRC. Online krijgt de man steun van Defend Den Bosch, de groepering die steeds opduikt bij azc-demonstraties. Op Facebook schreef de groep dit weekend: „Heel veel sterkte en kracht gewenst in deze KUT TIJD voor jullie”. En ook: „Het recht zal zegevieren. Karma staat op de hoek.”

Een andere leider van het azc-protest in Engelen zegt telefonisch dat hij zich niet kan voorstellen dat de auto-onderdelenverkoper het gedaan heeft. „En áls zo iemand, een tegenstander, het al gedaan heeft, is het allemaal de schuld van de overheid.”

‘Onthaald als held’

De spanning in het dorp Engelen blijft aanhouden, vertelt een van de getroffen bewoners. Nu zijn de verdachten weer vrij en wéét hij dat ze een paar straten verderop wonen. Hij zegt dat de 52-jarige man bij terugkeer werd „onthaald als held” door een klein groepje azc-demonstranten.

De beslissende momenten komen er nu aan: een inspraakavond over de komst van het azc op 24 augustus; het besluit in de gemeenteraad valt op 16 september. Bij de inspraakavond hebben zich 30 sprekers gemeld, van wie naar verluidt 29 tegenstanders van een azc.

Voorstanders geven aan dat ze zich niet meer durven uitspreken, uit angst voor nieuwe bekladdingen. Een van hen denkt dat de raad de opvang alsnog afblaast vanwege de onrust. „Dat is het ergste”, zegt hij. „Ze gaan nog winnen ook.”

De bewoners in dit artikel willen anoniem blijven, omdat ze vanwege de spanningen in het dorp vrezen voor hun veiligheid. De namen van alle geanonimiseerde personen zijn bij NRC bekend.