Last van een creatieve kater? Dat bestaat echt

De kater komt later. Dat geldt niet alleen voor wie te diep in het glaasje heeft gekeken. Ook creatievelingen kunnen er last van hebben na een stevige creatieve uitspatting.

Professionals die een aantal dagen erg creatief zijn geweest, ervaren the day after meer negatieve emoties. Dat terwijl ze zich wel gelukkiger voelen door hun creatieve activiteiten. Onderzoekers spreken van een creatieve kater.

Emotionele prijs

Ze volgden 355 volwassenen, onder wie 202 creatievelingen en 153 gewone werknemers. Ze vulden allemaal 13 dagen lang dagelijks vragenlijsten in over creativiteit en welzijn. “Creativiteit wordt meestal gezien als een rechtstreekse weg naar een goed gevoel”, aldus hoofdonderzoeker Kaile Smith van het CUNY Graduate Center. “Wat ons verraste, is dat creatieve professionals een emotionele prijs betalen de volgende dag, zelfs als de effecten op dag zelf positief zijn. Dat betekent natuurlijk niet dat creativiteit schadelijk is, het laat alleen zien dat je emotionele ritme anders is als creëren centraal staat in je leven en je inkomen.”

Het onderzoek maakte gebruik van het PERMA-model, dat uitgaat van vijf aspecten van welzijn: positieve emoties, betrokkenheid, relaties, betekenis en prestaties, in het Engels afgekort tot PERMA. Daarmee kijk je verder dan simplistische ideeën over geluk en kun je vastleggen hoe creativiteit zich in de loop van de tijd verhoudt tot specifieke aspecten van welzijn.

Intense druk

“Creatieve professionals staan vaak onder intense druk om te presteren, te produceren en hun eigen werk te beoordelen”, zegt Jennifer Drake, hoogleraar psychologie aan het CUNY Graduate Center en Brooklyn College. “Deze studie laat zien waarom algemene uitspraken als ‘creativiteit is goed voor je’ belangrijke nuances missen. Creativiteit verhoogt op het moment zelf doorgaans het welzijn van iedereen, maar de dag erna kan het een stuk slechter gaan.”

Dat gezegd hebbende: de creatieve professionals die aan het onderzoek meewerkten voelden zich op de dagen dat ze creatief bezig waren beter dan de niet-creatieve werkers. Ook begonnen ze al op een hoger niveau van welzijn, vooral wat betreft betrokkenheid, verbondenheid en zingeving.

Verschil tussen professionals en recreatieve makers

De effecten de volgende dag verschilden. Recreatieve makers namen de voordelen vaak mee naar de volgende dag. Ze hadden een beter humeur en betere relaties, terwijl creatieve professionals na een dag met meer creativiteit juist meer negatieve emoties rapporteerden, de zogenoemde creatieve kater.

Het clichébeeld van de gekweld kunstenaar verdient dus enige nuance: op het moment zelf zijn creatieve mensen gelukkiger, pas als ze stoppen met hun creatieve arbeid volgt de kater.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Waarom we vaker creatief bezig moeten zijn: het geeft meer voldoening dan betaald werk en Kies een creatief beroep om robot buiten de deur te houden. Of lees dit artikel: Dream engineering: slaaptips die écht helpen bij creatief denken.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: