Het dieet van visetende orka’s blijkt heel flexibel: ze wisselen per seizoen van zalmsoort

Orka’s nabij Zuid-Alaska eten meer dan alleen chinookzalm. Hun menu wisselt sterk per seizoen en plek.

Visetende orka’s in Zuid-Alaska blijken echte opportunisten. Ze eten niet het hele jaar door dezelfde soort zalm, maar schakelen tussen verschillende vissen, afhankelijk van waar en wanneer ze jagen. Dat blijkt uit een nieuwe studie in het vakblad Ecosphere.

Afwisselend dieet

De onderzoekers baseren zich op een langlopend monitoringsprogramma van de North Gulf Oceanic Society. Dat programma loopt al sinds 1984. Elke zomer, van mei tot en met september, volgen wetenschappers orka’s in de gebieden Prince William Sound en Kenai Fjords. In al die jaren verzamelden ze in totaal ongeveer 400 monsters. Daaronder vallen resten van prooivissen en orkapoep. Samen geven die monsters een completer beeld van wat de dieren daadwerkelijk eten.

Leestip: Eerst nabij Zuid-Afrika, nu ook in de Golf van Californië: orka’s zien witte haaien inmiddels vooral als makkelijke snack

Uit de monsters blijkt dat de status van ‘belangrijkste voedselbron’ verschuift tussen drie soorten zalm: chinook-, chum- en cohozalm. Welke zalm bovenaan de lijst staat, hangt af van de locatie en het seizoen. Daarnaast eten de orka’s ook veel grondvissen, zoals pacifische heilbot, pacifische pijltandheilbot en zandvissen. Sommige orkagroepen lijken zelfs meer grondvissen dan zalm te eten.

Hoofdonderzoeker Hannah Myers van de University of Alaska Fairbanks zegt dat de nieuwe resultaten oude ideeën nuanceren. Myers: “Dat wisselen tussen zalmsoorten, met soms zelfs een duidelijke hang naar grondvissen, is een ander verhaal dan we meestal horen. Vaak ligt de nadruk vooral op chinookzalm als belangrijkste prooi.”

Verzamelen van prooiresten

De manier waarop de gegevens zijn verzameld speelt een belangrijke rol in het verhaal. Vroeger bestond onderzoek naar het dieet van orka’s vaak uit het verzamelen van prooiresten die op het wateroppervlak dreven. Dat zijn meestal schubben of kleine stukjes vis. Dat is makkelijk te vinden, maar heeft ook een nadeel: je vindt vooral resten van soorten die veel schubben achterlaten. Daardoor pik je al snel vooral zalmsoorten op.

In deze studie is daarom ook de ontlasting van orka’s onderzocht met DNA-technieken. Dat levert een veel completer beeld van wat een orka heeft gegeten. Zo kun je door het analyseren van DNA-sporen ook vissen ontdekken die minder snel aan het oppervlak te vinden zijn. Zo wordt de kans kleiner dat je bepaalde soorten over het hoofd ziet.

Het team heeft voor het onderzoek verschillende orkagroepen gevolgd. Daarbij zochten ze vooral naar jachtgedrag. Denk bijvoorbeeld aan orka’s die plotseling strakke bochten maken, of ineens hele plotselinge bewegingen maken aan het oppervlak. Naderhand voeren ze voorzichtig naar de plek en schiepen ze de overgebleven resten op met een schepnet. Ze verzamelden de ontlastingsresten door de dieren op een afstand te volgen. Soms drijft dan vanzelf orkapoep naar boven.

Gevolgen voor de visserij

De resultaten laten zien dat visetende orka’s een stuk flexibeler zijn dan eerder werd gedacht. Dat is vooral belangrijk voor natuurbeheerders: als een zalmsoort een slecht jaar heeft hoeft dat dus niet automatisch te betekenen dat orka’s minder te eten hebben.

Daarnaast heeft het onderzoek mogelijk ook gevolgen voor lokaal visserijbeleid: als andere vissoorten het goed doen zou dat kunnen betekenen dat orka’s minder chinookzalm eten dan gedacht. Dat zou betekenen dat lokale vissers misschien toch af en toe een chinookzalm kunnen vangen, zonder dat de soort het daardoor te zwaar krijgt.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Wilde orka’s trakteren mensen soms op een cadeautje – maar waarom? en Wie zegt dat wellness alleen voor mensen is? Niet deze orka’s, die er hun eigen gereedschap voor bouwen . Of lees dit artikel: Slimme orka’s ontwikkelen nieuwe technieken voor jacht op walvishaaien .

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: