Leven met een AI-assistent die alles van je weet: het ‘zonnige’ toekomstbeeld van Mark Zuckerberg

Je hoeft niet over superintelligentie te beschikken, zou je zeggen, om te begrijpen dat Mark Zuckerberg niet de ideale figuur is om de mensheid enthousiast te maken voor AI. Om de haverklap moet Meta, het bedrijf dat hij heeft opgericht en grootgemaakt, zich voor de rechter verantwoorden voor de mentale schade die het bij jongeren teweegbrengt met Facebook en Instagram. De belofte dat deze ‘sociale media’ zouden leiden tot meer verbinding tussen mensen over de hele wereld, wordt steeds meer overschaduwd door de ellende die de apps aanrichten en faciliteren: van inbreuk op de privacy tot schermverslaving, haatberichten, nepnieuws, ophitserij en kindermisbruik.

Maar Zuckerberg is niet zo makkelijk uit het veld geslagen. Net als iedereen heeft hij gezien dat de publieke weerzin tegen AI groeit. Mensen klagen over de bouw van datacenters en de hoeveelheden stroom en water die ze verbruiken. Ze vrezen dat AI hun banen op de tocht zet, of ze zijn op z’n minst onzeker over wat voor risico’s de opmars van steeds geavanceerdere kunstmatige intelligentie, ofwel superintelligentie, met zich meebrengt. 

Tijd voor een optimistisch tegengeluid, zal de Meta-topman hebben gedacht. Want laat AI nou net de technologie zijn waar Meta en de andere grote techbedrijven al hun geld, denkkracht en ambitie op inzetten.

Vandaar was het maar een kleine stap naar de publicatie van een essay van 6.500 woorden: De toekomst is voor iedereen – het pad naar een positieve AI-toekomst. Zuckerberg wil daarin niet minder dan „een filosofie ontwikkelen voor hoe we superintelligentie het best kunnen gebruiken ter verbetering van de levens van ons allemaal, ons werk, onze gemeenschappen, onze vrijheid en onze veiligheid”. Want „de bepalende vragen van deze tijd zijn: wie zal toegang hebben tot superintelligentie, en waar willen die technologie voor gebruiken?”

Of Zuckerberg het stuk zelf heeft geschreven doet er eigenlijk niet toe. Het laat zien waar hij heen wil, en waar hij ons allemaal naartoe wil meenemen. Een wereld waarin iedereen een eigen „uitzonderlijk getalenteerde AI-agent heeft, die je begrijpt, die je doelen kent en alles waar je om geeft. Die 24/7 voor jou in touw is om je relaties te verbeteren, je gezondheid, loopbaan, financiën, huishouden, hobbies en meer.” Na die tamelijk huiveringwekkende opsomming over het leven met een AI-assistent die alles weet en zich overal mee bemoeit, verzekerde Zuckerberg gelukkig dat de privacy natuurlijk gegarandeerd is. Maar natuurlijk.

Schat, luister je wel?

Het meest heb ik genoten van een – eveneens als geruststelling bedoelde – toevoeging die veel zegt over de manier waarop deze gelegenheidsfilosoof denkt over mensen, en over hoe mensen met elkaar omgaan. „De interactie met je AI-agent is mogelijk via verschillende apparaten, waaronder je AI-bril, die ervoor zorgt dat je ‘in het moment’ blijft met de mensen om wie je geeft.” Schat, luister je wel naar wat ik zeg? Ja hoor, alleen mijn AI-bril opperde even hoe wij onze relatie nog kunnen redden.

Iedereen heeft met zijn superintelligente AI-agent straks „een persoonlijke coach die gepromoveerd is in alle vakken, een superintelligente advocaat, en een machtig instrument om een bedrijf op te richten en wetenschappelijke ontdekkingen te doen”. Oja, en het is voor iedereen gratis – al komt er uiteraard ook een betaalde, geavanceerde versie. De toekomst is voor iedereen, maar verschil moet er blijven.

Opmerkelijk is dat Zuckerberg, ondanks alle slechte ervaringen met Facebook, nog steeds amper consequenties verbindt aan het feit dat er mensen met kwade bedoelingen bestaan. Mensen die met zo’n almachtige AI-assistent hele nare dingen kunnen doen, van mensen stalken tot biologische wapens maken en alles ertussenin.

Maar het duidelijkste blijkt zijn beperkte blik uit z’n gehamer op het belang van samenwerking tussen de grote Amerikaanse AI-bedrijven en de Amerikaanse overheid. Alleen dát kan garanderen dat de Verenige Staten leidend blijven op AI-gebied, betoogt hij. Nu is Meta een Amerikaans bedrijf, dus je begrijpt het wel. Maar is Zuckerberg vergeten dat verreweg de meeste gebruikers van Facebook, Instagram en WhatsApp niet in de Verenigde Staten wonen, maar in andere delen van de wereld? Zouden zij erg uitkijken naar een bemoeizuchtige AI-assistent die is geboren uit een relatie tussen Silicon Valley en Trump&Co?