Nu móést het gebeuren voor de beste skiër ooit, Mikaela Shiffrin

Met haar ogen dicht staat Mikaela Shiffrin (30) klaar. Nog drie skiërs te gaan, zij start als laatste op de slalom. Adem in, adem uit.

Kan het nog fout gaan?

Op papier staat ze er sterk voor. In de eerste run nam Shiffrin een stevige 0,82 seconden voorsprong op de nummer twee, de Duitse Lena Duerr. Maar toch, Shiffrin weet als geen ander wat er mis kan gaan bij de Spelen.

Net voor zich ziet Shiffrin diezelfde Duerr roemloos stranden bij het eerste poortje. Nu is ze nog dichterbij. ‘You got it‘, sluit de Amerikaanse teamradio af net voor ze start.

Shiffrin maakt het waar, op superieure wijze. Na opnieuw een ijzersterke race eindigt ze maar liefst 1,5 seconden voor de nummer twee, de Zwitserse Camille Rast, in een tijd van 1.39,10. Al meters voor het einde joelt het publiek haar naar de finish. Beduusd kijkt Shiffrin daarna even voor zich uit en dan gaat haar vuist de lucht in.

Shiffrin, de ster van het alpineskiën, heeft na acht jaar weer een olympische medaille te pakken, goud bovendien.

De beste allertijden

Mikaela Shiffrin (Vail, Colorado, 1995) is de beste alpineskiër – man of vrouw – ooit. De rentree (en valpartij) van landgenoot Lindsey Vonn kreeg onlangs veel aandacht, maar wat betreft status in de sport is Shiffrin Vonn allang voorbij. Ze heeft 108 wereldbekerzeges op haar naam, in 2023 skiede ze het ruim dertig jaar oude record van de Zweedse legende Ingemar Stenmark (86 overwinningen) uit de boeken. Ook Stenmark zei het toen: Shiffrin is de grootste. „Zij is veel beter dan ik was, dat kun je niet vergelijken.”

Ze laat het er ook zo makkelijk uitzien. Zo vlug, zo soepel kan ze racen. Of in de woorden van haar coach Karin Harjo, in een onlangs verschenen profiel over Shiffrin in The Wall Street Journal: „Als ze hard en dominant skiet, lijkt het net alsof er water van de berg af stroomt.”

Toch flopten Shiffrins Spelen vier jaar geleden. Op de zes onderdelen waaraan ze mee deed, won ze geen enkele medaille. De grote vraag die boven ‘Cortina’ hing was dan ook: zou het Shiffrin deze keer wel lukken?

Uitzonderlijk langzaam

Bij het team-onderdeel, de aftrap voor Shiffrin in Cortina, in ieder geval niet. Vorige week dinsdag verkwanselde ze de nipte voorsprong die Breezy Johnson op de afdaling had neergezet: na een uitzonderlijk langzame slalom kwam Shiffrin als vijftiende over de finish. De twee werden vierde. Achteraf hield ze de moed erin, door te zeggen dat ze „dankbaar” was om hiervan te kunnen „leren”. Maar Shiffrin, vaak zo goedlachs, zag er terneergeslagen uit.

De stemming was alweer anders na de reuzenslalom, afgelopen zondag. Daar eindigde Shiffrin met een elfde plek in de subtop. Op papier geen reden tot euforie, maar ze benadrukte dat de verschillen klein waren. Daarbij, Shiffrin was zondag geen serieuze medaillekandidaat. Ze worstelt met de reuzenslalom, waarbij ze in december 2024 hard ten val kwam, een buikwond opliep en – later – een PTSS-diagnose.

Bleef over de slalom, Shiffrins beste onderdeel, en haar laatste optreden deze Spelen. Hier was ze wél de torenhoge favoriet. Nu moest het gebeuren.

Niet dat Shiffrin eerder helemaal geen olympisch succes heeft gehad. In Sotsji (2014) won ze als 18-jarige olympisch debutant goud op de slalom. Vier jaar later, in Pyeongchang, stond ze twee keer op het podium: ze werd olympisch kampioen op de reuzenslalom, en veroverde zilver bij de supercombinatie (afdaling en slalom). Toch werd dat al gezien als een tegenvaller – wat ook weer aantoont hoe uitzonderlijk Shiffrin is: er zijn maar weinig sporters die teleurstellen met twee olympische medailles.

Mikaela Shiffrin tijdens haar eerste run.

FOTO REUTERS

Maar de echte deceptie moest nog komen. In Beijing (2022) won Shiffrin niet alleen geen enkele medaille, ze haalde in drie van haar zes races niet eens de finish. De vrouw die alles won wat er te winnen viel, kon daar in China niet eens fatsoenlijk de berg afkomen. Hoofdschuddend zat ze in de sneeuw toen ze net weer was gevallen, nu bij een team-onderdeel. „Ik voel me gewoon een lachertje”, zei ze even later tegen een journalist.

Na ‘Beijing’ pakte Shiffrin de draad weer op. Eerst skiede ze het wereldbekerzegerecord van Vonn (82) uit de boeken, daarna dat van Stenmark. En in december 2024 stond ze op de drempel van een nieuwe mijlpaal: in het Amerikaanse Killington kon ze haar honderdste wereldbekerwedstrijd winnen.

Maar die dag in Killington, terwijl afgereisde fans al klaar stonden om een feestje te vieren, ging het mis: Shiffrin schoof onderuit bij de reuzenslalom. Ergens in die valpartij liep ze een 7 centimeter diepe wond op in haar zij, mogelijk door een poortje. Uiteindelijk zou Shiffrin er weken uitliggen.

Over de periode na het ongeluk maakte ze een vrij openhartige en bij vlagen zelfs grappige video die de titel ‘I’ve been impaled’ meekreeg (‘Ik ben gespiest’). Zo is Shiffrin te zien als ze net bijkomt uit haar narcose, terwijl ze met een dubbele tong voorstelt het volkslied te zingen.

PTSS-diagnose

Shiffrin kon toen nog niet weten hoeveel invloed die val op haar zou hebben. Niet eens zozeer fysiek, al had ze aanvankelijk veel pijn, maar vooral mentaal. Toen ze eenmaal weer op de ski’s stond, merkte ze dat er iets niet klopte. Haar lichaam was weer fit, maar Shiffrin was haar zelfvertrouwen kwijt, ze kon niet meer op gevoel skiën. In een essay beschrijft ze hoe ze zichzelf toespreekt: „Kom op, Mikaela, mensen hebben ergere valpartijen gehad dan deze. […] Wat is je probleem?”

Ze wordt uiteindelijk gediagnosticeerd met PTSS. Harjo, haar coach, paste daarop haar trainingen aan. De reuzenslalom ging tijdelijk van tafel. Ze liet Shiffrin onder makkelijker omstandigheden skiën, om haar vertrouwen langzaam op te bouwen. Bij voldoende herhaling, en steeds kleine beetjes succes, leren lichaam en geest opnieuw automatiseren, zei Harjo erover tegen The New York Times.

Het werkte. In februari vorig jaar, in het Italiaanse Sestriere, racete Shiffrin twee keer de reuzenslalom. Ze eindigde ver van het podium, maar het punt was dat het goed voelde. Shiffrin was nog nooit zo blij geweest met een 25ste plek, tekende The New York Times op. Twee dagen later behaalde ze in de slalom die honderdste wereldbekeroverwinning. Daarna kwamen er nog acht.

En toen stonden de Winterspelen voor de deur. Dat gaf druk, zo liet Shiffrin doorschemeren. Ze zou graag wat „optimistischer” naar ‘Cortina’ willen toeleven, zei ze onlangs in een podcast met turngrootheid Simone Biles, een vriendin van haar. En in haar eigen podcast, What’s the point, zegt Shiffrin dat de Spelen „onmenselijk” kunnen voelen. „Het is de bedoeling dat je daar bent om te winnen, om een medaille mee naar huis te nemen en perfect te zijn.”

Perfectie was het misschien niet, na de teleurstellende afdaling op het team-onderdeel, maar die overtuigende gouden medaille heeft Shiffrin binnen. Ze is nu de tweede vrouw ooit met twee olympische titels op de slalom, na de Zwitserse Wreni Schneider.

Wanneer ze woensdagmiddag van de piste loopt komen ook de tranen, als ze haar moeder Eileen, tevens haar coach, een lange knuffel geeft. Ergens is het een „bitterzoete” overwinning, zegt Shiffrin kort daarna, omdat haar in 2020 overleden vader Jeff er niet bij is. Vandaar ook die tranen. En verder, zegt ze, kan ze het over tien jaar waarschijnlijk pas echt bevatten. Het is allemaal „pretty crazy”.