‘Rassenrealist’ die affaire-Arday aanzwengelde wordt geschorst door Gentse universiteit

Wat gaat hij nu verder doen, vroeg de conservatieve podcaster Rob Montz hem, na zijn ontmaskering van Cambridge-hoogleraar Jason Arday, die hij met kolossaal effect betichtte van plagiaat? „Ik wacht nog steeds op de revolutie”, antwoordde Nathan Cofnas, „en dan krijg ik wel een andere baan”. Grijnzend: „Na de revolutie word ik afdelingshoofd eugenetica en rassenwetenschap aan Harvard.”

Geintje – of toch maar half? Nathan Cofnas, als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Gent, noemt zichzelf een „rassenrealist”, overtuigd van een genetisch verband tussen ras en intelligentie en een fanatieke tegenstander van diversiteitsbeleid. Dat levert hem al jaren het verwijt op van racisme, waar hij zich publiekelijk weinig van aantrekt en dat hij eerder lijkt te zien als bewijs dat de academische wereld in de greep is van ‘woke’ wetenschappers.

Sinds hij de affaire-Arday in juli op Substack aanzwengelde met een lange lijst voorbeelden van half en heel plagiaat in het werk van de Cambridge-socioloog, is Cofnas een gevierde gast in conservatieve of rechtse podcasts. Arday, de jongste zwarte hoogleraar ooit aan Cambridge, nam ontslag en werd later dood aangetroffen in zijn woning.

In antidiversiteitskringen was Cofnas al geen onbekende. In Engeland kreeg hij steun van de conservatieve Free Speech Union, ook zou hij de belangstelling hebben van de Amerikaanse techmiljardair Peter Thiel. Op een foto uit 2024 is Cofnas te zien in omarming met de reactionaire blogger Curtis Yarvin, bekend van zijn Dark Enlightenment-beweging, en Richard Hanania, een mede-‘rassenrealist’ die meewerkte aan Project 2025, de blauwdruk voor de tweede presidentstermijn van Donald Trump. Hanania, die beweert zijn geloof in witte suprematie te hebben afgezworen, is de auteur van The Origins of Woke (2023), aanbevolen door Thiel. De Amerikaanse vicepresident JD Vance is bevriend met Curtis Yarvin en heeft Hanania „een zeer interessante denker” genoemd.

Nathan Cofnas zelf, geboren in Chicago, begon zijn loopbaan aan Columbia University in New York. Daarna werd hij een academische nomade, met studies filosofie in Hongkong, Cambridge en Oxford, waar hij in 2020 promoveerde. Een jaar tevoren had hij een eerste controverse achter de rug. In het tijdschrift Philosophical Psychology pleitte hij voor studie naar het verband tussen ras en IQ, wat leidde tot protest tegen de „racistische en ideologische ondertonen” in het artikel en het vertrek van de hoofdredacteur van het blad.

Tweede rel in Cambridge

Ondanks de ophef kreeg Cofnas in 2022 een aanstelling in Cambridge als beginnend onderzoeker bij de filosofieafdeling en, daarnaast, aan Emmanuel College van die universiteit. Daar kwam het tot een tweede rel. In een artikel op zijn Substack beweerde Cofnas op basis van IQ-metingen dat zwarte mensen overwegend minder intelligent zijn dan andere groepen en het percentage zwarte hoogleraren aan Harvard tot nul zou naderen als verdienste het enige criterium was. Zwarte mensen zouden alleen „in sport en amusement” hoge ogen gooien. Er zou een „revolutie” nodig zijn tegen het „duivelse” diversiteitsbeleid.

Het artikel riep een een golf van verontwaardiging op en de roep om zijn ontslag. Cofnas kreeg steun van bekende academici als Steven Pinker en Peter Singer, omwille van academische ‘standpuntdiversiteit’. Emmanuel College deed hem in de ban, Cofnas spande een rechtszaak aan tegen het College, dat hem van de rechter niet hoefde terug te nemen. Cambridge, waar zijn contract bij de filosofieafdeling afliep, oordeelde dat zijn uitlatingen weliswaar grievend waren maar onder de vrijheid van meningsuiting vielen.

Daarna vond Cofnas emplooi op het Europese vasteland, als postdoc-onderzoeker aan de Universiteit Gent. Hij is nu verbonden aan een project van de Nederlandse hoogleraar politieke filosofie en ethiek Bouke de Vries, die onderzoek doet naar „de ethiek van eenzaamheid” en naar „het vruchtbaarheidsprobleem in liberale samenlevingen”. Tegen zijn komst naar Gent rezen protesten van studenten en medewerkers, Cofnas kreeg steun van onder meer de publicist Maarten Boudry, die kort geleden aan de Universiteit Gent werkte.

Naar aanleiding van zijn recente „publieke uitspraken” over Jason Arday heeft de Universiteit Gent „een tuchtrechtelijk vooronderzoek” gestart, om welke uitspraken het concreet gaat staat niet in de verklaring van de universiteit. Cofnas verwacht te worden ontslagen, schrijft hij op Substack – en wijst erop dat de rector die de stappen tegen hem aankondigde een voormalig kopstuk is van de partij Groen.