Shirin Musa, oprichter van Femmes for Freedom, ontvangt Amerikaanse Global Leadership Award

1 uur geleden 2

Als een vrouw die levend was begraven, zo voelde de Nederlands-Pakistaanse Shirin Musa (1977) zich in de jaren dat ze vast in haar islamitische huwelijk. Musa, tegenwoordig Eerste Kamerlid voor de VVD, was al gescheiden voor de Nederlandse wet, maar haar ex-man weigerde hun religieuze huwelijk te ontbinden.

Haar voormalig partner − die haar tijdens hun huwelijk had mishandeld en bedreigd − trouwde intussen met een andere vrouw. Voor haar was hertrouwen daarentegen geen optie. Terug in Pakistan zou ze daarvoor kunnen worden veroordeeld voor overspel en bigamie, vertelt Musa in een video van de ngo StoryCollab. „Iedereen zei dat er geen oplossing was […], dat ik gewoon mijn lot maar moest accepteren.”

Daar had Musa geen boodschap aan. Ze slaagde erin om haar islamitische huwelijk via de Nederlandse rechter te beëindigen en zet zich sindsdien in om vrouwen in soortgelijke situaties bij te staan. Donderdagavond (Amerikaanse tijd) ontvangt ze in New York de Global Leadership Award.

Universiteitsbibliotheek

Op zoek naar een uitweg uit haar eigen religieuze huwelijk stuitte Musa in een universiteitsbibliotheek op een arrest van de Hoge Raad uit 1982. Daarin stelde de Raad een vrouw in het gelijk die vastzat in een joods huwelijk: het weigeren van haar partner om mee te werken aan een religieuze echtscheiding was volgens de raad een onrechtmatige daad.

Musa ging met haar vondst naar de rechter en werd in het gelijk gesteld. „Mijn ex-man moest boete betalen voor elke dag dat hij weigerde mij de islamitische echtscheiding te verlenen.” In 2010 werd haar islamitische huwelijk ontbonden.

Haar eigen ervaring deed Musa een jaar later Femmes for Freedom (FFF) oprichten, een organisatie die zich inzet voor de rechten van biculturele vrouwen. Voor haar werk ontvangt Musa een Global Leadership Award, een internationale prijs die jaarlijks door de voormalige minister van Buitenlandse Zaken en Amerikaans presidentskandidaat Hillary Clinton aan vrouwelijke leiders wordt uitgereikt.

Breder in actie

Het eerste grote wapenfeit van de organisatie diende zich aan in 2013. Toen was Nederland, mede door lobbywerk van FFF Nederland, het eerste land dat ‘huwelijkse gevangenschap’ strafbaar stelde. Sindsdien kwam de organisatie ook in actie tegen gedwongen kindhuwelijken, maagdenvliesinspecties en vrouwelijke genitale verminking, in Nederland maar bijvoorbeeld ook door lobbywerk in het Europees Parlement.

Spraakmakend was de postercampagne die FFF in samenwerking met de Rotterdamse gemeenteraad in 2017 lanceerde. Op posters waren etnisch gemengde zoenende stelletjes te zien, waaronder een moslima met een jongen met een keppeltje. Daaronder stond de tekst: „In Nederland kies je je partner zelf.” Dat leidde tot kritiek. Sylvana Simons noemde de postercampagne op Facebook „aanmatigend” door de „dubieuze afzender” − een referentie naar de betrokken wethouder van Leefbaar Rotterdam.

Samen met vijf andere vrouwen zal Musa de Global Leadership Awards in ontvangst nemen. Tot de andere winnaars behoren onder meer de studiobaas Donna Langley (Universal Pictures) en de Schotse voormalige autocoureur en teambaas Susie Wolff.