Studentenhuisvester DUWO krijgt kritiek op het voornemen om hospiteren te beperken. Doen we al jaren, aldus SSH, gaat prima. 'Ontmoedigen of discriminatie is verboden'

Hij hoefde maar één keer te hospiteren en het was gelijk raak. Zeer uitzonderlijk, toch lukte het. „Ik ken veel mensen die dertig keer of meer moesten hospiteren”, zegt hij aan de telefoon. „Ik had gewoon veel geluk met dit huis.” Naut – geen achternaam omdat hij niet namens alle studenten wil spreken – is biologiestudent in Leiden en woont in een huis van DUWO, beheerder van 33.000 woningen in onder meer Leiden, Amsterdam, Delft en Den Haag. Ondanks Nauts goede ervaring met vrij hospiteren, vindt hij het inperken ervan een goed idee.

„Ik erger me eraan hoe er wordt gepropagandeerd”, zegt Naut. „Je had zelfs grote posters, met grote letters van ‘wij willen hospiteren’. Maar DUWO wil het hospiteerbeleid niet eens afschaffen, enkel beperken.” Wie weleens over het Rapenburg in Leiden loopt, weet precies over welke posters Naut het heeft. Studentenhuizen plakken daar gele posters achter de ramen met de slogan ‘He DUWO, wij willen hospiteren!’ van de gemeentepartij Studenten voor Leiden (SVL). De Leidse partij maakte tijdens de gemeenteraadsverkiezingen gewiekst gebruik van de ophef die in juni 2025 was ontstaan over de voornemens van DUWO.

Wat waren die plannen van DUWO alweer? In het huidige systeem mogen bewoners van een DUWO-huis volledig zelf bepalen wie hun nieuwe huisgenoot wordt. Daarvoor organiseren ze vaak een hospiteeravond. Kamerzoekenden speuren meerdere sociale mediaplatformen af om aangekondigde hospiteeravonden te vinden, want de kamers worden online verspreid aangeboden. Dat vindt DUWO oneerlijk, want niet iedereen weet waar op internet de kamers te vinden zijn.

Daarbij stellen kameraanbieders vaak eisen aan wie er op de hospiteeravond mag komen – zoals enkel mensen van een (bepaalde) vereniging en/of enkel Nederlandstaligen – en hebben degenen uit het eigen sociale netwerk regelmatig een streepje voor. Ook dat vindt DUWO niet wenselijk. Studenten die niet bij een vereniging zitten en/of niet beschikken over het juiste sociale netwerk, maken volgens de huisvester minder kans op een kamer.

Dus stelde DUWO een nieuw beleid voor. Zo wil ze alle kamers centraal aanbieden op platform ROOM.nl. Wanneer er een kamer beschikbaar komt, selecteert DUWO zelf – op basis van „objectieve criteria” – uit een groep geïnteresseerden vijftien hospitanten. Huisbewoners mogen enkel binnen deze groep de nieuwe huisgenoot kiezen. Met dit nieuwe beleid wil het huisvestbedrijf „gelijke toegang” en „sociale cohesie” bereiken. Het is nog niet duidelijk wat deze „objectieve criteria” inhouden en of inschrijfduur daar bijvoorbeeld onder valt.

Preselectie van tafel

Het plan om vrijgekomen kamers centraal aan te bieden op ROOM.nl, vinden haast alle betrokken partijen een goed idee. Maar op het punt van voorselectie krijgt DUWO flinke kritiek. Gemeenteraden van Delft en Leiden namen moties aan die nadrukkelijk vóór keuzevrijheid van studenten pleiten. Huurdersvereniging BRES startte een petitie tegen de plannen die ruim zesduizend keer is ondertekend. Zelfs Tweede Kamerleden bemoeien zich met de zaak: VVD’ers Peter de Groot en Queeny Rajkowski, JA21’er Ranjith Clemminck en D66’er Robin van Leijen stelden afzonderlijk Kamervragen over de kwestie.

Ook studentenverenigingen zien de preselectiemaatregel met argusogen aan. Voorzitter Pim Lammers van de Plaatselijke Kamer van Verenigingen Leiden (PKvV) – het overkoepelende overlegorgaan van de studentenverenigingen in Leiden: „Dit zou betekenen dat álle verenigingshuizen [van DUWO] met de grond gelijkgemaakt worden. Daar willen wij voor waken.” Volgens DUWO is 40 procent van het aantal hospiteerkamers in Leiden alleen toegankelijk voor verenigingsleden.

Penningmeester Lucas Wilms van Verenigingsraad Delft (VeRa), de Kamer van Verenigingen in Delft, schaart zich achter zijn Leidse collega. „Je hebt veel verschillende mensen die in Delft studeren. Elke student zoekt een fijn thuis met huisgenoten die bij diegene past, alleen passen niet alle studenten bij elkaar”, zegt Wilms aan de telefoon. „Het is daarom belangrijk dat een huis vrij kan kiezen wie het als huisgenoot neemt. Er blijft met preselectie een aanwezige kans dat men op meerdere fronten niet klikt.”

DUWO onderhandelde begin juni dit jaar met huurdersverenigingen. De eerste resultaten van de onderhandeling kwamen begin juli naar buiten: alle partijen zijn het erover eens dat het hospiteerproces transparanter en eerlijker moet. Maar hoe precies? Daarover is nog onenigheid. Huurdersverenigingen BRES en WijWonen Delft willen preselectie nog steeds liefst van tafel.

Wel wordt preselectie verder onderzocht, zodat er beter over onderhandeld kan worden, zegt voorzitter van WijWonen Delft David Rodenburg. „Wij zijn van mening dat preselectie geen positief effect heeft. Maar het is goed dat dit wordt onderzocht, dan hebben we de feiten paraat.” De gesprekken tussen DUWO en de huurdersverenigingen worden na de zomer hervat.

Lees ook

Studenten verzetten zich tegen plan afschaffen traditioneel hospiteren: ‘Ik wil zelf bepalen wiens haar ik uit het doucheputje haal’

Hoe dan ook hoopt Naut dat DUWO aan het langste eind trekt. „De mensen die voordeel hebben van een preselectie wonen niet eens in Leiden.” Dat zijn immers de studenten die nog aan een kamer moeten komen en nog niet over het netwerk of een verenigingslidmaatschap beschikken dat hen daarbij helpt. „Zij zijn misschien niet eens op de hoogte van deze discussie [want ze zitten nog niet in de studentenbubbel]. Mensen die uit families komen die al hebben gestudeerd, hebben een voordeel”, licht hij toe. „En ook de studenten die meteen bij een vereniging gaan en socialer zijn, komen veel sneller aan een huis.”

Oneerlijk, vindt Naut. Vooral in een stad als Leiden. „Dit is misschien anekdotisch bewijs, maar Leiden is een hele witte stad. De studenten die een voordeel hebben bij hospiteren en sneller een kamer krijgen, komen vaak uit rijke witte families”, meent hij. „De preselectie komt de diversiteit in Leiden dan ten goede.”

‘Nauwelijks verenigingshuizen’

Het beleid dat DUWO beoogt wordt op vergelijkbare wijze al tientallen jaren door de SSH – studentenhuisvester van 19.000 woningen in onder meer Rotterdam, Utrecht en Zwolle – gehanteerd. En „dat gaat gewoon goed”, zegt woordvoerder Joris van Eijck. „Wij hebben een splitsing. Drie jaar geleden besloten wij om bij al onze nieuwe gebouwen de kamers toe te wijzen aan degene met de langste wachttijd, daar hoeft niet voor gehospiteerd te worden. Bij onze bestaande gebouwen hanteren wij een hospiteersysteem in combinatie met wachttijd.”

Dat betekent in de praktijk: een (aanstaande) student vanaf zestien jaar mag zich inschrijven op ROOM.nl en komt dan op een wachtlijst terecht van alle studentenhuisvesters die daaraan verbonden zijn, waaronder de SSH. Wanneer een kamer vrijkomt, wordt die aangeboden op de site van de SSH en mogen alle ingeschrevenen daarop reageren. Vervolgens nodigt de SSH de eerste 15 tot 25 studenten met de langste wachttijd uit voor de hospiteeravond. Zij moeten bevestigen dat ze komen; de hospiteeravond gaat door bij minimaal vijf bevestigingen. Tussen deze geselecteerden kiezen de zittende bewoners dan hun nieuwe huisgenoot. „Waarom we het zo doen? Daar kunnen we lang over praten, maar het komt erop neer dat het eerlijk is”, zegt Van Eijck.

De huisbewoners van de huizen met de aangeboden kamers mogen daarnaast op de site van de SSH een kort ‘huisprofiel’ opstellen, waarin ze omschrijven hoe het is om bij hen te wonen. „Zo kunnen woningzoekenden kijken of het huis ook bij hen past”, licht de woordvoerder toe. De SSH ziet erop toe dat de huisprofielen niet nadrukkelijk oproepen dat ze enkel huisgenoten met bepaalde kenmerken zoeken. „Ontmoedigen van hospitanten of discriminatie is verboden”, licht Van Eijck toe.

Bijvoorbeeld: als in een huisprofiel staat dat de huisbewoners enkel studenten van een (bepaalde) vereniging willen, is dat „absoluut niet toegestaan”, zegt de woordvoerder. „Dat is niet waar de SSH voor staat. De SSH is er voor alle studenten. Wij waken ervoor om dat terug te zien in onze huizen. Wij hebben ook nauwelijks verenigingshuizen.”

Maar huisgenoten mogen wel een voorkeur in het huisprofiel opnemen. Van Eijck geeft toe dat de formulering goed gekozen moet worden. Een tekst als ‘wij hebben een voorkeur voor een huisgenoot die meedoet met huisavonden’ is toegestaan, maar de boodschap ‘wij hebben een voorkeur voor Nederlandstaligen’ is verboden. Dat signaal vindt de SSH te ontmoedigend.

46 keer hospiteren

Het kostte haar anderhalf jaar. In die periode hospiteerde student literatuurwetenschappen Madelief den Hollander ongeveer 46 keer, terwijl ze al studeerde. Dat is fors meer dan het gemiddelde. Op de site van de SSH staat dat kamerzoekenden gemiddeld zeven keer hospiteren. De student had zich op zestienjarige leeftijd direct ingeschreven bij de SSH, op aanraden van haar oudere zus. „Je moest minimaal twee jaar ingeschreven staan om uitgenodigd te worden voor hospiteeravonden”, aldus Den Hollander. „Je wordt bij hospiteren geweigerd op je persoonlijkheid. Fair, maar ook kwetsend.” Toch vond ze hospiteren geen drama. „Je gaat gewoon naar iemands huis, een beetje kletsen. Dat vond ik geen straf.”

Over het hospiteersysteem van de SSH is ze niet uitgesproken negatief of positief. „Maar goed, hier is het hospiteerbeleid van de SSH normaal. Ik denk dat het werkt. Tegelijkertijd duurt het ook mét preselectie lang voordat studenten aan een kamer komen.” Dat blijkt ook uit de gemiddelde wachttijd van de SSH die Van Eijck doorgaf: die was in juni 2026 3,5 jaar. Den Hollander: „De preselectie maakt het wel eerlijker.”

Lees ook

Oeverloos speuren naar een studentenkamer van 950 euro óf uren reizen vanaf het ouderlijk huis. ‘Al die kamerzoek-bullshit, daar doe ik niet aan mee’