Trump verlaagt ‘straftarieven’ voor India als afnemer van Russische olie, maar van een handelsverdrag lijkt (nog) geen sprake

Nog geen week nadat Europa en India een handelsverdrag overeenkwamen, meldden ook de VS en India positief nieuws over hun handelsrelatie. Die verkeerde zeker het laatste half jaar in zwaar weer nadat de VS in totaal vijftig procent heffingen oplegde voor import uit India. Maar die worden nu volgens beide landen verlaagd naar achttien procent.

De helft van de eerdere vijftig procent was expliciet benoemd als strafheffing omdat India veel Russische olie importeert en daarmee volgens de VS de oorlog in Oekraïne financiert. Maar China, dat de grootste importeur is van Russische olie, kreeg díe specifieke straf van de VS niet. Het leidde ertoe, schrijft de krant The Indian Express, dat in de Indiase hoofdstad Nieuw Delhi werd getwijfeld aan de eigen unieke positie: een voor het westen aanvaardbaar alternatief voor China op handels- en diplomatiek terrein. Volgens dezelfde krant bevestigen de nieuwste afspraken dat de VS India als belangrijk bondgenoot en tegenwicht tegen China blijven zien.

In berichten op Truth Social en X bevestigden Modi en Trump maandag dat ze ,,vrienden” zijn en halen beiden voor hun land relevante successen aan waar ze het over eens zouden zijn geworden. Maar hun berichten overlappen inhoudelijk maar op één punt.

Terughoudendheid

Narendra Modi bedankt Trump namens 1.4 miljard Indiërs voor het verlagen van de heffingen op Indiase producten van 50 procent, sinds augustus, naar 18 procent. Dat is belangrijk voor India hoewel de Indiase economie het afgelopen jaar niet bepaald bezweek onder de Amerikaanse heffingen. Daarbij hielp mee dat belangrijke takken zoals farmaceutische producten en consumentenelektronica (waaronder smartphones) grotendeels waren uitgezonderd.

Trump bevestigt in zijn verklaring dat de heffingen voor India teruggaan naar 18 procent, maar claimt daarnaast dat veel meer is afgesproken. Volgens de Amerikaanse president neemt India voor Amerikaanse producten alle barrières weg en zal het ,,nul procent” hanteren voor import. Deze claim werd niet door Modi herhaald.  Modi heeft zich volgens Trump ,,gecommitteerd” aan het voornemen om meer Amerikaanse waar te kopen, waaronder technologische- en landbouwproducten, kolen en energie.

De status van de afspraken uit het telefoontje tussen beide leiders is onhelder

Trump noemt het enorme bedrag van 500 miljard dollar (460 miljard euro tegen de huidige wisselkoers) maar zegt er niet bij wanneer dat bedrag moet zijn bereikt. Ter vergelijking: India importeerde vorig jaar voor 41,5 miljard dollar goederen uit de VS.

De status van de afspraken uit het telefoontje tussen beide leiders is onhelder. Trump heeft het over een ,,handelsverdrag”, maar uit niets blijkt of hij daarmee refereert aan een set losse afspraken of een volwaardig handelsverdrag tussen de landen waarover India en de VS sinds februari 2025 onderhandelen. Wel zei hij dat de heffingen ,,per direct” omlaag gaan.

De oppositionele Congres-partij vroeg dinsdag in het Indiase parlement om verdragsteksten om deze afspraken te kunnen beoordelen. Ook analist Ajay Srivastava, van de Global Trade Research Initiative-denktank vroeg om terughoudendheid in de reacties. Tegen Nikkei Asia zei hij: ,,Zolang er geen gezamenlijke verklaring, geen uitonderhandelde tekst en geen duidelijkheid over de handhaving is, moet dit worden gezien als een politiek signaal — geen definitieve deal.”

Energiezekerheid

Een moeilijk punt in de ‘vriendschap’ tussen Trump en Modi was afgelopen jaar de aankoop van Russische ruwe olie door India. In zijn post zei Trump maandag, zoals hij ook al deed in oktober, dat Modi hem had beloofd geen Russische olie meer te kopen. Hij voegde daar nu aan toe dat India olie van de VS en misschien ook van Venezuela zou gaan kopen. Modi zei daar in zijn verklaring echter niets over. Zijn regering heeft steeds gezegd ,,diversificatie van energieaanbieders” na te streven om energiezekerheid voor de bevolking te hebben. Ook zou het aan marktpartijen zijn om te beslissen bij wie ze olie kopen. De aankoop van Russische olie is sterk gedaald sinds oktober, maar India is er niet mee gestopt.

Het Kremlin volgt de nieuwste ontwikkelingen in de relaties tussen de VS en India op de voet, zo bleek dinsdagochtend. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zei volgens persbureau Reuters dat de Russische regering nog niets gehoord had over een vermindering van de Indiase afname van Russische olie. ,,Tot dusverre hebben we hierover geen uitlatingen ontvangen van de kant van de Indiase regering”, aldus Peskov. Hij zei de de bilaterale relaties tussen de VS en India te respecteren. ,,Maar we hechten niet minder waarde aan een ontwikkeld strategisch partnerschap tussen Rusland en India. „

De nieuwe afspraken tussen de VS en India hebben een opvallende timing, nog geen week nadat Europa en India het eens werden over een uitgebreid handelsverdrag waarbij over en weer handelsbarrières werden weggenomen. De onderhandelingen liepen al jaren, maar kregen nieuwe wind in de zeilen doordat zowel Europa als India de gevolgen ondervonden van de instabiliteit van de VS als handelspartner.