Van een oud-NSC’er tot een groene VVD’er: deze staatssecretarissen en ministers vormen de regering

1. Defensie
2. Financiën
3. Justitie en Veiligheid
4. Infrastructuur en Waterstaat
5. Volksgezondheid, Welzijn en Sport
6. Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties en Slagvaardige overheid
7. Werk en Participatie
8. Landbouw, Visserij, Voedselveiligheid en Natuur

Defensie

Dilan Yeşilgöz (48)Nog altijd in het middelpunt van de macht

Functie: minister van Defensie
Partij: VVD

Het einde van haar VVD-leiderschap werd het afgelopen jaar vaak, maar telkens voorbarig voorspeld. Dilan Yesilgöz blijkt een politieke overlevingskunstenaar en wordt nu minister van Defensie en vicepremier in het nieuwe kabinet. Daarmee keert ze, na twee jaar fractievoorzitterschap, terug op een ministerspost. Een rol die ze prettig vindt, Yesilgöz was eerder minister van Justitie en Veiligheid in het kabinet-Rutte IV.

Yesilgöz werd actief voor de VVD in Amsterdam en was daar gemeenteraadslid, waarna ze in 2017 Kamerlid werd. Ze was jarenlang een dienstbaar en ook zichtbaar Kamerlid op justitiethema’s, waarbij ze een harde ‘law & order’-aanpak van criminelen voorstond en ook een scherpe toon koos in de integratiediscussie. Toen Mark Rutte na de val van zijn vierde kabinet zijn vertrek uit de politiek aankondigde, werd Yesilgöz direct als nieuwe lijsttrekker gelanceerd. Ze brak met de Rutte-jaren door samenwerking met de PVV niet langer uit te sluiten en na de verkiezingen van 2023 een rechts kabinet met de partij van Wilders en ook NSC en BBB mogelijk te maken.

Het kabinet-Schoof werd een mislukking en de peilingen voor de VVD waren in de aanloop naar de verkiezingen zo slecht dat de positie van Yesilgöz begon te wankelen. Ze herstelde zich in de campagne met een vooral strategische boodschap. De VVD sloot samenwerking met GroenLinks-PvdA resoluut uit en daarmee hield Yesilgöz het verlies beperkt – van 24 naar 22 zetels, nog altijd de slechtste score sinds 2006. Maar aftreden hoefde ze niet en in de formatie hield ze voet bij stuk en zo kwam er een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA. Yesilgöz kan voorlopig door als leider, met haar partij nog altijd in het middelpunt van de macht.

Financiën

Eelco Heinen (44)Betweterig en uitgesproken over financiële discipline

Functie: minister van Financiën
Partij: VVD

Eelco Heinen noemde het „een beetje gênant” dat VVD-leider Dilan Yesilgöz in de wandelgangen, voor draaiende camera’s, als eerste liet weten dat hij mocht aanblijven als minister van Financiën. Een verrassing was het niet. Tijdens de onderhandelingen over het coalitieakkoord nam Yesilgöz Heinen met zich mee, net als bij de vorige formatie.

In Den Haag staat Heinen bekend als betweterig en uitgesproken op financiële discipline. Als VVD-Kamerlid typeerde hij zichzelf als een politicus met één duidelijke missie: de overheid minder laten uitgeven. Bij zijn aantreden als minister beloofde hij een bewaker van financiële degelijkheid te zijn. In de praktijk viel die strengheid wel mee. Tijdens het kabinet-Schoof werden weliswaar bezuinigingen ingeboekt, onder meer op asiel, de rijksdienst en de afdracht aan de Europese Unie, maar veel daarvan was onzeker of werd vooruitgeschoven. Grote uitgaven bleven ongemoeid, terwijl het begrotingstekort vooral binnen de perken bleef dankzij gunstige economische aannames. 

Heinen (1981) begon zijn loopbaan in 2008 op het ministerie van Financiën en stapte in 2011 als jonge econoom over naar de VVD-fractie. Jarenlang werkte hij achter de schermen voor de Tweede Kamerfractie, voordat hij in 2021 zelf Kamerlid werd.

Zijn invloed binnen de VVD nam de afgelopen jaren snel toe. Heinen was financieel woordvoerder, schreef mee aan het verkiezingsprogramma en leidde de campagne bij de Kamerverkiezingen van 2023. Die campagne liep slecht af voor de VVD, mede door de grote overwinning van de PVV.

Door zijn aanblijven krijgt Heinen opnieuw een van de machtigste posities binnen het kabinet. Zijn voornaamste taak is het beteugelen van het begrotingstekort en de staatsschuld. Dat belooft een lastige opgave te worden. Al tijdens het eerste debat bleek dat de oppositie weinig voelt voor het verhogen van de AOW-leeftijd, terwijl juist die maatregel een belangrijke pijler vormt onder de financiële plannen van dit kabinet.

Lees ook

Tijdens de eerste onderhandelingen over de begroting hoort minister Heinen: vooral niet extra bezuinigen

Sandra Palmen (53)Waarschuwde voor ernstige gebreken in het toeslagensysteem

Functie: staatssecretaris van Herstel en Toeslagen
Partij: geen

Sandra Palmen (1972) gaat verder als staatssecretaris van Herstel en Toeslagen en wordt vooralsnog de enige partijloze bewindspersoon in het nieuwe kabinet. Palmen is sinds eind 2024 verantwoordelijk voor de afwikkeling van het toeslagenschandaal. Voor de schadeafhandelingen en de relatie met gedupeerde ouders is het belangrijk dat zij haar werk kan voortzetten, vindt de coalitie.

Palmen werd eind 2023 Kamerlid voor NSC, de partij van Pieter Omtzigt die een belangrijke rol had in de onthulling van het toeslagenschandaal: een grote groep ouders werd ten onrechte jarenlang als fraudeurs aangemerkt. Toen NSC in augustus 2025 uit het kabinet stapte, bleef Palmen op haar post en zegde zij haar partijlidmaatschap op. Sindsdien is zij onafhankelijk staatssecretaris in het demissionaire kabinet-Schoof. 

Palmen was de ambtenaar binnen het ministerie van financiën die de noodklok luidde in het voorjaar van 2017. Zij schreef de interne memo, later bekend als de ‘Memo Palmen’, waarin ze waarschuwde voor ernstige gebreken in het toeslagensysteem. Pas in 2020, tijdens de parlementaire verhoren over de toeslagenaffaire, werd haar memo openbaar. Het toeslagenschandaal leidde in januari 2021 tot de val van het kabinet-Rutte III. 

Palmen hoopt de financiële compensatie voor gedupeerde ouders eind 2027 af te ronden en daarmee ook de laatste bewindspersoon op Herstel en Toeslagen te zijn. Of dit haalbaar is, zal moeten blijken. Begin deze maand kwam Palmen in het nieuws, toen bekend werd dat opnieuw een memo met gevoelige informatie door de Dienst Toeslagen niet gedeeld zou zijn met de staatssecretaris.

Justitie en Veiligheid

David van Weel (49)NAVO-man keert terug naar Justitie en Veiligheid

Functie: minister van Justitie en Veiligheid
Partij: VVD

Na vijf maanden op Buitenlandse Zaken keert VVD’er David van Weel (1976) terug naar Justitie en Veiligheid, waar hij nog geen twee jaar geleden als bewindspersoon begon. Tijdens de stoelendans van het dubbel-demissionaire kabinet-Schoof kreeg Van Weel ook Asiel en Migratie deels onder zijn hoede.

Tijdens het kabinet-Schoof gold hij als een nieuw gezicht, maar achter de schermen had Van Weel al naam gemaakt op het gebied van defensie en internationale veiligheid. Hij begon in 2004 als beleidsadviseur op het ministerie van Defensie, was raadsadviseur van premier Mark Rutte in 2016 en gold als een van de belangrijkste adviseurs van toenmalige secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg.

Als minister van Buitenlandse Zaken benadrukte Van Weel vaak de kracht van het gesprek – niet verrassend als vertegenwoordiger van een klein land in een gespannen wereld. Met dialoog kun je meer bereiken dan met harde woorden en sancties, is zijn devies. „Je kunt niet een relatie hebben waarin je alleen maar iemand in elkaar slaat en dan verwacht dat ze van je houden en niet wegrennen. Zo werkt het niet”, zei de minister in een debat over de oorlog in Soedan.

Nu zal hij zijn blik weer op de Nederlands rechtsstaat en binnenlandse veiligheid moeten richten: belangrijke thema’s voor de VVD. Als minister van J&V sprak hij eerder grote ambities uit om corruptie tegen te gaan, Nederland weerbaarder te maken en ‘het demonstratierecht’ in te perken. Tegelijkertijd kampt het ministerie met grote personeelstekorten in bijna alle organisaties, van het Openbaar Ministerie tot in gevangenissen.

Infrastructuur en Waterstaat

Vincent Karremans (39)Een populaire en charismatische politicus die de media graag opzoekt

Functie: minister van Infrastructuur en Waterstaat
Partij: VVD

Iets meer dan drie maanden had Vincent Karremans (39) als demissionair minister van Economische Zaken (EZ) nodig om vol in de schijnwerpers te staan. Hij greep in bij de leiding van halfgeleiderfabrikant Nexperia, een Nederlandse bedrijf met een Chinese eigenaar, wat tot een diplomatieke rel en wereldwijde aandacht leidde. Karremans zal het niet erg gevonden hebben; hij houdt wel van een beetje aandacht. Zo zat hij in een campagnefilmpje in 2018, als VVD-lijsttrekker in Rotterdam, in ontbloot bovenlijf op een paard. Vier jaar later volgde een campagnefilm waarin Karremans als een soort superheld door zijn stad rent, tussen schietende mensen door.

Het maakte hem tot een populaire en charismatische politicus. In 2024 kwam hij naar Den Haag, als staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport. Hij had weinig geld ter beschikking, maar wist wel de publiciteit te halen met een actieplan tegen vapen en een oproep aan de samenleving om minder gebruik te maken van jeugdzorg en meer als samenleving zelf op te lossen. Zijn overstap naar EZ was een promotie, zeker omdat Karremans graag verwijst naar zijn loopbaan als ondernemer (hij was eigenaar van een vacaturesite). Hij schreef er een boek over, dat vlak voor de val van het kabinet-Schoof uitkwam.

Na EZ gaat Karremans nu naar het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, voor autopartij VVD van oudsher een belangrijk departement. Zijn belangrijkste taak wordt het weer opstarten van zeventien grote infrastructuurprojecten, die vanwege geld, personeelstekort en stikstof waren gepauzeerd. Verder is er heel veel geld nodig, maar niet beschikbaar, voor onderhoud aan bijvoorbeeld bruggen.

Niet uit te sluiten valt dat Karremans bij de volgende verkiezingen de landelijke lijsttrekker wordt. Bij de laatste verkiezingen haalde hij als nummer vier op de VVD-lijst bijna 330.000 voorkeursstemmen – iets minder dan de helft van partijleider Yesilgöz, maar veel meer dan de nieuwe fractievoorzitter Ruben Brekelmans.

Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Sophie Hermans (44)Luisteren naar andere partijen, fors hervormen en bezuinigen

Functie: minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Partij: VVD

Sophie Hermans (44) is vergroeid met Den Haag; ze loopt er al jaren rond. Hermans begon in 2012 als politiek assistent van toenmalig minister Blok, later van premier Rutte. Ze was zeven jaar Kamerlid, en ook enkele jaren (waarnemend) VVD-fractievoorzitter. In het kabinet-Schoof trad ze voor het eerst toe tot een kabinet, als minister van Klimaat en Groene Groei.

Dat was een lastige ministerspost in een onwillige coalitie, haar manoeuvreerruimte was klein. Hermans had ook weinig geld tot haar beschikking en boekte geen aantoonbaar grote resultaten. Zo dwong de Tweede Kamer, inclusief haar eigen partij, haar om de nationale CO₂-heffing, die CO₂-uitstoot duurder maakt voor industriebedrijven, af te schaffen. Zelf wilde ze dat niet. Hermans lijkt groener dan haar eigen partij.

Ze slaagde er wel in de gaswinning onder de Waddenzee, in de buurt van Ternaard, tegen te houden door een akkoord met de NAM te ondertekenen. Ook sloot ze een overeenkomst met Tata Steel over vergroening van de staalfabriek.

Ondanks haar staat van dienst blijft aan haar kleven dat ze via het netwerk van haar vader, VVD-prominent Loek Hermans, in Den Haag kwam en vervolgens dankzij haar loyaliteit aan Rutte in de partijtop raakte.

Hermans staat bekend om het luisteren naar andere partijen. Ze wil de verhoudingen graag goed houden. Dat kan haar goed van pas komen nu het minderheidskabinet voor elk voorstel bij de oppositie om steun moet bedelen. Al wordt haar nieuwe functie zeker zo uitdagend als haar vorige: ze moet de zorg fors hervormen en 10 miljard bezuinigen.

Judith Tielen (53)Gedegen Kamerlid, vecht voor betere behandeling van vrouwen

Functie: staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Partij: VVD

Als de nieuwe staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gaat Judith Tielen (53) zich nadrukkelijk buiten de zorgwereld begeven die zij als arts en als politicus zo goed kent. Tielen kwam in 2017 in de Tweede Kamer, waarin zij woordvoerder werd op het gebied van zorg. Haar aandachtsterrein was onder meer de Zorgverzekeringswet, drugs, geneesmiddelen en jeugdbeleid.

In acht jaar bouwde zij een reputatie op als een gedegen Kamerlid, zonder al te nadrukkelijk op te vallen of de media te halen. Toen het kabinet-Schoof vorig jaar zomer uit elkaar viel, werd Tielen demissionair staatssecretaris op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Een van Tielens speerpunten was het verbeteren van de zorg voor met name vrouwen. Deze week ondertekende zij nog het convenant ‘Samen in actie voor betere vrouwengezondheid’. Door die vrouwengezondheid hoger op de agenda te zetten, moet er een einde komen aan de huidige scheve situatie in de zorg. Niet alleen wilde ze meer aandacht voor vrouwspecifieke klachten, maar ook voor man-vrouwverschillen binnen de gezondheid; aandoeningen van vrouwen worden vaker gemist, vaker verkeerd behandeld en vaker te laat gediagnosticeerd. 

De VVD gaat in het nieuwe kabinet ook het ministerie van Volksgezondheid bekleden, een post die Tielen ook gepast zou hebben, maar die is toegewezen aan haar partijgenoot Sophie Hermans.

Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties en Slagvaardige overheid

Eric van der Burg (60)Betrokken en emotionele VVD’er die soms uit z’n slof schiet

Functie: staatssecretaris Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties en slagvaardige overheid
Partij: VVD

Een efficiëntere overheid, slanker en digitaler – dat wordt het takenpakket van staatssecretaris Eric van der Burg (1965), naast binnenlandse kwesties, en de banden met Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

Met tranen in zijn ogen stond hij in juli 2023 de pers te woord toen het kabinet-Rutte IV viel. Als VVD-staatssecretaris Asiel en Migratie had Van der Burg gemeenten en provincies een akkoord en een oplossing beloofd voor de opvangcrisis, maar die kwam er niet – door toedoen van zijn eigen partij.

Het kenmerkt Van der Burg: betrokken, en soms geëmotioneerd. Dat laatste slaat ook wel eens naar de andere kant uit. Rond een chaotisch Kamerdebat over Gaza vorig jaar had hij NSC-fractiemedewerkers „teringlijers” genoemd en Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) uitgemaakt voor „kutwijf”. „Ik was gewoon een sukkel”, zei Van der Burg daar later over. 

Van der Burg, opgegroeid in het Friese Oosterwolde, is al meer dan veertig jaar actief in de politiek. Hij was gemeenteraadslid en wethouder in Amsterdam, waar hij bekend stond als ‘linkse VVD’er’ wegens zijn sociale beleid. 

Na een korte periode als Eerste Kamerlid werd hij staatssecretaris in het kabinet-Rutte IV. In die rol vocht hij voor de spreidingswet om asielzoekers beter te verdelen: een wet die zijn eigen VVD in het kabinet met PVV, NSC en BBB weer wilde intrekken, en nu met D66 en CDA weer voorlopig vasthoudt.

Werk en Participatie

Thierry Aartsen (36)Zelfspot in debatten en pleitbezorger
van bodycams voor conducteurs

Functie: minister van Werk en Participatie
Partij: VVD

Al direct nadat hij aantrad in de Tweede Kamer, eind 2018, profileerde Thierry Aartsen (1989) zich als politicus van een volkspartij – de eerste ‘V’ in VVD. De overheid focuste te veel op „musea, opera en theater”, zei de Brabander, te weinig op „volkscultuur”, zoals „corso’s, carnavalsoptochten, gildes en schutterijen”.

Dat Aartsen minister van Werk en Participatie wordt, zal veel zzp’ers tevreden stemmen. Zijn laatste periode als Kamerlid ageerde hij tegen een wetsvoorstel van het kabinet-Schoof dat de regels rond schijnzelfstandigheid moet vastleggen. Aartsen maakte met D66, CDA en SGP een concurrerende initiatiefwet, die meer nadruk legt op de vrije wil van de zzp’er om als zelfstandige te werken. Die voorstellen, omarmd in het coalitieakkoord, mag hij als minister proberen door het parlement te loodsen.

Kabinetservaring heeft Aartsen sinds hij acht maanden geleden PVV’er Chris Jansen opvolgde als demissionair staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Hij beweegt zich soepel in de Tweede Kamer, met de nodige zelfspot in debatten. Zijn VVD-geluid komt tot uiting in aandacht voor veiligheid: conducteurs mogen nu bodycams dragen en de boetes voor rijden zonder kaartje gingen omhoog. Maar de VVD-voorkeur voor de auto klinkt niet bij Aartsen door. Om goed bereikbaar te blijven, heeft Nederland alle vervoersvormen nodig, vindt hij. Auto én openbaar vervoer. 

Landbouw, Visserij, Voedselveiligheid en Natuur

Silvio erkens (35)Aanvankelijk een ‘groenrechts’ geluid, later terughoudender met verduurzamen

Functie: staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselveiligheid en Natuur
Partij: VVD

Op het gebied van landbouw – politiek en maatschappelijk gevoelig – heeft Silvio Erkens (1990) uit Limburg nog weinig ervaring. Sinds hij in 2021 Kamerlid werd met de portefeuille klimaat en energie, stond hij wel bekend als ambitieus. Vorige zomer nam hij de rol van campagneleider op zich en het was daarnaast geen geheim dat Erkens in het kabinet wilde.

Als klimaatwoordvoerder tijdens Rutte IV onderhield Erkens nauwe contacten met mede-Kamerleden Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA), nu twee gezichten van de nieuwe coalitie.

Tijdens die periode had Erkens een optimistisch klimaatverhaal: er lagen kansen in economische groei én verduurzamen. Een typisch ‘groenrechts’ geluid, zoals Mark Rutte het ooit noemde.

Wel bepleitte Erkens vaak „realisme”. Als VVD’er was hij terughoudend met strengere verduurzamingsregels voor burgers en bedrijven. Ook zou Nederland meer eigen gas uit de Noordzee moeten boren, om minder afhankelijk te worden van import.

Tijdens het rechtse kabinet-Schoof nam Erkens meer afstand van die optimistische toon: te vaak waren klimaatmaatregelen „symboolpolitiek” geweest, zei hij nu. De VVD schudde haar groene imago weer af.

Als VVD-campagneleider zette Erkens in op een kleinere overheid en minder regels. Toen de Argentijnse minister voor Deregulering en Staatshervorming – de „kettingzaag” van de rechts-libertaire regering aldaar – in december in Nederland langskwam, regelde Erkens tussen hem en VVD-leider Dilan Yesilgöz een ontmoeting. „De heg snoeien”, was volgens de Argentijnse minister in Nederland ook nodig, zei Erkens tegen NRC.