Voor Henkjan Smits was Israël niet het probleem bij het Songfestival, maar Moldavië

„Israël heeft een fascinatie voor juwelen”, vertelde muziekproducent Maurice Wijnen. Bij de talkshow Eva ging hij in op wat de eerste halve finale van het Songfestival zou brengen. Hij vertelde over de enorme diamant die het decorstuk was van de Israëlische inzending. Vorig jaar was er ook al een enorm juweel te zien geweest. Wat we daaruit moesten concluderen, vertelde hij er niet bij. Hij ging wel kijken: het was allemaal veel te leuk. Cornald Maas ging ook kijken, en Eva stelde vast dat het Songfestival toch het meest onbezonnen feest op de aarde hoorde te zijn. Het kabbelde voort, waarbij alleen Cornald Maas af en toe nog uitlegde dat het Songfestival niet zo onschuldig is als we graag denken. Israël had alweer pogingen gedaan stemmen te ronselen en had gedreigd volgend jaar niet mee te doen als Finland gaat winnen. Finland, favoriet bij de bookmakers, stelde eerder al dat Israël valsspeelt bij de televoting.

Is een boycot wel een echte boycot als er zoveel aandacht voor is? Nee, vond entertainmentdeskundige Albert Verlinde in RTL Tonight. Hij was tegen de boycot, maar als je het dan toch doet, doe het dan goed. „De NOS/NTR heeft de AvroTros voor lul gezet”, zei hij omdat de NOS de beide halve finales en de finale nu zelf uitzendt, en er kortom dus vol voor ging. Stefan de Vries vond dat ook bij Pauw & De Wit, waar de hele uitzending over het Songfestival ging. Er was een dolk in de rug gestoken van de AvroTros. „Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig”, concludeerde hij.

Dankzij de NOS/NTR was Nederland nu vlees noch vis. De andere boycottende landen waren standvastiger: Spanje zond het niet uit, IJsland deed dat wel maar dan zonder commentaar, Ierland koos voor comedy in plaats van het Songfestival en Slovenië had ervoor gekozen om tijdens het Eurovisie Songfestival Voices of Palestine uit te zenden.

Persiflage op Oostenrijk

Waar de NOS/NTR weinig standvastig was, en besloot de uitzendrechten van de AvroTros over te nemen en de meeste tafelgasten bij de talkshows van de publieke omroep het vooral genieten vonden, is de Nederlandse bevolking standvastiger. Dat bleek uit een onderzoek van RTL Tonight, dat wederom sterker voor de dag kwam dan de shows op de publieke omroep. Op de vraag of mensen nog achter de boycot stonden, zei 61 procent dat het goed was dat Nederland niet meedoet. Op de vraag of Nederland volgend jaar wel weer mee moet doen, vindt 39 procent van wel, 40 procent alleen als Israël niet meedoet en 21 procent vindt sowieso dat Nederland niet mee moet doen.

De eerste halve finale werd gepresenteerd door een Oostenrijks duo dat je doorgaans alleen ziet in comedy’s waar ze een persiflage op Oostenrijk willen brengen. Te horen was alvast favoriet Finland, een fraai Billie Eilish-achtig nummer van België en een opvallend sterk en theatraal nummer van Kroatië. Ook Israël ging door, met een zorgeloze poging tot zomerhit van een in zwartleren broek gehesen zanger Noam Bettan. Wat Henkjan Smits betreft ging het om de cultuur en hij benadrukte dat de liedjes dit jaar van goed niveau waren. Israël behoorde tot een van zijn favorieten.

Israël was dan ook niet het probleem, wat Smits betreft, maar Moldavië, dat was pas erg. Die zongen Viva Moldova! Dat deed hem denken aan 1970 toen de Spaanse dictator Franco het Songfestival had gebruikt om zijn eigen land te promoten. Dit was net zo erg. Dat Moldavië een parlementaire democratie is die zich nog hoopt te bewijzen, was voor Smits een verwaarloosbaar detail. En dat een blinkend decorstuk nog niet meteen een juweel is, was hem kennelijk ook niet opgevallen.