Wat de geheugentest zegt

Nee, dat is de verkeerde la, ik moet een la lager hebben. Stom, denk ik, dat weet je toch. En dan vraag ik me af: gebeurt me dat vaker tegenwoordig? Is het een Symptoom?

Wie betrekkelijk veel gevallen van dementie in de omgeving ziet, is al gauw wat angstig gespitst op signalen en symptomen. Ik vergeet soms iemands naam, ook al ken ik die iemand goed en ‘weet’ ik die naam vanzelfsprekend. Alleen nu even niet. Ik had laatst een potje crème op de verkeerde plank teruggezet en dacht meteen aan mijn vaders bierblikjes in de vaatwasser en aan de gebitsprothese van iemand anders die weg was tot-ie in de ijskast bleek te staan. Maar dat was drank.

Dementiesites vinden het enorm belangrijk dat er vroeg een diagnose wordt gesteld. Dat zou een opluchting betekenen voor de ‘patiënt’ en voor de omgeving. Interessante opvatting van opluchting hebben ze daar. Mijn idee van opluchting is: nee hoor, dat is geen alzheimer.

Om mezelf op te luchten, maar lichtelijk bevend, de ‘Geheugentest’ gedaan op Alzheimer Nederland. Die was heel anders dan ik had verwacht: geen vaardigheden, maar symptomen die je dan tussen ‘nooit’ en ‘heel vaak’ kunt aanvinken. Zoals: Niet op de naam letten als iemand zich voorstelt. Wegdromen als iemand tegen je praat. Een kamer inlopen en vergeten zijn wat je daar ook weer kwam doen. Niet op een woord kunnen komen terwijl het op het puntje van je tong ligt.

Ik denk dat ik mijn hele leven al alzheimer heb. Ik durfde bij geen enkele vraag ‘nooit’ aan te kruisen, want hoewel ik niet voortdurend tegen mensen op bots of alles steeds uit mijn handen laat vallen kan ik ook niet naar eer en geweten beweren dat dat nooit gebeurt. Maar wegdromen en niet luisteren: best vaak! Of ‘heel vaak’?

Daar doet zich ook meteen weer het probleem van de enquête in het algemeen voor. Het is erg moeilijk om gradaties aan te geven. Het is sowieso moeilijk om uit te maken wat je vindt of ervaart (‘Moeilijk een beslissing kunnen nemen’. Zelfs een gewone vragenlijst met open vragen stort mij al in de vertwijfeling. Kreeg er laatst een voorgelegd: Welk boek moeten mensen deze Boekenweek kopen?

Juist in de Boekenweek? Of juist nu, in 2026? En welke boeken lees ik eigenlijk, ben net weer in Madame Bovary begonnen, ik kan toch moeilijk zeggen … Een vriend aan wie ik de kwestie voorlegde zei dat hij in mijn geest zou antwoorden: Piet Gerbrandy, Het woord en de wereld. Ja, daar had ik nota bene een poos geleden enthousiast over zitten juichen tegen hem.

Dit als voorbeeld. (Van beginnende dementie?)

Er was ook een kwestie bij die ik niet eens begreep: ‘Vergeten welke straat je moet inslaan als je een route kiest die je goed kent, maar zelden gebruikt’. Wat is dat voor route? Routes die je zelden gebruikt ken je toch niet zo goed, en dan aarzel je toch als vanzelf of je nu deze of de volgende straat in moet?

Geen idee wat je op deze manier vroegtijdig op het spoor komt en wat voor type opluchting je hierbij kunt opdoen. Ik denk bij alzheimer toch meer aan ‘Is het vandaag of gisteren’ zoals in Vasalis’ gedicht over de ‘dierbare, sneeuwwitte astronaut’ die haar moeder geworden is. (En dat schijn niet eens over dementie te gaan, althans, haar moeder was niet dement).

Enfin. Ik kies voor een late diagnose.