Zo voorkom je dat je een gevaarlijk beest tegenkomt (en dit is verreweg het agressiefste dier)

Als je naar Canada op vakantie gaat, kun je opeens oog in oog komen te staan met een chagrijnige grizzlybeer of een kwade eland. Maar ook dichter bij huis kunnen gevaarlijke beesten opduiken op het wandelpad. Wat als een wolf plotseling uithaalt naar je hond?

Wie denkt dat gevaarlijke ontmoetingen met wilde dieren pure pech zijn, heeft het mis. Uit nieuw onderzoek blijkt dat wat je doet in een natuurgebied minstens zo belangrijk is als welk dier er rondloopt.

Nationale parken trekken elk jaar miljoenen bezoekers die rust, ruimte en natuur zoeken. De recreërende mens rukt steeds verder op in gebieden die ooit vrijwel volledig aan wilde dieren toebehoorden. Logisch dus dat de onbedoelde ontmoetingen toenemen en soms loopt dat uit op een conflict.

Elanden, beren en coyotes

Onderzoekers uit het Verenigd Koninkrijk wilden weten: welke dieren zorgen het vaakst voor gevaarlijke situaties, tijdens welke activiteiten gebeurt dat en welke combinaties vormen het grootste risico? Ze analyseerden zo’n 3500 meldingen van incidenten tussen mensen en wilde dieren in Canadese nationale parken, geregistreerd tussen 2010 en 2023. Daarbij richtten ze zich op vijf diersoorten die het vaakst betrokken zijn bij agressieve ontmoetingen: elanden, zwarte beren, grizzlyberen, coyotes en muildierherten.

Ook bekeken ze wat bezoekers op dat moment deden. De bezigheden zijn onderverdeeld in zeven categorieën: rustige buitenactiviteiten zoals wandelen en dieren observeren, extreme sporten, activiteiten met dieren zoals honden uitlaten of paardrijden, kamperen, vervoer, activiteiten in dorpsgebieden en parkwerkzaamheden. De Britten waren verrast door de uitkomsten. “We ontdekten dat juist activiteiten met weinig impact het vaakst samenhingen met agressieve ontmoetingen, ongeacht de diersoort”, vertelt onderzoeker Holly Landles van de Universiteit van York.

De koning van de confrontatie

Een van de vijf diersoorten stak er qua ruzie zoeken met kop, gewei en schouders bovenuit. Jawel, de eland. De imposante dieren waren betrokken bij ongeveer 62 procent van alle agressieve ontmoetingen. Grizzlyberen (14 procent), zwarte beren (13 procent), muildierherten (7 procent) en coyotes (3 procent) volgen op ruime afstand. En dat heeft alles te maken met het complexe gedrag van elanden. “Elke soort vervult een andere ecologische rol en ervaart mensen op een andere manier als bedreiging”, legt bioloog Shashank Balakrishna uit. “Elanden vermijden mensen soms, maar gebruiken menselijke aanwezigheid op andere momenten juist als bescherming tegen roofdieren. Die onvoorspelbaarheid verklaart waarom ze zo vaak betrokken zijn bij confrontaties.”

Het gaat niet alleen om het soort dier. Wat de mens doet in de natuur maakt ook een groot verschil. Rustige activiteiten zoals wandelen en observeren waren goed voor ongeveer een kwart van alle incidenten. Verrassend genoeg kwamen activiteiten in dorpachtige parkgebieden daar vlak achteraan. Bij extreme sporten lag het risico juist veel lager.

Risicocombinaties

Elanden waren betrokken bij meer dan 73 procent van de incidenten in de omgeving van dorpen en bij 57 procent van de confrontaties tijdens avontuurlijke sporten. Grizzlyberen en zwarte beren doken juist opvallend vaak op tijdens rustige activiteiten. Dit is waarschijnlijk omdat stille wandelaars dieren gemakkelijker onbedoeld benaderen in beboste gebieden. Muildierherten bleken opvallend agressief tijdens activiteiten met huisdieren. “Voor muildierherten zagen we meer agressie wanneer honden aanwezig waren, waarschijnlijk omdat honden lijken op natuurlijke roofdieren”, zegt Balakrishna.

Fluiten, praten en voorbereid op pad

Dat je een boos beest kunt tegenkomen, betekent niet dat je wandelen of kamperen in de vrije natuur maar beter helemaal kunt overslaan. Er zijn een aantal eenvoudige maatregelen die de kans op een gevaarlijke ontmoeting met een wild dier een stuk kleiner maken. “Maak jezelf hoorbaar, vooral in gebieden met grizzlyberen”, adviseert Landles. “Neem een fluitje mee, praat tijdens het wandelen of trek eropuit in grotere groepen. En houd honden kort aangelijnd als er grote kuddes in de buurt zijn. Dat zijn een aantal simpele, maar effectieve tips.”

Ook is het belangrijk om voor een bezoek aan een wildpark de actuele informatie door te nemen. Zijn er bijvoorbeeld waarnemingen van beren geweest in de afgelopen dagen of zijn er wandelroutes afgesloten? Zeer nuttige info, want bij een onderlinge krachtmeting delft de mens doorgaans het onderspit. “Onze resultaten helpen om de patronen achter dit soort ontmoetingen te begrijpen. Zo kunnen we het aantal incidenten verminderen en zorgen dat mensen en wilde dieren veiliger naast elkaar kunnen bestaan.”

Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: