Zure gezichten na ploegenachtervolging: zilver voor Nederlandse vrouwen, mannen staan met lege handen

Hij heeft „een hekel aan verliezen”, zei Rintje Ritsma dinsdag na afloop van de ploegenachtervolging. Dus wil hij er als bondscoach „het maximale uithalen”. Dat is in Milaan niet gelukt: bij de Nederlandse equipe waren vooral zure gezichten te zien. De mannen stelden teleur: ze eindigden, net als vier jaar geleden in Beijing, op plek vier. En ook de vrouwen haalden niet het resultaat waarop was gehoopt: als favoriet voor goud wisten ze slechts zilver te winnen.

Zo bevestigden de Nederlandse schaatsers, in Milaan wat iedereen al twintig jaar ziet: op de Olympische Spelen behaalt Nederland zelden het succes op dit nummer dat het, gezien de status als ’s werelds schaatsnatie nummer één, zou moeten hebben. De olympische glorie ging naar landen die geen volbloed schaatsnaties zijn. Bij de vrouwen was het goud voor Canada. Bij de mannen werd Italië olympisch kampioen, door in de finale verrassend de onklopbaar geachte pain train uit de Verenigde Staten te verslaan.

Van schaatsanalist tot bondscoach

De vierde plek van de Nederlandse mannen in Milaan was een kroniek van een aangekondigde blamage, met Ritsma als steeds getergdere hoofdrolspeler. Drieënhalf jaar geleden had hij zijn rol van NOS-schaatsanalist omgeruild voor die van bondscoach, onder het motto: liever verantwoordelijkheid nemen dan kritiek leveren vanaf de zijlijn. Maar bondscoach zijn is de meest ondankbare klus van het Nederlandse schaatsen, dankzij de botsende belangen van de commerciële schaatsploegen.

Al na zijn eerste seizoen kreeg Ritsma een lelijke tegenvaller te verwerken: zijn belangrijkste schaatser Patrick Roest haakte af – en zou niet meer terugkeren. Na een jaar aanmodderen stelde Ritsma een nieuwe ploeg samen: Chris Huizinga, Beau Snellink en Marcel Bosker. Met dit trio zou hij tot vlak voor de Spelen – met enig succes – blijven werken.

En toen kwam het olympisch kwalificatietoernooi (OKT), eind december. Zowel Snellink als Bosker wisten zich daar niet te kwalificeren voor een individuele afstand – een voorwaarde om te starten op de olympische ploegenachtervolging. Bosker kreeg van schaatsbond KNSB uiteindelijk een aanwijsplek, ten koste van sprinter Tim Prins en met een hoop tumult als gevolg. Als nieuwe derde man selecteerde Ritsma het jonge talent Van de Bunt. Veteraan Bergsma werd reserve.

Veel tijd om te trainen was er alleen niet meer. De ploeg die zondag voor het eerst aantrad in Milaan had nog nooit een wedstrijd samen gereden. Halverwege de Spelen ontstond ook nog verwarring en irritatie over de opstelling. Desondanks sprak Ritsma dinsdag van een „fantastische voorbereiding” waarin hij „een echt team” aan het werk had gezien.

De kwartfinale tegen Frankrijk werd zondag nipt gewonnen. Voor de halve finale koos Ritsma voor een andere opstelling: hij schoof Bosker terzijde en stelde zowel Van de Bunt én reserve Bergsma op. Tegen de latere olympisch kampioen Italië kwamen de Nederlandse mannen nog onverwachts dichtbij. Tot halverwege de rit gingen beide landen gelijk op, totdat een versnelling van de Italianen in de laatste rondes het Nederlandse trio te machtig werd: ze kwamen 1,79 seconde tekort.

Dus wachtte de troostfinale tegen China, waarin Ritsma voor dezelfde opstelling koos als in de halve finale. Dit tot frustratie van Bosker, die uit het ijsstadion wegbeende en vertrok naar het olympisch dorp „om zich even op te frissen” – en moest worden teruggeroepen. „Dat had niet mogen gebeuren”, oordeelde Rintsma na afloop. „We doen dit met z’n vieren. Een stukje respect naar je andere sporters mag je wel tonen.”

We doen dit met z’n vieren. Een stukje respect naar je andere sporters mag je wel tonen.

In de rit tegen China kwamen de Nederlandse mannen nog akelig dicht bij een bronzen medaille. Bij het luiden van de bel voor de laatste ronde lagen de Chinezen bijna twee seconden voor, maar aangemoedigd door Ritsma – steeds wilder met zijn armen klapwiekend op het ijs – kwamen het Nederlandse trio terug. Negen honderdste seconden kwamen ze uiteindelijk tekort om op het podium te eindigen. „Heel zuur”, oordeelde Ritsma na afloop. Chris Huizinga: „Bij iedereen heerst nu gewoon diepe teleurstelling.”

Chris Huizinga, Stijn van de Bunt, Jorrit Bergsma kwamen net te kort voor het podium in de kleine finale tegen China.

ANP

‘Geen zorgen’ over de vrouwenploeg

Zo moeizaam als het ging met de mannen, zo weinig zorgen had Ritsma de afgelopen jaren bij de vrouwen. Met Beune, Groenewoud en Rijpma-de Jong beschikte hij sinds twee jaar over de sterkste achtervolgingsploeg ter wereld. Er waren geen wisselingen, er was nauwelijks gedoe tussen de ploegen over de trainingsmomenten. Vorig seizoen won het trio alle wereldbekerwedstrijden en werden ze in Hamar wereldkampioen. „De bondscoach zet ons ergens neer en we redden ons wel”, zo zei Rijpma-de Jong dinsdag. „Over ons maakt hij zich geen zorgen.”

Toch werd het voor de vrouwen in de halve eindstrijd tegen Japan al ongemeen spannend. Bij het ingaan van de laatste bocht lagen de Nederlandse vrouwen nog 0,18 seconde achter op de Japanners. Toen ze tweehonderd meter later over de finish kwamen, was dat verschil omgebogen in een voorsprong van 0,11 seconde.

Joy Beune, Antoinette Rijpma-de Jong en Marijke Groenewoud in actie bij hun (verloren) finale tegen Canada.

REUTERS

In de eindstrijd legden Beune, Groenewoud en Rijpma-de Jong het af tegen Canada. Tot halverwege de zes rondes lag de Nederlandse ploeg voor, daarna gingen de cijfers in het rood. Canada won met bijna een seconde voorsprong. „Dit is wat erin zat”, zei Beune na afloop. „We konden gewoon niet harder.”

Of Ritsma er kapot van was? Nee, zei hij na afloop, dat niet. „Maar bondscoach zijn is geen gemakkelijke job, simpel zat.” Of hij nóg een vier jaar een olympisch traject zou kunnen doen? Met een klein lachje: „Als ik hiervan hersteld ben misschien wel.”