Baas Air Canada vertrekt, na dagenlange kritiek op zijn Frans. In video na vliegongeluk kwam hij niet verder dan ‘bonjour’ en ‘merci’

3 uren geleden 2

De Canadees had slechts twee woorden Frans gesproken: „Bonjour” bij aanvang, „merci” tot besluit. In de overige drieënhalve minuut van de video die Air Canada vorige week publiceerde, sprak de ceo van het luchtvaartbedrijf, Michael Rousseau, Engels. Hij deelde zijn medeleven met de nabestaanden van twee Air Canada-piloten. Zij waren om het leven gekomen bij een botsing deze maand tussen een passagiersvliegtuig en een brandweerwagen op het Amerikaanse vliegveld LaGuardia in New York.

Nadat het filmpje online was gezet, volgde in het tweetalige Canada dagenlang kritiek op het gebrek aan Franse talenkennis van Michael Rousseau. De 68-jarige topman kondigde maandag eind dit jaar te vertrekken. Na „sterk en toegewijd leiderschap”, gaat hij met pensioen, meldde het bedrijf, dat de taalkwestie zelf niet noemt. Rousseau werkte zo’n twintig jaar voor Air Canada.

Rousseau is niet de enige Canadees die matig Frans spreekt. Een vijfde van de Canadezen is Franstalig, schrijft The New York Times. Het aantal inwoners dat beide talen machtig is, neemt af volgens cijfers die de BBC aanhaalt. Het vliegtuig dat verongelukte, was vertrokken vanuit Montreal – de grootste stad in de overwegend Franstalige provincie Quebec. De piloot en copiloot spraken Frans met elkaar. Officiële overheidscommunicatie is in Canada tweetalig. Air Canada, ooit een staatsbedrijf, moet zich nog altijd aan bepaalde taalregels houden. Het bedrijf, dat opereert vanuit Quebec, verplicht het eigen personeel zich zowel in het Engels als Frans uit te kunnen drukken.

Belofte om Frans te leren

Toen Rousseau in 2021 aantrad als ceo van Air Canada, woonde hij al jaren in Montreal. Een lokale journalist vroeg hem destijds, in het Frans, hoe hem dat was gelukt met zo’n beperkte Franse woordenschat, schrijft omroep CBC. Rousseau vroeg of de verslaggever de vraag in het Engels kon herhalen. Uiteindelijk antwoordde hij: „Ik heb in Montreal kunnen wonen zonder Frans te spreken, ik denk dat dat veel zegt over Montreal”. Waarom hij geen Frans wilde leren? „Als je naar mijn werkschema kijkt, begrijp je waarom”, zei Rousseau. Dat kwam hem op zoveel kritiek te staan dat hij zich excuseerde en beloofde op Franse les te gaan.

Afgelopen week werd duidelijk dat die lessen nog weinig vruchten hebben afgeworpen. Het onderwerp van de bewuste video, de steunbetuiging vanwege het vliegtuigongeluk, was volgens Air Canada zodanig emotioneel dat de grote baas voor het Engels koos.

Als hij nog steeds geen Frans spreekt, getuigt dat van een gebrek aan respect

Daarmee toonde Rousseau zowel een gebrek aan oordeelsvermogen, als aan medeleven, fulmineerde de Canadese premier Mark Carney tegen omroep CBC. „We zijn er trots op dat we in een tweetalig land leven en bedrijven zoals Air Canada hebben in het bijzonder de verantwoordelijkheid om altijd in beide officiële talen te communiceren, ongeacht de situatie.” De premier van Quebec, François Legault, ging nog een stap verder en vroeg om het ontslag van de Air Canada-topman. „Als hij nog steeds geen Frans spreekt, getuigt dat van een gebrek aan respect.”

Rousseau werd ook gevraagd zich 1 mei te verantwoorden over de taalkwestie voor een parlementaire commissie. Zijn twee Franse woorden zijn volgens de groep parlementariërs „onverenigbaar met de verplichtingen die zijn vastgelegd in de wet op de officiële talen en de verwachtingen van het Canadese publiek”.

Nu Rousseau zijn terugtreden heeft aangekondigd, is ongewis of hij nog voor het parlement moet verschijnen. Zelf kwam hij afgelopen donderdag met een excuusverklaring. „Ik ben diep bedroefd dat mijn onvermogen om Frans te spreken de aandacht heeft afgeleid van het diepe verdriet van de families en de grote veerkracht van de medewerkers van Air Canada.”