Bij het radiodebat komen de lokale lijsttrekkers toch weer uit bij waar de gemeente níét over gaat

In Doetinchem, vindt Theo Schennink (BBB), moet „de B van burger voorop staan”. Dat betekent óók: geen voorrang voor statushouders op de markt voor sociale huurwoningen. 

„Onmenselijk”, zegt de Haagse kandidaat Mariëlle Vavier (GroenLinks-PvdA), die op een ander stembiljet staat, maar voor de gelegenheid wel het verkiezingsprogramma van de BBB in Doetinchem heeft doorgenomen. „Statushouders zijn ook gewoon Nederlanders, die recht hebben op een plek om te wonen.”

Schennink hecht vooral waarde aan het „karakter van de streek”. „Kijk naar de demografische ontwikkeling.” Hij wil liever de „jongelui” in de gemeente houden.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen gingen lijsttrekkers uit vier steden deze vrijdagavond bij de NOS op NPO Radio 1 met elkaar in debat over thema’s als woningbouw, een autovrije binnenstad, asielopvang en veiligheid op straat. Maar niet altijd bleken de problemen in Groningen te rijmen met die in Doetinchem – en vice versa.

In die laatste stad was vorig jaar voor de tweede keer een explosie bij dezelfde coffeeshop in het centrum van de stad. Verplaats de coffeeshop naar een bedrijfsterrein, opperde Thom Ebbers (ChristenUnie-SGP). „Daar is de impact op burgers veel kleiner. Ik vind dat we als raad serieus naar dit soort oplossingen moeten kijken.”

„Herkenbaar voor u in Groningen?”, vraagt de presentator aan SP-lijsttrekker Hans de Waard.

„Nou, de explosies gelukkig niet.” Maar, zegt De Waard, ook in zijn stad hoort hij dat mensen zich onveilig voelen. „En wat zijn dat voor buurten? Dat zijn buurten die jarenlang zijn vergeten door de politiek, waar veel te weinig geld naar toe is gegaan. Wij zeggen: investeer in de buurt. De ongelijkheid is een voedingsbodem voor criminaliteit.” 

Hij had onlangs gelezen dat de Nationale Politie dit jaar een tekort van bijna 50 miljoen euro heeft. Maar daar gaat de gemeente niet over. „Het zou mooi zijn als dat in Den Haag ook eens wordt opgelost. Maar gezien de bezuinigingen schat ik die kans niet groot in.”

Grillen van Den Haag

Na drie minuten gaat het debat naar Den Haag, waar explosies „schering en inslag zijn”, aldus Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Als dieptepunt noemt hij de verwoestende explosie aan de Tarwekamp, waar zes doden vielen.

Ook hij komt uit bij de landelijke politiek, die de hofstad in zijn ogen al „jarenlang in de steek laat”. „Dat wil ik hier nu toch maar eens gezegd hebben, nu ik al die spotjes van landelijke lijsttrekkers zie: los dat politieprobleem nou eens op.” Lokaal, zegt hij, wil zijn partij het aantal gemeentelijke handhavers verdubbelen.

De afhankelijkheid van Den Haag brengt de raadsleden bij de vraag wat gunstiger is: een landelijke partij met vertegenwoordiging op het Binnenhof of een lokale partij die losstaat van de grillen van Den Haag. „Kunt u, als u iets voor elkaar wil krijgen, persoonlijk even bellen met de premier?”, krijgt Jim Lo-A-Njoe (D66) uit Groningen de vraag.

Het raadslid heeft, zegt hij, net voor het debat nog drie minuten met Rob Jetten „staan kletsen”. „Zo kort zijn de lijntjes.” Hij rekent volgende week op de „premierbonus”.

Ans Putman (Partij voor Lokaal Maatwerk) is niet jaloers op de D66’er. Voor ze een lokale fractie begon, zat ze in de raad voor een landelijke partij. „Als er iets niet ging zoals ze het daar wilden, kwam de commissie Kommer en Kwel de boel even rechtzetten. Daar hebben we nu geen last meer van. We kunnen ons eigen spoor volgen.”