Scrollen tijdens de pauze? Dat verslechtert de band met je collega’s

Eindelijk pauze van je werk: even tijd om van het grote scherm over te stappen naar het kleine scherm. Lekker scrollen op je telefoon met een boterham in je andere hand, terwijl je half een gesprek voert met je andere scrollende collega’s. Uit onderzoek blijkt dat dit scenario geen positieve invloed heeft op de werksfeer.

Mensen die ervaren dat collega’s tijdens pauzes liever op hun mobiele telefoon scrollen dan met anderen praten, beoordelen hun psychosociale werkomgeving als slechter dan anderen. Dat blijkt uit een proefschrift van de Universiteit van Göteborg.

Slechtere relaties door scrollen

Eerder onderzoek toonde al aan dat scrollen op mobiele telefoons relaties kan verslechteren. Veel mensen hebben bijvoorbeeld het gevoel dat de kwaliteit van gesprekken afneemt wanneer tegelijkertijd telefoons worden gebruikt. Toch is weinig bekend over hoe dit de relaties tussen collega’s beïnvloedt.

Psycholoog Per Martinsson bracht hier met zijn proefschrift verandering in. Hij onderzocht wat er gebeurt wanneer mobiele telefoons sociale interactie tijdens pauzes verdringen. In zijn onderzoek introduceert hij het concept phubbing, afgeleid van “phone snubbing”, wat betekent dat iemand zijn telefoon prioriteit geeft boven de mensen die fysiek aanwezig zijn.

Telefoons als sociale barrière

Martinsson interviewde elektriciens en zorgmedewerkers en analyseerde enquêtes onder bijna 1.700 werknemers. Uit de interviews blijkt dat mobiele telefoons vaak worden ervaren als een sociale barrière. Ze zorgen ervoor dat er minder met elkaar wordt gepraat en dat sociaal contact verslechtert. Soms worden telefoons ook gebruikt om even afstand te nemen van collega’s, bijvoorbeeld om op te laden of tot rust te komen.

De enquêteonderzoeken laten zien dat de mensen die meer phubbing van hun collega’s meemaken, ook een slechtere psychosociale werkomgeving ervaren. Dit gaat bijvoorbeeld om minder vertrouwen, minder gevoel van gemeenschap en minder betrokkenheid bij werk en organisatie.

“Interessant genoeg lijkt iemands eigen telefoongebruik niet samen te hangen met deze gevolgen”, zegt Martinsson. “Maar wat anderen doen speelt mogelijk wel een rol.”

Kanttekening

De resultaten komen uit twee kwantitatieve deelstudies: één onder elektriciens en één gebaseerd op een brede steekproef van werkende volwassenen in Zweden. Ze wijzen beide op een negatieve samenhang, maar er werd geen bewijs gevonden dat mobiel telefoongebruik over een periode van één jaar daadwerkelijk leidde tot een verslechtering van de werkomgeving. Verder onderzoek is daarom nodig om de oorzakelijke verbanden te verduidelijken.

Jongere werknemers scrollen vaker

Het scrollen is deels een generatiekwestie. Jongere werknemers gebruiken hun telefoon vaker tijdens pauzes en vinden het ook vaker acceptabel dat anderen dat doen.

Toch benadrukten verschillende geïnterviewden dat telefoongebruik in de pauzes niet alleen negatief is. Telefoons kunnen soms juist onderdeel worden van de sociale interactie, bijvoorbeeld wanneer mensen samen informatie opzoeken of foto’s en filmpjes aan elkaar laten zien.

“Omdat normen en verwachtingen tussen groepen verschillen, is een belangrijke vaardigheid het kunnen inschatten van de situatie: begrijpen hoe en wanneer het sociaal acceptabel is om je telefoon te gebruiken en in welke situaties dat kan worden ervaren als het buitensluiten van anderen”, zegt Martinsson.

Dialoog belangrijker dan regels

Martinsson benadrukt dat deze bevindingen niet betekenen dat er strenge regels moeten komen of dat iedereen zijn telefoon moet wegleggen. “Het gaat om reflectie en gesprek op de werkvloer. Samen kun je afspreken hoe je wilt dat het gaat en hoe je een prettige werkomgeving creëert”, zegt hij.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Nieuw onderzoek toont aan dat je écht niet gelukkig wordt van scrollen op sociale media en Lekker scrollen door onlinefilmpjes tegen de verveling? Het werkt juist averechts.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: