De elfjarige TikTokker Aras zoekt opa’s en oma’s: ‘Zulke mensen krijgen gewoon een plekje in mijn hart’

‘Kijk, die is best oud!” Aras (11) en Kaan (11) zijn op zoek naar „opa’s en oma’s”. Met een camera en microfoontje in de hand speuren ze door de straten tussen de flats in Rotterdam IJsselmonde, de buurt waar ze beiden wonen.

Jongeren krijgen al genoeg aandacht, zeker op sociale media, vinden ze, terwijl ouderen vaak eenzaam zijn. En dus spreken ze iedere langsschuifelende man of vrouw achter een rollator of in een scootmobiel aan.

De jongens vragen de voorbijgangers naar hun hobby’s, naar welk land ze het liefst op vakantie gaan (of gingen), of ze de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, wat ze vroeger als kind wilden worden. „Dag mevrouw, mogen we u wat vragen stellen?”, zegt Aras. „Het komt wel op sociale media.”

Aras – sowieso de prater van het duo – stelt de vragen, Kaan bedient de camera en zegt ‘3-2-1’ voordat elk interview begint. Ze kennen elkaar al bijna hun hele leven. Ze zijn buurjongens, gaan naar dezelfde basisschool en Kaans vader is coach van hun voetbalteam – „we kunnen dit jaar nog kampioen worden”.

Romans, volksdans en vriendjes

Van de interviews maken ze filmpjes die ze plaatsen op Aras’ TikTok en Instagram: ‘interviewbyaras’. De video’s duren vaak niet langer dan een minuut. Veel van de ouderen die Aras spreekt, kijken eerst wat onwennig als Kaan de camera op hen richt. Maar zodra Aras doorvraagt – „Wat voor boeken leest u dan?” – leven ze op en verschijnt er een glimlach op hun gezicht. Op Instagram heeft Aras meer dan vijftienduizend volgers, op TikTok zijn dat er 35 duizend. Sommige filmpjes trekken meer dan een miljoen kijkers.

Aras’ eerste video was met ‘Oma Nelly’, twee jaar geleden. Het was ramadan en hij wilde mensen op straat vragen hoe ze dat beleefden. „Maar oma Nelly was geen moslim. Dus toen moest ik opeens een andere vraag bedenken.” Hij vroeg haar naar haar hobby’s. Nelly vertelde over de romans die ze las, over volksdans, en toen Aras vroeg of ze „een vriendje had” vertelde ze over haar overleden man.

De video kreeg meer dan een miljoen views. „Oma Nelly en ik zijn vrienden geworden”, zegt Aras. „Als ik haar op straat zie, vraag ik altijd hoe het met haar gaat.”

Het is zonnig weer, dus er zijn veel mensen op straat. Jongens zoeven langs op fatbikes, in het speeltuintje zijn wat kinderen met een bal in de weer, de markt trekt veel ouderen van het verzorgingstehuis om de hoek. Maar de eerste vijf, zes ouderen die de jongens aanspreken, willen niet geïnterviewd worden. Zodra het woord ‘social media’ valt, haken ze af. 

Aras haalt z’n schouders op. „Geen stress”, zegt hij. Het kost de jongens meestal een uur om vier mensen te vinden met wie ze kunnen spreken. Vandaag reageert één man zelfs helemaal niet als hij wordt aangesproken. Misschien stond zijn gehoorapparaat uit, oppert Aras.

Zware arbeid

Ook Jan, grijs petje op en regenjas aan, die net van de markt komt, is eerst wat huiverig. Maar na even wikken en wegen: „Nou, vooruit dan maar.”

Kaan telt „3-2-1” en zet de camera aan.

Aras’ stemgeluid wordt harder: „Yo mensen welkom bij dit nieuwe interview.”

„Wat is uw naam?” Aras brengt het microfoontje omhoog. „Jan.”

„Wat is uw hobby?”

„Ik heb geen hobby.”

„Heeft u écht geen hobby?”

„Uhh”, zegt Jan. „Klaverjassen op de tablet.”

„Wat is dat?”

„Een kaartspel”

„En wat wilde u vroeger worden als kind?”

Jan kijkt even de lucht in, lijkt wat weg te dromen. Hij glimlacht.

„Een directeur.”

„En bent u dat toen ook geworden?”

„Nee, ik heb alleen zware arbeid verricht.”

„Zware arbeid?”

„Ik was loodsbaas. Dat is… iemand die goederen van iemand anders opslaat en daar had ik het beheer over.”

„Vond u dat leuk?”

„Zeker.”

„Wilt u nog wat zeggen voor de mensen die kijken?”

„Leef gezond, en luister naar je lichaam!”

En nu ga ik iets slechts doen, zegt Jan. „Thuis liggen de sigaretten…”

Jan wandelt de kant van het verzorgingstehuis op. Aras glimlacht. „Zulke mensen krijgen gewoon een plekje in m’n hart.”

Aras aan het werk in Rotterdam.

Op TikTok en Instagram staat veel negatieve content, zegt Aras. „Sommige influencers willen alleen interviewen om mensen omlaag te halen. Die stellen zonder toestemming vragen om mensen belachelijk te maken.” En dan is er ook nog al het nieuws dat hij dagelijks op de socials van het Jeugdjournaal ziet. „Het Israëlische leger dat Palestijnen doodmaakt”, zegt Aras. „Of andersom”, zegt Kaan. Tuurlijk, belangrijk om te laten zien, vindt Aras. „Maar ik wil graag mensen blij maken.” Onder veel van zijn video’s staat de hashtag #maakmensenblij. Sinds kort heeft hij een serie waarin hij bloemetjes geeft aan mensen die het moeilijk hebben.

Armoede en eenzaamheid

„Hé Aras!” Aan de andere kant van de straat loopt een grijs dametje met een vriendelijke glimlach. Het is Meini Tjallema, ze woont tegenover de flat van Aras. Als ze in haar keuken staat, kan ze hem en Kaan zien voetballen op het trapveldje tussen de flats. Ze is al een keer eerder geïnterviewd door Aras over haar hobby’s en krijgt daar nog steeds belletjes over van bekenden. Ze is dus wel benieuwd wat hij nu weer te vragen heeft.

„3-2-1”. Aras vraagt wat ze graag anders had willen doen in haar leven. „Dan had ik graag een cursus willen volgen om een tweede taal te leren”, vertelt Tjallema. „Maar daar hadden mijn ouders geen geld voor. Ik ben uiteindelijk verkoopster in het juweliersvak geworden.”

„Vond u dat leuk?”

„Dat vond ik ontzéttend leuk. Ik werkte bij een van de beste winkels in de Lijnbaan en had het altijd prima naar mijn zin met collega’s.”

Tjallema begrijpt goed waarom Aras’ video’s aanslaan. „Hier in de buurt is veel armoede en eenzaamheid. Mensen spreken elkaar amper, die worden nooit gevraagd naar hun hobby’s.” Zelf heeft ze altijd iemand om mee te praten; haar man leeft nog en ze heeft veel kleinkinderen die op bezoek komen. „Maar sommige buurtbewoners spreken soms een week lang helemaal niemand.” En lang niet alle jongeren hier in de buurt zijn even beleefd als Aras, zegt Tjallema. „Dan kan zo’n gesprek met zo’n jochie op straat erg leuk zijn.”

Tjallama slaat een arm om Aras heen. „Hij gaat een hele grote reporter worden.”

Aras zou inderdaad graag journalist worden. Op school zijn geschiedenis en begrijpend lezen zijn beste vakken. „Mijn meester zegt dat dat belangrijke vakken zijn als je journalist wil worden.”

Meini Tjallema: „Hier in de buurt is veel armoede en eenzaamheid”.

Foto Hedayatullah Amid/NRC

‘Leer Nederlands’

„TikTok, wat is dat?”

Kaan en Aras hebben hun laatste kandidaat van de dag gevonden. Jos van Keulen (90), die bezig is met zijn dagelijkse wandelingetje door de wijk. Hij vertelt dat hij bij een verzekeraar werkte die nu onderdeel is van Allianz.

„Echt, Allianz?”

„Ja, écht, Allianz”, zegt Van Keulen.

„Zo heet ook het voetbalstadion van Bayern München.”

„Ik heb er bijna 45 jaar gewerkt.”

„Dat is wel veel. Dus u vond het echt leuk?”

„Nou ja, er moest wel geld verdiend worden.”

Inmiddels interviewt Aras niet alleen meer opa’s en oma’s. Onlangs sprak hij YouTuber Qucee, een voorbeeld van Aras, die ook uit Rotterdam komt – „best spannend”. Cabaretier en acteur Jandino Asporaat, die op dezelfde basisschool zat als Aras en Kaan, nodigde Aras uit om hem te interviewen over zijn nieuwe film. Kees de Koning, oprichter en eigenaar van hiphoplabel Top Notch, ontving Aras op zijn kantoor om enkele bekende rappers te interviewen.

En Aras krijgt meer aanbiedingen. Hij laat de privéberichtjes op zijn Instagram zien. Scholen nodigen hem uit om verslag te doen van open dagen, bedrijven willen hem gratis spullen opsturen. Aras gaat er niet op in. Het liefst blijft hij ouderen interviewen, hier in zijn eigen buurt. „Ik doe het niet voor geld of de views.”

Een tijdje terug werd Aras’ TikTok-account kortstondig verwijderd. Hij moest een nieuwe aanmaken. Eigenlijk heeft het platform een minimumleeftijd van dertien jaar, maar zijn moeder vindt het goed zolang hij ook focust op school en hij er plezier in heeft. Want tussen alle lovende comments onder zijn video’s zijn ook negatieve reacties te vinden. ‘Leer Nederlands’, of ‘wat is dit nou weer voor rare schoolopdracht’. Vooral op Snapchat stroomden de negatieve berichten binnen. Gebruikers kunnen daar makkelijk persoonlijke berichten sturen naar videomakers. Aras: „Daar zit ik nu niet meer op. Ik kijk alleen naar de positieve reacties. Stomme reacties zeggen vooral iets over die mensen zelf.”

En ook tussen de flats in IJsselmonde is niet altijd iedereen aardig. Jongens toeteren en schreeuwen soms als hij iemand probeert te interviewen, ze vragen pesterig om een handtekening terwijl Aras probeert te luisteren, of maken gebaren voor de camera.

Aras trekt zich er niks van aan. Hij is met andere dingen bezig, wil nog weten of meneer Van Keulen iets lekkers gaat kopen bij de supermarkt. „Als er iets in de aanbieding is misschien wel”, zegt meneer Van Keulen. „Fijn”, zegt Aras. „Tot de volgende keer meneer!”

Een uurtje later staat de eerste video van de dag op Instagram: het interview met klaverjas-fan Jan. De views en hartjes stromen binnen.