De onverslaanbare Jordan Stolz blijkt in Milaan toch te kunnen verliezen: ‘Ik had het gewoon niet vandaag’

En toen gebeurde iets wat niemand had zien aankomen. Jordan Stolz, olympisch kampioen op de 500 en 1.000 meter, zou donderdag óók de 1.500 meter gaan winnen – daar was iedereen van overtuigd, inclusief zijn tegenstanders. ,,Buiten schootsafstand”, noemde Kjeld Nuis zijn Amerikaanse rivaal een dag eerder. En daarmee bedoelde hij: buiten íeders bereik.

Het liep anders. Niet Stolz maar Ning Zhongyan uit China had donderdag na de race een gouden medaille om zijn nek bungelen. Diens razendsnelle tijd tegen Nuis in de dertiende rit (1.41,98) viel door Stolz – die een zeldzame offday had – in de slotrit niet meer te overtreffen. Nuis, die acht jaar olympisch kampioen was geweest op de afstand, nam afscheid van de Spelen met brons.

Zo toonde de olympische schaatsmijl in Milaan zijn onvoorspelbaarheid. Het koningsnummer van het schaatsen levert vaak verrassende uitslagen op: het is de enige afstand waar de lange-afstandsspecialisten en de sprinters elkaar treffen. En waarop, zo bleek, de onverslaanbaar geachte Stolz het kan afleggen tegen een schaatser die niemand bovenaan z’n lijst met favorieten had gezet.

Zijn benen wilden niet

,,Ik had het gewoon niet”, zei Stolz na afloop. Zijn benen wilden niet, hij miste de versnelling in de laatste anderhalve ronde waarmee hij zijn tegenstanders doorgaans tot wanhoop drijft. Nee, de zenuwen waren het niet. Daar heeft Stolz (21) zelden last van. Misschien, zo opperde hij, kwam het door alles wat er op hem was afgekomen na zijn eerste twee medailles? Was hij zijn wedstrijdritme verloren omdat zijn laatste race, de 500 meter, alweer vijf dagen geleden was?

Schaatswonder Jordan Stolz uit Kewaskum, Wisconsin, was naar Milaan gekomen met een duidelijk ambitie: drie, misschien wel vier keer goud. Daarmee zou hij de eerste schaatser sinds Johan Olav Koss in 1994 zijn die meer dan twee gouden medailles wist te winnen op de Winterspelen. Niemand die zich verbaasde over die ambitie: al vier seizoenen wint hij praktisch iedere wedstrijd waar hij aan de start staat.

Stolz won al twee gouden medailles deze Winterspelen.

Foto Ben Curtis / AP

Stolz beschikt over veel talent en een ongekende lust tot trainen. Met zijn coach Bob Corby (75) vormt hij een onwaarschijnlijk maar bijzonder effectief duo: ze hadden grootvader en kleinzoon kunnen zijn. En behalve zijn coach en zijn fysieke vermogens is er nóg iets wat Stolz tot ’s werelds beste schaatser maakt: hij voelt nauwelijks druk.

Lees ook

Zelden nerveus en praktisch onverslaanbaar: schaatsfenomeen Jordan Stolz wil de Spelen domineren

Je zag het de afgelopen twee weken als hij kwam trainen in het ijsstadion in Milaan. Het patroon was telkens hetzelfde. Hij arriveerde met Corby en zijn schaatsenslijper Mark Yanagihara. Reed een paar rondjes, oefende af en toe een start of een temporonde. Plofte daarna op de kussens naast de baan, keuvelde wat met Corby, nam een paar slokken van zijn sportdrank. Geen spoor van stress.

‘Alles is in Gods handen’

Die onverstoorbaarheid is een familietrekje, vertelde zijn moeder Jane Stolz afgelopen herfst in Kewaskum, het dorp in Wisconsin waar Jordan opgroeide. De familie Stolz is born-again christian: door hun onwrikbare geloof treden ze alles in het leven met volstrekte kalmte tegemoet. „Alles is in Gods handen, we hebben er geen enkele invloed op.”

De carrière van Stolz is een familieproject. Jordan en zijn zus Hannah kregen thuisonderwijs, zodat ze zoveel mogelijk tijd konden doorbrengen op het ijs. Vader Dirk, een gepensioneerde sheriff, werkte jarenlang alleen nachtdiensten. Zo kon hij zijn kinderen overdag naar de ijsbaan in Milwaukee brengen.

In Milaan zijn Jane, Dirk en Hannah bij alle wedstrijden aanwezig. Ze zien Jordan – die in het olympisch dorp verblijft – alleen op het ijs. De enige keer dat Jane Stolz haar zoon de afgelopen twee weken buiten het stadion zag, was voor een knipbeurt. ,,Z’n haar werd te lang. Ik hou er niet van als Jordan eruit ziet als een snowboarder.”

Toespraak van vijf minuten

Na zijn goud op de 500 en 1.000 meter liet Stolz zich niet gek maken. Hij bezocht één keer het Winter House, de feesttent van de Amerikaanse olympische equipe. At een maaltijd bij aankomst, deed wat media, hield een toespraakje van vijf minuten, at opnieuw iets en was toen weer weg. Heen en weer pendelen tussen de ijsbaan en het olympisch dorp was verder het enige wat hij de afgelopen twee weken deed. ,,Hij heeft 98 procent van z’n tijd doorgebracht op z’n kamer”, zei Corby.

Alles leek er woensdag op dat Stolz’ rust en klasse zich opnieuw zouden gaan vertalen in een derde gouden medaille. Een aantal gevaarlijke outsiders – onder wie de olympisch kampioen op de 10.000 meter, Metodej Jilek (19) – kenden voor de dweilpauze teleurstellende ritten. Joep Wennemars reed in rit tien een olympisch record, maar ook die tijd leek niet snel genoeg om Stolz van de zege af te houden: het regent olympische records op de tijdelijke ijsbaan in Milaan.

Lees ook

Bij olympisch kampioen Kjeld Nuis zijn drama én euforie nooit ver weg

En toen volgde rit dertien: Kjeld Nuis tegen Ning. Nuis toonde zijn kwaliteit door op 36-jarige leeftijd een razendsnelle tijd te rijden: 1.42,82, zijn snelste olympische tijd op de 1.500 meter ooit. ,,Fucking vet”, noemde Nuis zijn afscheidsrit op de Spelen. Toen duidelijk werd dat hij als derde was geëindigd (brons), voelde dat ,,serieus alsof ik gewonnen had.” Nuis vierde het met ontbloot bovenlijf op het ijs.

De Chinees Ning Zhongyan was de verrassende winnaar op de 1.500 meter.

Foto Ben Curtis / AP

Zijn rit tegen Ning, zei Nuis, ging precies zoals hij hem al eindeloos vaak in zijn hoofd gereden had. Op één ding na: in zijn visualisaties won híj de rit. Ning is al jaren Nuis’ favoriete tegenstander, omdat hij als de perfecte springplank kan fungeren. In Milaan was het omgekeerd: Nuis fungeerde als springplank voor Ning.

Nings coach Johan de Wit legde na afloop uit waarom zijn pupil het onmogelijke had gepresteerd. Stolz had geen goede dag, zeker. Maar hij was ook verslagen, zei De Wit, omdat Ning – anders dan veel andere schaatsers – het hele seizoen was blijven geloven dat Stolz verslagen kón worden. De Wit: ,,Als er één iemand zo hard rijdt, dan kan een ander dat ook. Op een gegeven moment gaat hij eraan.”

Stolz zelf oogde na afloop niet echt teleurgesteld. Hij toonde zich grootmoedig tegenover de winnaar: ,,Als er iemand anders dan ik had kunnen winnen, dan was het Ning. En dat is gebeurd. Ik ben blij voor hem.”

Stolz’ ouders en zus stonden na afloop een beetje beduusd in de wandelgangen van het olympische ijsstadion. ,,Dit was de enige afstand waarover ik me geen zorgen maakte”, zei Jane Stolz. Volgens Dirk Stolz gaf de onverwachte nederlaag zijn zoon een enorme motivatie voor zijn laatste wedstrijd van deze Spelen: de massastart, komende zaterdag. ,,Dat was het eerste wat-ie tegen me zei toen hij net langsliep: pap, ik heb de massastart nog.”