Dit is hoeveel je airco bijdraagt aan de opwarming van de aarde

Het is wrang: de aarde warmt op waardoor steeds meer mensen de airco aanzetten, waardoor de aarde nog harder opwarmt. Airco’s gebruiken namelijk enorme hoeveelheden elektriciteit.

Vroeger was het zeldzaam, een huis in Nederland met airconditioning, tegenwoordig is het doodnormaal. Ook hier merken we dat de zomers heter worden. Maar als we er allemaal zo over denken, gaat airconditioning aanzienlijk bijdragen aan klimaatverandering.

Volgens een nieuwe studie kan de uitstoot van alle airco’s op de wereld tegen 2050 de temperatuur op aarde met 0,05 graden verhogen, uitgaande van een gemiddeld scenario. De belangrijkste oorzaken: CO2-uitstoot van elektriciteitscentrales en lekkende chemische koudemiddelen.

Meer dan alleen stijgende temperaturen

De onderzoekers keken verder dan alleen de thermometer. In plaats van enkel de stijgende buitentemperaturen te analyseren, namen ze ook luchtvochtigheid, economische groei en toekomstige vraag naar koeling mee in hun berekeningen. Zo onderzochten ze hoe hogere inkomens en toenemende luchtvochtigheid de verkoop van airco’s aanjagen. Met behulp van een klimaatsimulator berekenden ze vervolgens wat dat betekent voor de totale opwarming van de aarde.

Daarnaast nam het team vijf toekomstige klimaatscenario’s mee, de zogeheten ‘wat-als’-modellen die worden gebruikt door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Die scenario’s lopen uiteen van een wereld die snel overstapt op groene energie tot een toekomst waarin fossiele brandstoffen dominant blijven.

De prijs van koeling

Uit de studie blijkt dat vooral stijgende inkomens, verstedelijking en dalende prijzen van apparaten de toename van het aantal airco’s stimuleren. In het zogeheten SSP245-scenario (een middenscenario) is inkomensgroei zelfs verantwoordelijk voor 190 procent van de toename in het wereldwijde aircogebruik tegen 2050.

Elektriciteitsverbruik is een belangrijke factor, maar opvallend genoeg kunnen lekkende koudemiddelen tegen die tijd goed zijn voor zelfs 60 procent van alle aircogerelateerde vervuiling.

Kloof tussen arm en rijk

Een van de opvallendste bevindingen is de ongelijkheid in toegang tot airco’s. Rijke landen zijn goed voor het grootste deel van het gebruik van airconditioning, terwijl ze vaak minder last hebben van extreme hitte. Mensen in landen die juist te maken hebben met de zwaarste hittegolven beschikken over minder airco’s.

Het dichten van deze ‘koeltekloof’ met de huidige technologie heeft echter een forse klimaatprijs. Als iedereen wereldwijd toegang zou krijgen tot airconditioning op het huidige technologische niveau, levert dat tussen de 14 en 146 miljard ton extra broeikasgassen op.

De onderzoekers berekenden hoeveel extra apparaten nodig zijn naarmate inkomens stijgen in lage-inkomensregio’s. Dat loopt op tot 94 miljoen extra units bij middeninkomens, 150 miljoen bij hoge inkomens en meer dan 220 miljoen bij de hoogste inkomensniveaus.

Als ook rekening wordt gehouden met langere gebruiksduur en een grotere totale voorraad airco’s, leidt dit zelfs in het meest ambitieuze klimaatscenario (SSP119) tot een extra opwarming van 0,003 tot 0,05 graden.

Twee oplossingen

De studie maakt duidelijk hoe ingewikkeld het dilemma is: eerlijke toegang tot koeling botst met extra opwarming van de aarde.

Volgens de onderzoekers is een tweesporenaanpak nodig. Ten eerste moeten we sneller overstappen op schonere energiebronnen en moeten we chemische koudemiddelen uitfaseren. Ten tweede zijn verbeteringen in gebouwontwerp en stadsplanning cruciaal, zodat onze afhankelijkheid van airconditioning afneemt.

Koeling is namelijk geen luxe meer, maar steeds vaker een noodzaak. De uitdaging is nu om die noodzaak niet verder te laten bijdragen aan de opwarming van de aarde.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Meerdere klimaatsystemen staan op instorten, waarschuwen wetenschappers: zijn we op weg naar een broeikasaarde?en Waarom juist de dikste bomen cruciaal zijn voor het klimaat. Of lees dit artikel: Airco hoeft geen ramp te zijn voor het klimaat.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: