Dit visje moet bijna tien uur klimmen om de top van de waterval te bereiken (en als-ie valt moet-ie opnieuw beginnen)

3 dagen geleden 1

Hij is de kampioen van de zeephelling. De oorvis Parakneria thysi beklimt een soms loodrechte rotswand midden in een vijftien meter hoge waterval in de Luvilombo-rivier in het zuidoosten van Congo. Dat gaat niet zonder moeite. Biologen van de universiteit van Lubumbashi beschrijven in Scientific Reports hoe een individuele vis er gemiddeld wel negen uur en 45 minuten over kan doen om de top van de waterval te bereiken. Onderweg moet het dier telkens even op adem komen, met in totaal negen rustperiodes van een kwartier tot soms meer dan een uur, 30 minuten korte pauzes van niet meer dan een minuut en in totaal 15 minuten effectief klimmen.

De visjes van vier tot vijf centimeter lang (niet groter dan een pink) hechten zich met hun aangepaste borst- en buikvinnen als haakjes aan de steile rotswand. Ze klimmen aan het einde van het regenseizoen in april-mei met duizenden tegelijk langs de rand van de waterval, waar het water af en toe in gutsen overheen stroomt. Telkens als de stroming even minder wordt, grijpen ze hun kans. Ze wapperen wild met hun staart om zich weer een stukje hoger vast te haken.

Onderweg bestaat telkens het risico van vallen, als het visje per ongeluk in een harde waterstraal belandt of ondersteboven komt te hangen bij het passeren van een overhang. Dan begint de uitputtende tocht weer van voor af aan. De biologen merken op dat alleen de kleine tot middelmaat oorvissen de waterval kunnen beklimmen, de grootste exemplaren die tot negen centimeter kunnen worden, leggen het af tegen de zwaartekracht.

Het gedrag van de vis was al bekend maar is nu gedetailleerd in kaart gebracht. De lokale bevolking noemt het visje ‘Kalumbu’ wat afgeleid van het werkwoord ‘kulumba’ plakken betekent. De biologen merken op dat het visje bedreigd wordt door illegale visserij en het intensieve gebruik van rivierwater voor de landbouw (bonen en pinda’s) , waardoor de waterstroom soms helemaal kan droogvallen.